Investeringen in prilste startups drogen op: Hoe trekken we angel-investeerders weer aan?

In het meest recente Quarterly Startup Report komen indrukwekkende cijfers naar voren. In het tweede kwartaal van 2026 hebben Nederlandse startups en scale-ups meer dan 1,3 miljard euro opgehaald. Dit is aanzienlijk meer dan de 716 miljoen van hetzelfde kwartaal het jaar ervoor en ook een derde meer dan in de eerste drie maanden van 2026, waar het totaal net onder de miljard bleef.

Een belangrijke kanttekening: het betreft voornamelijk enkele zeer grote transacties die de cijfers omhoog stuwen.

Technologie in Chips, AI en Quantum

Nearfield Instruments, een ontwikkelaar van testmachines voor AI-chips, leidde de toptransacties met een financieringsronde van 380 miljoen dollar. Een andere opmerkelijke deal was die van Pim de Witte, die met zijn bedrijf General Intuition, dat gebruikmaakt van videogamedata om AI-modellen te trainen voor het besturen van robots en drones, 320 miljoen dollar wist op te halen.

QuantWare, een bedrijf dat quantumcomputerchips ontwikkelt, haalde ook een aanzienlijk bedrag op: 178 miljoen dollar, waarmee het de voorloper is in de Nederlandse quantumtechnologiesector.

Top 10 goed voor meer dan een miljard

Samen haalde de top 10 transacties meer dan een miljard euro op. Dit bevestigt de trend dat het kapitaal voor startups en scale-ups in Nederland zich steeds meer concentreert in de latere fases. Van de 80 deals in dit kwartaal waren meer dan 41 procent seedrondes met bedragen tussen 1 miljoen en 4 miljoen euro.

Het aantal Series A-deals (tussen 4 en 15 miljoen) is afgenomen van 17 in het tweede kwartaal van 2025 naar 12 dit jaar. De deals van meer dan 15 miljoen euro, de zogenaamde B+-deals, zaten juist in de lift en waren goed voor bijna 26 procent van het totale aantal deals en bijna 91 procent van het opgehaalde kapitaal.

Afname in aantal pre-seedrondes

Het aantal seedrondes was vergelijkbaar met 2025, maar het aantal pre-seedrondes (investeringen onder 1 miljoen euro) is meer dan gehalveerd tot 12 procent, met een daling van 20 naar 7 deals.

Dit beperkte aantal financieringen in de prilste fase is zorgwekkend als je het startup- en scale-uplandschap ziet als een ecosysteem waarin jonge startups idealiter uitgroeien tot wereldwijde successen via steeds grotere financieringsrondes.

Investeerders zullen in de toekomst dus minder opties hebben voor hun grootste rondes.

Te weinig nieuwe startups?

‘Misschien zien we ze gewoon niet?’, vraagt Thomas Mensink zich af, de startup-analist die meewerkte aan het rapport samen met andere organisaties zoals Dealroom.co en Techleap.

‘De kleinste deals zijn altijd minder zichtbaar, maar dat was voorheen ook het geval. Er lijkt een probleem met de aanvoer van goede nieuwe startups en spin-offs van universiteiten te zijn, mogelijk door de huidige wereldwijde onrust. Voor velen is een vaste baan nu aantrekkelijker dan de stress van een eigen onderneming starten.’

Te weinig actieve business angels?

De discussie blijft bestaan: is er een tekort aan goede ondernemers of durven investeerders het risico niet aan in de vroegste fase? Misschien spelen beide factoren een rol, suggereert Mensink. ‘Deze vroege fase is vooral het terrein van business angels, die individueel of in syndicaten investeren. Ze lijken de laatste tijd minder actief, waarschijnlijk door een gebrek aan liquide middelen, wat zorgwekkend is.’

Met andere woorden: het geld van de angels droogt op. Veel van hun kapitaal zit vast in startups waarin zij de afgelopen jaren hebben geïnvesteerd en die nog geen exit hebben gemaakt. Dit gebrek aan exits ondermijnt al jaren de slagkracht van angels en venture capital bedrijven, waardoor de ‘schoorsteen’ van de durfkapitaalmarkt minder goed trekt dan gewenst.

Financieringsrondes van 12 maanden of meer

Recent heeft Golden Egg Check in opdracht van het ministerie van Economische Zaken zowel ondernemers als investeerders ondervraagd over financiering in de allervroegste fase. Uit het rapport ‘Kapitaal als knelpunt voor de koplopers van morgen’ blijkt hoe ondernemers worstelen met een gebrek aan financiering.

