De kracht van artistiek onderzoek in de theaterwereld
Artistiek onderzoek is essentieel voor het voortdurend vernieuwen en bevragen van het werk van creatief makers. Bovendien speelt het een cruciale rol in de ontwikkeling van de gehele theatersector. Ondanks het belang ervan, is het vaak een van de eerste onderdelen die geschrapt wordt in tijden van financiële en maatschappelijke onrust. Simone Hogendijk van Platform Horizon voert gesprekken met makers voor wie onderzoek een fundamenteel onderdeel is van hun creatieve proces. Deze makers vinden steeds weer nieuwe manieren om hun vakgebied te verrijken met verse inzichten en verbindingen. Het eerste deel van deze serie belicht regisseur en artistiek leider Marjorie Boston, die al vanaf haar vijftiende bezig is met het archiveren van haar werk.
Marjorie Boston geeft samen met Maarten van Hinte leiding aan RIGHTABOUTNOW INC., een productiehuis voor interdisciplinair hiphop en urban arts. Ze coachen en ondersteunen opkomende artiesten uit diverse subculturen en disciplines zoals muziek, hedendaagse kunst, dans en theater. Gevestigd in Amsterdam, ziet dit centrum voor stedelijke kunsten diversiteit als een fundament voor artistieke vernieuwing en sociale vooruitgang.
De rol van artistiek onderzoek in de ideale werkpraktijk
Hoe integreer je onderzoek in je werk?
Voor Boston is onderzoek een basishouding. Dit is verwerkt in de cypher-methodiek die ze met Maarten heeft ontwikkeld en die een integraal deel uitmaakt van RIGHTABOUTNOW INC. Deze methodiek is geïnspireerd door haar Afro-Caribische en Surinaamse roots, haar ervaringen met hiphop en haar opleiding aan de Mime School.
Wat is de cypher-methode?
De cypher-methode is afkomstig uit de hiphopcultuur en wordt veel gebruikt in hiphop- en urban-dans. Het is een werkwijze die natuurlijk voortvloeit uit de Surinaamse cultuur waarin Boston is opgegroeid; Suriname kent een unieke mix van meer dan elf culturen, elk met een eigen geschiedenis en tradities. Deze diversiteit heeft een samenleving gecreëerd waarin meertaligheid en culturele uitwisseling normaal zijn. In haar werkpraktijk gebruikt Boston de cypher als een middel om verschillende perspectieven en expertise samen te brengen in een dynamisch en collectief proces.
Boston heeft deze benadering verder ontwikkeld tijdens haar Mime Opleiding onder leiding van Rob List, waar ze leerde om haar achtergrond in hiphop en clubcultuur te integreren in haar artistieke praktijk. Ze beschouwt haar werk als een jazz-ensemble, waarbij iedereen zijn unieke bijdrage levert en zij als een dirigent het geheel samenbrengt.
Organisatie van de cypher in het creatieve proces
Hoe manage je onderzoek binnen je projecten?
Boston benadrukt het belang van tijd en ruimte voor onderzoek, zonder de druk om direct naar een eindproduct te werken. Ze ziet onderzoek als een eindeloos proces dat doorgaat, zelfs na haar eigen loopbaan. Ze gelooft sterk in het doorgeven van kennis en het samen bouwen aan verandering, waarbij de cypher-methodiek centraal staat in dit proces van samenwerking en kennisdeling.
Ze ondersteunt andere makers door hun interesses, zoals muziek, theater of verhalen, gelijkwaardig samen te brengen binnen de cypher. Ze fungeert vaak als een stille activist die vanaf de zijlijn werkt, terwijl ze bruggen bouwt tussen verschillende mensen en bronnen.
Boston begon al vroeg met het opbouwen van een archief om kennis over te dragen en toegankelijk te maken voor anderen. Dit archief is inmiddels uitgegroeid tot een belangrijk onderdeel van hun werk bij RIGHTABOUTNOW INC., waar het niet alleen als opslag dient, maar ook als een middel om verbindingen te leggen en nieuwe mogelijkheden te creëren.
Ze pleit voor meer productiehuizen waar nieuwe makers de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen, en benadrukt het belang van het gebruik van bestaande kennis en ervaring in plaats van steeds opnieuw te beginnen. De cypher-methodiek biedt een alternatief voor de huidige praktijken door een focus op samenwerking en inclusiviteit.
Voor deze serie werkt Theaterkrant samen met Platform Horizon, een nieuw ontwikkel- en adviesplatform voor locatietheater en nieuwe makers. Platform Horizon zoekt actief naar manieren om de bestaande systemen te doorbreken en de ideale werkpraktijken van makers te realiseren, ondanks de uitdagingen van vandaag.
Vergelijkbare berichten
- Maarten van Hinte & Marjorie Boston: Navigatietips Voor Bewogen Tijden!
- Locatietheater middag onthult: Grote behoefte aan kennisuitwisseling!
- Simon van den Berg wint Proscenium-prijs 2025: Een kijkje achter de schermen!
- 1 Miljard Euro voor Nederlands Onderzoek: Europa Investeert Groots!
- Mick Stevens benoemd: Nieuwe adjunct-directeur bij de Schuur en Toneelschuur Producties!

Loes Bakker is onderwijsspecialist met jarenlange ervaring in beleid en praktijk. Haar bijdragen gaan over vernieuwing, digitalisering en pedagogische kwesties in het onderwijs. Ze legt onderwijsontwikkelingen kritisch bloot, altijd met een hart voor leerlingen, leerkrachten én een toekomstgericht onderwijssysteem dat iedereen gelijke kansen biedt.