Stichting Uit met Autisme heeft de ‘Prikkelbijsluiter Generator’ gelanceerd: een digitale tool waarmee theaters, concertzalen, producenten en artiesten hun voorstellingen toegankelijker en aantrekkelijker kunnen maken voor mensen met autisme en andere vormen van prikkelgevoeligheid.

Met deze Generator kunnen organisaties zelf een bijsluiter samenstellen die beschrijft welke prikkels en omstandigheden bezoekers tijdens een voorstelling kunnen tegenkomen. De bijsluiter geeft antwoord op vragen zoals: hoe luid is het geluid, komen er plotselinge lichteffecten voor, zijn er rustplekken aanwezig en is het mogelijk om tijdens de voorstelling de zaal even te verlaten?

Een formulier met vinkjes voor prikkelinformatie en toegankelijkheidsopties
Voorbeelden van prikkels en voorzieningen die in de bijsluiter staan.

Omdat zowel de locatie als de voorstelling bijdragen aan de prikkelbeleving, is de bijsluiter zo opgezet dat theaters of zalen en producenten/artiésten elk hun eigen onderdeel invullen. Het theater of de concertlocatie geeft aan wat bezoekers kunnen verwachten rondom het gebouw en bij het zaalbezoek — denk aan entree, foyer, bezoekersstromen, zaalopstelling, zitplaatsen, pauzes en aanwezige voorzieningen. Producenten en artiesten vullen aan welke prikkels onderdeel zijn van de voorstelling zelf, zoals geluidsniveaus, belichting, projecties, special effects, onverwachte gebeurtenissen en vormen van publieksinteractie. Door locatie en voorstelling los van elkaar te houden, blijft de informatie herbruikbaar en kunnen bezoekers zich over de hele klantreis goed voorbereiden.

Zaal met podiumverlichting en publiek op stoelen, sfeerbeeld van voorstelling
Locatie en voorstelling samen bepalen de prikkelbeleving voor bezoekers.

Stichting Uit met Autisme benadrukt dat de bijsluiters niet bedoeld zijn om voorstellingen als ‘prikkelarm’ te bestempelen. Het doel is juist om een helder beeld te geven van de hoeveelheid en het type prikkels waarop bezoekers kunnen rekenen. Met de bijsluiters wil de stichting inzicht bieden in aspecten als intensiteit, frequentie en voorspelbaarheid van die prikkels.

LEES  Ivo van Hove verovert Critics’ Circle Awards: Triomf met ‘All My Sons’!

Daarmee verschilt deze aanpak van bestaande prikkelwijzers en trigger warnings die sommige theaters en festivals al publiceren. Volgens de stichting geven die waarschuwingssystemen vaak onvoldoende houvast als het gaat om de voorspelbaarheid en de mate van intensiteit van prikkels.

Dat betekent niet dat bestaande initiatieven overbodig zijn; juist het tegenovergestelde, stelt Stichting Uit met Autisme. Zulke initiatieven tonen volgens hen aan dat er behoefte is aan goede prikkelinformatie. De Generator moet vooral helpen om die informatie breder, consistenter en eenvoudiger beschikbaar te maken voor het publiek.

Invullen van de bijsluiter kost volgens de stichting niet veel tijd — naar schatting 10 tot 20 minuten — en er is geen speciale kennis van autisme voor nodig. “We willen prikkelinformatie net zo vanzelfsprekend en schaalbaar maken als gegevens over speelduur, pauze of andere toegankelijkheidsinformatie,” aldus de organisatie. Een week na de lancering hadden zes Nederlandse artiesten en drie theaters al een bijsluiter ingevuld.

Stichting Uit met Autisme is een non-profitorganisatie die zich inzet voor sensorische toegankelijkheid binnen de vrijetijdssector. Naast de nieuwe Prikkelbijsluiter Generator werken zij met locatiebeoordelingen, een testpanel van ervaringsdeskundigen en praktische hulpmiddelen om bezoekers te helpen een uitje voor te bereiden. Daarnaast ondersteunen ze locaties structureel bij het toegankelijker worden voor mensen met autisme door middel van advies en scholing.

Beeld: Stichting Uit met Autisme