AI kost AFAS omzet: waarom CEO Bas van der Veldt er toch blij mee is

oktober 31, 2026

Leeg kantoorbureau met laptop en whiteboard met processen, symboliseert bedrijf en AI-concurrentie

Twee afnemers van Afas zegden onlangs een onderdeel van hun abonnement op, omdat ze dat gedeelte met AI zelf willen ontwikkelen. Jammer zou je denken, maar ceo Bas van der Veldt ziet het positief: een sterke tegenstander houdt je scherp, zo betoogt hij.

‘Sorry, maar we gaan dit onderdeel van jullie software zelf met AI bouwen, dus we stappen eruit voor dat stukje van het abonnement.’ Zo kondigden twee klanten laatst hun vertrek aan.

Het was een mededeling die je wel had zien aankomen.

En ik begrijp het wel. Het betrof beide kleinere ondernemingen en bouwen met AI was aanvankelijk gewoon goedkoper. Bovendien hadden die organisaties zelf iets leuks in elkaar gezet.

Raar misschien, maar ik vond het zelfs een beetje verfrissend. Concurrentie heeft namelijk een functie: een geduchte tegenstander geeft je energie. Die zorgt dat je alert blijft en voorkomt dat je achterover gaat leunen — mijn grootste nachtmerrie.

Terug naar het verleden

Een paar maanden terug voelde ik me een paar dagen zorgenlijk. Onze grootste concurrent (Exact) had de Nederlandse divisie van de op één na grootste concurrent (Unit4) overgenomen. Wéér een partij minder om dag in dag uit tegen te strijden. Ik schreef daar een keer over: Roadrunner heeft altijd een Coyote nodig.

Nu fungeert AI als onze Coyote: de belangrijkste uitdager. Het opvallende is dat deze nieuwe tegenstander ons op sommige punten bekend voorkomt. De situatie doet denken aan 1996, toen Afas net van start ging. Destijds was onze grootste concurrent geen ander groot softwarehuis, maar maatwerkoplossingen.

LEES  Amerikaanse gamemiljardair koopt Nederlands superjachtbedrijf: Hetzelfde dat Bezos' jacht bouwde!

Een familielid of vriend van de directeur knutselde vaak, doorgaans met Excel als basis, een administratiepakket in elkaar. Dat was goedkoop, sloot precies aan op de eigenaardigheden van het bedrijf en werkte in het begin prima.

Het houtje-touwtje-systeem

Wij doken er pas in zodra die ‘knutselaar’ het onderhoud niet meer aan kon, met pensioen ging of wegliep na een conflict. Wat we dan aantroffen, was vaak een organisatie die draaide op een fragiel systeem vol ad hoc-oplossingen.

Oud-spreadsheets en papieren stapel die een fragiel maatwerksysteem tonen
Houtje-touwtje oplossingen zoals spreadsheets zorgen vaak voor fragiele systemen.

Dat waren doorgaans geen lastige verkoopgesprekken, kun je je voorstellen.

Juist daaruit ontstond het fundament van onze aanpak: standaardiseren. Maatwerk klinkt aantrekkelijk, maar het weerspiegelt vooral hoe je nu werkt, inclusief alle onhandigheden. Door te standaardiseren ga je nadenken over hoe processen idealiter zouden moeten lopen om je ambities te realiseren. Daarnaast profiteer je van kennis die al in andere organisaties aanwezig is.

Meer een black box

Tot zover de parallellen. De huidige situatie verschilt vooral doordat tegenwoordig vrijwel iedereen dankzij AI die handige neef kan worden. Tegelijkertijd is AI veel meer een black box dan Excel ooit was: die neef begreep meestal nog wat hij deed; AI is veel lastiger te doorgronden.

Abstracte weergave van AI als zwarte doos met datastromen
AI werkt vaak als een ‘black box’; moeilijk doorgrondbaar voor gebruikers.

En er zijn vanzelfsprekend privacyvragen. Wie krijgt toegang tot je data? Wat gebeurt ermee? Dat is cruciaal wanneer je de persoonsgegevens van al je medewerkers in het systeem stopt. Ik denk dat wij op dat vlak gunstig gepositioneerd zijn. Onze software en data blijven binnen een Europese infrastructuur en we weten precies welke partijen bij wat betrokken zijn.

Wat levert dan de echte uitdaging op? Waar prikkelt deze nieuwe concurrent ons?

LEES  Week 38 Must Reads: AI-Doomdenken als Businessmodel: Wat Vreest ING in Klimaatzaak?

Een serieuze uitdager

Het antwoord zit in het enorme potentieel van AI. Wij zetten AI al in voor bepaalde taken en daarmee klaren we in dagen wat vroeger weken of zelfs maanden kostte. Andere softwareleveranciers en klanten kunnen precies hetzelfde doen. AI is dus absoluut een Heel Serieuze Concurrent.

Dat voelt spannend. Ik kan er bijna niet over schrijven zonder dat het lijkt alsof ik nerveus begin te worden.

Natuurlijk voel ik wel enige kriebels. Ik denk dat iedereen dat heeft. Er zit iets razendsnel en enorms in AI dat ontzag afdwingt. Wij waren altijd de Roadrunner, maar verliezen we scherpte, dan kunnen we zomaar de Coyote worden.

Heerlijk gedwongen

AI dwingt ons — en dat is juist het mooie — om helder te krijgen wat onze echte toegevoegde waarde is, welke onderdelen we willen behouden en waarin we willen investeren.

Bovendien zet het ons aan om nóg meer te investeren in onze kernkracht: onze cultuur als familiebedrijf. We denken in kwaliteit en op de lange termijn, maken eigen strategische keuzes en zijn direct bereikbaar. We zijn mensen; je kunt ons ontmoeten.

En ja, je kunt ons zelfs weer gewoon opbellen. Waar we de laatste jaren veel online oplosten (en dat nog steeds doen), hebben we aanvullend onze telefoonlijn weer geopend. Dat is mede te danken aan onze droomconcurrent.

Lees ook deze columns van Bas van der Veldt:

  • Waarom werken ze niet zo hard als ik, vraagt Afas-ceo Bas van der Veldt zich af
  • Afas-ceo Bas van der Veldt vraagt zich af: hoe word je digitaal soeverein?
  • Afas-ceo: ‘Als iedereen straks zelf kan programmeren, waarom bestaan we dan nog?’

Vergelijkbare berichten

Beoordeel dit post

Plaats een reactie

Share to...