Longkanker: genetische variant verhoogt risico 62x bij niet-rokers

Roken is een belangrijke risicofactor voor longkanker — maar het is niet de enige.

Onderzoekers hebben een verontrustend kenmerk ontdekt dat iemands kans op het krijgen van deze dodelijke ziekte enorm kan vergroten.

Verrassend genoeg heeft het niets met sigaretten te maken, maar alles met genetica.

Volgens een nieuwe studie kan een zeldzame erfelijke germline-mutatie bij niet-rokers het risico op longkanker met 62 keer verhogen.

Rokers die deze mutatie dragen lopen 25 keer meer kans om de ziekte te krijgen.

Tóch blijft tabaksroken de belangrijkste oorzaak van longkanker. In de algemene bevolking verhoogt deze gewoonte het risico op longkanker ongeveer viermaal.

Desondanks laat deze studie zien dat rokers niet de enigen zijn die vatbaar zijn voor longkanker — de op één na meest voorkomende kanker in de VS. Volgens de American Cancer Society is longkanker ook de voornaamste doodsoorzaak door kanker bij zowel mannen als vrouwen.

Welke mutatie vergroot het longkankerrisico?

De studie toonde aan dat de T790M-mutatie in het gen voor de epidermale groeifactorreceptor (EGFR) sterk verbonden is met een verhoogd risico op longkanker.

EGFR is een eiwit dat bijdraagt aan de regulatie van celgroei en celdeling. Wanneer dit eiwit gemuteerd raakt, kan dat leiden tot ongecontroleerde uitbreiding en verspreiding van kankercellen.

Onderzoekers analyseerden genotyperingsgegevens van 23andMe van 3,37 miljoen mensen en vonden dat de mutatie voorkomt bij ongeveer één op de 15.850 personen. Hoewel ze 17 kankersoorten en niet-longproblemen bekeken, bleek de T790M-mutatie alleen significant geassocieerd met longkanker.

Volgens de studie is de T790M-mutatie ongeveer 200 tot 225 jaar geleden ontstaan in Zuid-Appalachen in de VS.

Longkanker met een EGFR-mutatie maakt naar schatting ongeveer 10% tot 15% uit van de longkankergevallen in de VS, met een hogere frequentie in Aziatische populaties, aldus de American Lung Association.

Hoe kan screening voor longkanker helpen?

Net als bij andere vormen van kanker kan screening en vroege opsporing van longkanker het sterfterisico verlagen en de levensverwachting vergroten.

“Op dit moment is screening voor longkanker in wezen uitsluitend gebaseerd op tabaksexpositie,” zei Dr. Pasi Jänne, longkankerspecialist bij het Dana-Farber Cancer Institute en corresponderend auteur, tegen Fierce Biotech.

“Hier hebben we een genetische component geïdentificeerd die ook een risicofactor is, en mogelijk zijn dit personen die baat zouden hebben bij screening en vroege opsporing om tumoren in een vroeger stadium te vinden, wanneer ze nog mogelijk te genezen zijn.”

Jänne benadrukte ook dat de studie niet het volledige beeld geeft van het levenslange risico op longkanker bij mensen met de T790M-mutatie. Omgevingsfactoren kunnen eveneens invloed uitoefenen.

“Er kunnen meer nuances zijn in de genetica van die personen die het risico wijzigen,” voegde hij eraan toe.

“Zelfs in aanwezigheid van deze mutatie of omgevingsfactoren die het risico beïnvloeden.”

Wetenschappers hebben verschillende behandelingen ontwikkeld die gericht zijn op EGFR-gemuteerde longkanker, waaronder AstraZeneca’s Tagrisso en Johnson & Johnson’s Rybrevant.

Bovendien kondigde BlossomHill in augustus een macrocyclische molecule aan die EGFR richt, BH-30643, bedoeld als concurrent voor Tagrisso.