Cleantech-financiering in volle gang: Niet alle klimaatstartups profiteren!

Veranderingen kunnen snel plaatsvinden. Nog geen jaar terug kondigde Carbyon met veel trots hun nieuwste CO2-stofzuiger prototype aan, de Carbyon Go, met plannen om vanaf het vierde kwartaal van 2026 deze machines die CO2 uit de lucht zuiveren aan klanten te leveren. Vandaag de dag is de Eindhovense scaleup opgenomen door een sectorgenoot, het Britse Airhive.

Carbyon wist 15 miljoen euro te werven voor de ontwikkeling van het apparaat, maar voor de commerciële marktintroductie was er meer financiële injectie nodig. Oprichter Hans de Neve gaf al te kennen aan RTL Z dat het verkrijgen van deze fondsen geen gemakkelijke opgave zou zijn. De overname werd gezien als een strategie om sterker te staan. ‘Investeerders richten zich momenteel veelal op defensie en AI. De interesse in klimaat is aanzienlijk afgenomen,’ verklaarde hij.

Bij eerste inspectie bevestigen de cijfers deze trend. De investeringen in startups en scaleups die actief zijn in klimaattechnologie bereikten een hoogtepunt in 2022, volgens gegevens van het klimaat- en energieplatform Net Zero Insights. Dat jaar werd er wereldwijd 91,4 miljard dollar geïnvesteerd in climate tech, tegenover een verwachte 75,9 miljard dollar in 2025.

Qua investeringen bijna 200 miljoen

In Nederland stroomde volgens data van onder andere de Dutch Startup Association en Golden Egg Check in het topjaar 2022 181 miljoen euro naar klimaatstartups en -scaleups. Deze organisaties definiëren cleantech als bedrijven die zich richten op het genereren van schone energie, energieopslag en CO2-captatie.

Wanneer je de investeringen in impactbedrijven hierbij optelt, zoals de financieringsrondes van het duurzame tandenpoetsmerk Smyle en het circulaire chemiebedrijf ChainCraft, kom je uit op een totaal van 199,2 miljoen euro.

Alleen al in de eerste helft van 2026 haalden cleantech- en impactbedrijven bijna dit bedrag op: met nog zes maanden te gaan, staat de teller al op 176,5 miljoen euro (eigenlijk 196,5 miljoen euro, maar de 20 miljoen euro voor het mentale gezondheidsplatform OpenUp is hier niet meegerekend).

Verschuiving naar impact, minder naar cleantech

Zo beschouwd lijkt het helemaal niet zo slecht te gaan – hoewel de financiering nu anders verdeeld is. Er gaat relatief meer geld naar impactbedrijven (46,1 miljoen euro in 16 deals) en minder naar cleantech.

Het aantal deals in cleantech is in de eerste helft van 2026 bijna gehalveerd vergeleken met dezelfde periode vier jaar eerder. Destijds waren er 12 deals, nu nog maar 7. Daarbij is de 130,4 miljoen euro die cleantechbedrijven in de eerste zes maanden van dit jaar samen ophaalden, voornamelijk te danken aan grote financieringsrondes van twee bedrijven.

Rift haalde 83,1 miljoen euro op (plus een subsidie van 30,7 miljoen euro vanuit het EU Innovation Fund) om een commerciële fabriek voor ijzerbrandstof te bouwen en Volta Energy wist 38 miljoen euro binnen te slepen voor het uitbreiden van zijn vloot van duurzame mobiele energiesystemen.

Eddy Grid verdient een speciale vermelding. Deze scaleup helpt bedrijven met een beperkte netaansluiting om meer uit het net te halen door een combinatie van een slim energiemanagementsysteem en batterijen, en wist afgelopen mei 7,5 miljoen euro op te halen.

Geld stroomt voornamelijk naar energie

Het geld blijft rollen, maar vooral richting alles wat met energie te maken heeft. Dezelfde conclusie kan worden getrokken wanneer men kijkt naar de beursgangen en overnames in de sector van climate tech. Wereldwijd werden in de eerste helft van 2026 153 transacties aangekondigd, een stijging van 70 procent vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder, volgens Bloomberg en data van onderzoeksbureau Currence.

Tweederde van deze transacties betrof overnames, maar er waren ook zeventien beursgangen van climate tech-bedrijven. Dit is het hoogste aantal sinds – daar gaan we weer – het piekjaar 2022. Echter, deze opleving was voornamelijk beperkt tot een specifiek type bedrijven. Meer dan een derde van de overgenomen bedrijven was een energiebedrijf, en dat gold ook voor zes van de tien IPO’s.

