Victor Muller geeft nooit op: Oekraïense cryptomiljardair blaast Spyker nieuw leven in!

Schuldeisers, vroegere zakenpartners, investeerders en enkele curatoren zijn waarschijnlijk niet te spreken over hem. Desondanks staat Victor Muller, de drijvende kracht achter het sportautomerk Spyker, opnieuw in de schijnwerpers, met zijn kenmerkende onverstoorbare glimlach.

Tijdens het prestigieuze autogebeuren The Quail op de Monterey Car Week, onthulde hij afgelopen vrijdag de C8 Preliator XXV Coupé. Deze hypercar, geprijsd op 1,5 miljoen euro en gelimiteerd tot slechts 25 exemplaren (een eerbetoon aan het 25-jarig bestaan van het merk), bouwt voort op een model uit 2016 maar is aanzienlijk onder handen genomen, aldus de fabrikanten.

Spyker met gouden accenten en luxe leder

De V8-motor levert 800 pk, wat de auto een maximale snelheid van 350 km/u geeft en een acceleratie van 0 naar 100 in 2,7 seconden. Voor een supersportwagen zijn dergelijke specificaties essentieel, en er is zeker niet bezuinigd op luxe zoals gestikt leer en gouden details. Maar is er wel een markt voor een merk dat niet de erfelijke adel van een Ferrari of McLaren heeft? Voorheen kostten Spykers slechts enkele tonnen.

Muller beweert al kopers te hebben voor de eerste 21 auto’s, dus dat ziet er goed uit.

Oekraïense crypto-ondernemer

Wat nog interessanter is, is met wie Muller samenwerkt voor de herlancering van Spyker. Het gaat om de Oekraïense ondernemer Volodymyr Nosov. Nosov is de oprichter van WhiteBit, een cryptocurrency beurs, en heeft een geschat vermogen van zo’n 6 miljard euro.

Dankzij deze diepe zakken is er ruimte om meer auto-ontwerpen te ontwikkelen. De D8 Peking-to-Paris, een Spyker-versie van een super-SUV, zou nu eindelijk realiteit kunnen worden. Ook de autosport roept weer. Muller maakt plannen om opnieuw mee te doen aan de races in Le Mans met zijn merk.

Zo begint Spyker aan het volgende van zijn negen levens. Het tweede leven begon toen autofanaat en jurist uit Leiden, Muller, die succes had geboekt bij zeesleper Wijsmuller en met kledingmerk McGregor, besloot de droomauto van ontwerper Maarten de Bruijn te realiseren. Hij verkreeg de merkrechten van Spyker, een automerk dat al in de jaren twintig van de vorige eeuw failliet was gegaan, en ging op zoek naar leveranciers en investeerders.

John de Mol en Marcel Boekhoorn als investeerders

Auto’s ontwikkelen kost veel kapitaal, en in die beginjaren wist Muller mensen zoals John de Mol en Marcel Boekhoorn voor zijn plannen te winnen. Spyker Cars kreeg in 2004 zelfs een beursnotering om kapitaal aan te trekken. Arabische investeerders kwamen aan boord, maar het bleek niet genoeg. Vanaf 2006 begonnen leveranciers steeds nadrukkelijker te klagen over onbetaalde facturen, wat leidde tot de eerste (juridische) confrontaties tussen Spyker, zijn leveranciers, en later ook met beurstoezichthouder AFM en aandeelhouders.

Muller leek vanaf het begin te weten dat Spyker een hobbelige weg tegemoet zou gaan. Hij koos het motto ‘Nulla tenaci invia est via’, wat betekent ‘Voor de volhouders is geen weg onbegaanbaar’.

De constante was dat Muller alle kritiek van de hand deed als ‘azijnpisserij’. Een jaarrekening die niet klopte? Problemen met facturen? Een aandelentransactie met losse eindjes? Volgens hem lag de oplossing voor alle financiële, juridische of productieproblemen altijd net om de hoek.

Houdini kiest voor de aanval

Als een echte Houdini wist de oprichter van Spyker steeds buiten schot te blijven, vaak door de aanval te kiezen om zijn missie voort te zetten. In 2006 bijvoorbeeld, een jaar waarin de leveranciers al aan het slijpen waren, werd Spyker eigenaar van een Formule 1-team. Dit moest zorgen voor naamsbekendheid en bracht ook de familie Mol, vader Jan en zoon Michiel, aan boord. Een jaar later werd het team echter alweer verkocht.

In 2010 ‘redde’ Muller met zijn toen nog steeds verliesgevende en financieel krappe Spyker zelfs het veel grotere Zweedse Saab, dat onder General Motors al op weg was naar de uitgang. Een staaltje van durf: met een lening van 400 miljoen euro van de Europese Investeringsbank nam Muller de boedel over en hernoemde zijn imperium tot Swedish Automobile.

