Artistieke Stafwisseling bij Theater RAST na 25 Jaar
Op 1 januari hebben Şaban Ol en Celil Toksöz na een kwart eeuw hun artistieke verantwoordelijkheden bij Theater RAST overgedragen aan Ayşegül Karaca en Sidar Toksöz, met Sophie Claassen die de zakelijke leiding op zich nam. Deze overgang werd op 16 februari gevierd in Podium Mozaïek tijdens een avond vol muziek en nostalgische momenten. Symbolisch duwden Ol en Toksöz een kar, die de artistieke leiding voorstelde, naar de nieuwe generatie toe met de woorden: ‘Mogen wij RAST?’ waarop gereageerd werd met: ‘Wat ga je ermee doen?’
Gedurende het evenement werd niet alleen teruggeblikt op de geschiedenis van het gezelschap, maar werd deze ook levend gehouden door middel van gespeelde en gezongen performances. Lennie Visser zong, samen met haar volwassen dochter, een lied uit de allereerste RAST-voorstelling Maatjes. Dit was een bijzonder moment omdat haar dochter nog ongeboren was tijdens die voorstelling. Hierdoor werd de tijd bijna hoorbaar.
Zangers zoals Manoushka Zeegelaar Breeveld en Paulette Smit brachten het lied ‘Mannen’ ten gehore van de productie Eleni en Roos. Meral Polat, Gülseven Medar en Denzel Goudmijn vertolkten respectievelijk indrukwekkende stukken uit Heimweeliederen, Dilek een volksopera, en GRACE. Orville Breeveld zong een nummer uit Wees Onzichtbaar, gebaseerd op het boek van Murat Işık, met pianobegeleiding door Selim Dogru, die jarenlang de muzikale composities voor RAST heeft verzorgd.
Een Kwart Eeuw van Invloed en Verandering
Wat RAST in deze 25 jaar heeft opgebouwd, is niet zozeer een reeks van losse voorstellingen, maar eerder een continue lijn van creatieve geesten en generaties. Het gezelschap begon als een cruciale tegenstem in een toen nog weinig divers theaterlandschap en is uitgegroeid tot een gemeenschap die meer doet dan alleen voorstellingen produceren. Deze avond benadrukte dat de overdracht meer is dan slechts een artistieke verandering; het gaat om nalatenschap, ruimte en thuiskomen.
Toen het gezelschap in 2000 werd opgericht door Şaban Ol, Celil Toksöz en Gert de Boer, was er een heldere missie: het vertellen van maatschappijkritische verhalen die elders geen podium kregen. Ondanks aanvankelijke tegenstand en afgewezen subsidieaanvragen, omdat ze als ‘Turken’ werden bestempeld die geen Brecht konden spelen, weigerde RAST zich neer te leggen bij die indeling. Het gezelschap koos ervoor om theater te maken dat zijn wortels erkende zonder te vervallen in folklore.
Deze keuze wierp zijn vruchten af. Verhalen over eerwraak, uitsluiting, identiteit en macht werden universele menselijke thema’s. Met producties zoals Dilek en Vlucht van de Granaatappel op Oerol, kreeg RAST internationale erkenning. Manoushka Zeegelaar Breeveld, een actrice van Surinaamse afkomst, herinnert zich hoe zij bij RAST een Turkse vrouw speelde in Eleni en Roos — in een tijd waarin ‘colorblind casting’ nog niet wijdverspreid was. Dit benadrukt de essentie van RAST: geen hokjes, maar pure verbeelding.
De avond toonde ook fragmenten uit de documentaire De overdracht, die de oude en nieuwe artistieke leiding volgt naar Istanbul en Diyarbakir, steden met persoonlijke en artistieke betekenis voor hen. De emotionele woorden van wethouder Touria Meliani over de zwaarte van deze overdracht raken het publiek diep. Karaca en Toksöz bevestigden, terwijl ze de symbolische kar overnamen, dat ze op de schouders van hun voorgangers staan en nooit zullen vergeten waar ze vandaan komen.
Toekomstige Plannen en Nieuwe Richtingen
Nu de focus verschuift naar toegankelijkheid en inclusiviteit, wil Karaca expliciet ruimte maken voor makers met een beperking en structureel werken aan toegankelijkheid als integraal onderdeel van het creatieve proces. Sidar Toksöz benadrukt dat, hoewel ze het DNA van RAST dragen, hun urgentie ligt bij de actuele vraagstukken van deze samenleving. Ze zijn van plan het gesprek aan te gaan over hedendaagse kwesties en hebben al meerdere nieuwe producties in ontwikkeling.
Wat ooit begon als een noodzaak om ondervertegenwoordigde verhalen een podium te bieden, is nu een gevestigde naam in het Nederlandse theater. Maar de kernmissie blijft hetzelfde: het vertellen van betekenisvolle verhalen, voorbij de hokjes en tijdelijke labels. Vijfentwintig jaar geleden lag talent misschien op straat, maar vandaag de dag leidt datzelfde talent het gezelschap.
Vergelijkbare berichten
- Paul Knieriem neemt afscheid van Toneelmakerij: Ontdek waarom!
- Grote Veranderingen bij Het Nationale Theater: Nieuwe Leiding Aangesteld!
- Ontdek wie de topfavorieten zijn voor de Theo d’Ors 2025: Spanning stijgt!
- Ontmoet Rob van Steen: De Nieuwe Algemeen Directeur van Scapino Ballet!
- Annechien de Vocht nieuwe artistiek directeur: Grote veranderingen bij Vis à Vis!
Loes Bakker is onderwijsspecialist met jarenlange ervaring in beleid en praktijk. Haar bijdragen gaan over vernieuwing, digitalisering en pedagogische kwesties in het onderwijs. Ze legt onderwijsontwikkelingen kritisch bloot, altijd met een hart voor leerlingen, leerkrachten én een toekomstgericht onderwijssysteem dat iedereen gelijke kansen biedt.