Bedrijven in de ontwikkelingsfase ervaren meer moeilijkheden, merkt Thomas Mensink, startup-analist en partner bij Golden Egg Check. Vooral bedrijven die zich richten op de ontwikkeling van kapitaalintensieve hardware hebben het zwaar. Hij refereert aan het recente faillissement van SeaO2, een ander bedrijf dat zich richtte op CO2-afvang, maar dan uit zeewater.

Herhaaldelijk kapitaal nodig

De kas was leeg, vertelde curator Roland Camphuis aan MT/Sprout. Ook deze startup had recentelijk groeigeld opgehaald: meer dan 2 miljoen euro, voor de bouw van een testfabriek op de Afsluitdijk. Echter, het kapitaal om daarna verder te kunnen groeien, bleek moeilijker te vinden dan verwacht. De curator onderzoekt nog de mogelijkheden voor een doorstart.

‘Een pilot plant is nog maar het begin’, legt Mensink uit. ‘Het duurt lang en kost veel geld om dit soort nieuwe technologieën op grote schaal te ontwikkelen, wat essentieel is om competitief te kunnen zijn qua prijs. De volgende stappen zijn een demonstratiefabriek en daarna een commerciële fabriek, waarbij bij elke stap financiering nodig is. Tegelijkertijd kan het wel tien jaar duren voordat er winst wordt gemaakt.’

Het is een binair spel, legt Mensink uit, met slechts twee mogelijke uitkomsten. ‘Of het lukt, en dan heb je een sterke marktpositie verworven; of het lukt niet, en dan gaat er veel geld verloren. Maar toch: falen is geen schande.’

Golf van optimisme

Investeerders zijn nu terughoudender met het openen van hun portemonnee voor dergelijke onzekere avonturen dan vier jaar geleden, merkt de startup-analist op. ‘Destijds heerste er veel optimisme. Achteraf gezien hebben veel startups – ook in climate tech – toen tegen te hoge waarderingen geld opgehaald, gebaseerd op beloften die niet zijn waargemaakt.’

Probeer dan maar eens niet aan Lightyear te denken. Oprichter Lex Hoefsloot haalde 200 miljoen euro op voor zijn droom om een zonneauto de weg op te krijgen. Het liep anders: het bedrijf ging failliet, en startte in een afgeslankte versie door: als leverancier van zonnedaken.

‘Dat ligt niet alleen aan die startups zelf, maar ook aan externe factoren’, zegt Mensink. ‘Er is nu minder urgentie bij bedrijven, hun potentiële klanten. Daardoor is het lastiger geworden om op te schalen en omzet te genereren, en daarmee in waardering te groeien.’

Nieuw narratief

Geldschieters zijn kritischer geworden, constateert ook Net Zero Insights in hun State of Climate Tech 2025-rapport. In het topjaar 2022 profiteerde de sector van de ‘momentum’ na de pandemie. Kapitaal was mede dankzij de lage rente ruimschoots beschikbaar, er was een recordaantal deals, en er heerste een optimisme dat we ons uit de klimaatcrisis konden innoveren. ‘Nu heeft dat zich ontwikkeld tot een markt die uitvoering boven experiment en bewijs boven ambitie stelt, en commerciële gereedheid belangrijker vindt dan een technologische belofte’, aldus het rapport.

Vergeet ook de invloed van Donald Trump niet, die zijn tweede termijn aftrapte door opnieuw uit het Akkoord van Parijs te stappen. Door de kille anti-ESG-wind die vanuit het Witte Huis waait, kijken bedrijven wel uit om zich te ambitieus te tonen op het gebied van klimaat of milieu.

Volgens Net Zero Insights is er een nieuw narratief ontstaan: de wens om veerkrachtiger en weerbaarder te worden. Ook dat speelt een rol in de investeringen, in combinatie met het feit dat aanpassing aan het veranderende klimaat simpelweg steeds urgenter wordt.

Meer geld voor klimaatadaptatie

Hoewel nog steeds het grootste deel van het kapitaal – 70 procent in 2025 – in climate tech naar startups en scaleups gaat die werken aan oplossingen om de CO2-uitstoot te verminderen, wordt het aandeel voor bedrijven die ons helpen omgaan met de gevolgen van klimaatverandering steeds groter (8,2 procent in 2025, een stijging van 64 procent).

Illustratief is de investering van 43 miljoen dollar die Overstory eind 2025 ontving. Deze Amsterdamse scaleup heeft AI-software ontwikkeld die energiebedrijven helpt om stroomstoringen en bosbranden te voorkomen door met behulp van satellietbeelden in kaart te brengen waar bomen mogelijk op de kabels kunnen vallen.

Dit verhaal slaat zelfs aan in het Amerika van Trump, vertelt CEO Fiona Spruill aan MT/Sprout, waar Overstory vooral actief is. ‘Iedereen is voorstander van een betrouwbare energievoorziening en betaalbare stroom. Dat staat los van je politieke voorkeur.’