Beschuldigd van belastingfraude bij Saab

Een Chinese autogroep zou volgens de Nederlandse redder 150 miljoen willen investeren in de Zweedse autobouwer. Die deal ging echter niet door, maar vervolgens verkocht Muller een kwart van zijn bedrijf aan de Chinese miljardair Pang Qinghua.

Dat plan werd geblokkeerd door GM, en eind 2011 ging Saab alsnog failliet. Muller werd later samen met andere directeuren beschuldigd van corruptie en belastingfraude tijdens zijn tijd bij Saab, maar in 2017 werd hij daarvan vrijgesproken. Hij eiste miljarden van General Motors, maar die claim werd afgewezen door de Amerikaanse rechtbank.

Op zoek naar geldschieters en nieuwe mogelijkheden om Spyker in de lucht te houden, had Muller soms ook gewoon pech. Toen hij in 2007 de Russische bankier Vladimir Antonov had binnengehaald via zijn Litouwse bank Snoras, leek het even weer bergop te gaan met zijn automerk. Maar Antonov werd in 2011 verdacht van banden met de maffia en kon alleen op de achtergrond Muller nog steunen.

Spyker fuseert met vliegtuigfabrikant

Toen Spyker eind 2014 voor het eerst failliet werd verklaard, toonde Muller zich vastberaden. In een zeldzame actie kreeg hij het faillissement in hoger beroep teruggedraaid. Schuldeisers hadden samen 44 miljoen te vorderen, maar kregen uiteindelijk slechts enkele tienduizenden euro’s aangeboden.

Dit keer nam Muller bijna letterlijk een vlucht: hij zou Spyker fuseren met een Amerikaanse bouwer van elektrische vliegtuigen, Volta Volaré. Samen zouden ze elektrische auto’s en vliegtuigen gaan produceren. In 2016 presenteerde Spyker inderdaad een nieuw model, de Preliator die de basis vormt voor de wagen van vandaag. Maar elektrisch was die niet, en van de samenwerking met de Amerikanen kwam verder weinig.

Russische oligarchen

Nadat in de daaropvolgende jaren een heropleving met Russisch geld op niets was uitgelopen, ging Spyker in 2020 opnieuw failliet. Een lang juridisch steekspel tussen curator en ondernemer volgde, waarbij Muller herhaaldelijk investeerders naar voren schoof die de schulden zouden helpen inlossen.

Daarbij doken ook twee Russische oligarchen op, Michail Pessis en Boris Rotenberg, waarvan de laatste een goede bekende is van de Russische president Vladimir Poetin. Eind 2021 kondigde Muller aan met hen via het Italiaanse Milan Morady de productie van Spyker opnieuw op te starten. Dat nieuws bleef echter beperkt tot een enkel persbericht.

Schikking met curator

Curator Dennis Steffens dreigde Muller intussen aansprakelijk te stellen wegens wanbeleid. Hij wilde zelfs aangifte doen van faillissementsfraude, omdat Muller aparte terugbetalingsregelingen wilde aanbieden aan verschillende schuldeisers. Vorig jaar, vijf jaar na het faillissement van de eerste Spyker-dochter, besloot hij alsnog tot een schikking om het faillissement af te kunnen ronden: voor 350.000 euro kwamen de merkrechten op Spyker weer in handen van de zakenman.

Daardoor kon hij verder werken aan zijn automerk. Dat bestaat dan alleen nog maar op papier. De sportwagenfabrikant heeft geen productielocatie, personeel, onderdelen en gereedschappen meer. Die zijn in een eerder stadium al ontslagen, verkocht of verdwenen. Er rijden wel nog circa 265 Spykers rond, die ongetwijfeld geserviced moeten worden. Dat gebeurt nu door Jasper den Dopper, die met SpykerEnthusiast het gros van de wagens onderhoudt, aanpast en zelf ook onderdelen produceert.

In samenwerking met Den Dopper, maar vooral dankzij het kapitaal van de nieuwe zakenpartner, begint nu weer een nieuwe ronde voor Spyker Cars. Volgens een persbericht heeft cryptomiljardair Nosov ‘een aanzienlijk belang’ genomen in Spyker. Dat wordt onderdeel van zijn W Group, die voornamelijk bestaat uit blockchain- en fintechbedrijven. Tegelijk met de investering richten W Group en Spyker het bedrijf Spyker Digital op, dat zich zal richten op ‘digitale infrastructuur en nieuwe vormen van eigendom en klantinteractie binnen het premium autosegment’.

Hoeveel geld Nosov wil besteden, is niet bekend, maar volgens The Financial Times zou het volgens ‘ingewijden’ om honderden miljoen euro’s gaan. De eerste zes ton zijn al verbrand aan de optredens van de Preliator op de exclusieve autoshows The Quail en afgelopen zondag Pebble Beach. Goed besteed geld, want daardoor kwam Spyker weer in het vizier van verwende autoliefhebbers. Om Den Dopper te citeren in een interview met Quote: ‘Een Spyker koop je als je die Diablo, F40 en Veyron al hebt staan.’