Zij zien dit als de grootste belemmering voor de groei van hun bedrijf en het kost hen vaak schrikbarend lang om een financieringsronde rond te krijgen.

Hoewel bekend was dat dit niet binnen 3 maanden geregeld is, doen de meeste oprichters er zes maanden tot een jaar over om een deal te sluiten – een periode waarin zij niet volledig gefocust kunnen zijn op hun bedrijf. ‘Dan is er zeker sprake van opportunity cost’, zegt Mensink. ‘En de oprichters die succesvol fondsen werven, halen vaak minder op dan gehoopt.’

Business angels zoeken fiscale stimulansen

De angels geven aan dat er een gebrek is aan goede startups en teams, maar wijzen ook vaak naar risico’s en onzekerheden als barrière om te investeren. Daarnaast spelen fiscale overwegingen een rol bij hun besluitvorming.

In het onderzoek werd hen ook direct gevraagd: zou je meer in startups investeren als dat fiscaal aantrekkelijker wordt gemaakt? Een overgrote meerderheid van de angels (79,4 procent) gaf aan dat aantrekkelijkere fiscale stimulansen het meest effectief zouden zijn om investeringen in Nederlandse startups te verhogen.

Tante Agaath-regeling 2.0

Er wordt al jaren gesproken over fiscale stimulering van investeringen in startups. Recentelijk heeft Heleen Herbert aangekondigd dat ze een nieuwe fiscale durfkapitaalregeling ‘verkent’, mede op aandringen van de Tweede Kamer.

Zij hoeft niet ver te zoeken naar een voorbeeld: tot 2011 hadden we de ‘Tante Agaath-lening’, waarbij privévermogen van particulieren naar startende ondernemers werd geleid met belastingkorting en verliesaftrek.

Voor een dergelijke Tante Agaath 2.0 wordt in de politiek al jaren gepleit. Maar Herbert kan ook naar het buitenland kijken voor fiscale regelingen die daar goed werken. In Zweden en het Verenigd Koninkrijk krijgen particuliere investeerders in startups een belastingkorting van 50 procent, mits de startups zich kwalificeren voor het Britse Seed Enterprise Investment Scheme (SEIS).

Herinvesteringsregeling voor startups

In Vlaanderen kennen ze de winwinlening en het vriendenaandeel, die veel lijken op de Tante Agaath-regeling. Peter Wennink was ook gecharmeerd van een Zweedse herinvesteringsregeling voor ondernemers die hun vermogen in startups willen steken. Deze bestaande herinvesteringsaftrek voor ondernemers zou hiervoor kunnen worden uitgebreid.

Er zijn genoeg inspirerende voorbeelden, maar zal het aantal goede nieuwe startups vanzelf weer op gang komen door extra belastingvoordeel? In een artikel in het ESB waarschuwen twee economen van het Instituut voor Publieke Economie (IPE) dat het ontwerpen van een effectieve regeling lastig zal zijn, en dat de juiste ondernemers ervan moeten profiteren – innovatieve startups en niet het brede mkb – en dat ook angels en andere ondernemers met kennis van zaken erdoor worden aangezet méér te doen.

Voor die laatste groep werkt de Seed Capital-regeling al 20 jaar prima. Maar zowel de Tante Agaath-regeling als de Vlaamse winwinlening zijn gericht op leningen, terwijl jonge startups in de regel met aandelen worden gefinancierd. De Zweedse herinvesteringsregeling spreekt de economen het meest aan.

‘Geef goede angels meer middelen’

Het ESB-artikel doet een interessante suggestie. Om de innovatie in Nederland te stimuleren en onze economie weerbaarder en competitiever te maken, kunnen we overwegen om het rendement van investeerders fiscaal te verhogen om startups te ondersteunen, maar is het geen beter idee om het geld te besteden aan onderwijs, wetenschap en randvoorwaarden voor innovatie?

Mensink van Golden Egg Check ziet niet in waarom belastingaftrek zou leiden tot financiering van middelmatige startups door particulieren die maar wat doen. ‘Het is altijd een goed idee om angels die nu al investeren te helpen om meer of grotere investeringen te doen. Investeren is lastig; je moet een netwerk opbouwen, toegang krijgen tot een dealflow. Als je goede angels meer middelen geeft, worden de minder sterke vanzelf uitgefilterd.’