Pietjan Dusee: Een Pionier in de Podiumkunsten van Brabant!

Op maandagochtend is Pietjan Dusee, een veelzijdige figuur in de culturele sector, op 73-jarige leeftijd overleden. De rouwkaart die zijn overlijden aankondigt, draagt de titel ‘Hulde’. Er zou ook ‘een staande ovatie voor Pietjan’ kunnen staan, gezien zijn betekenis voor de podiumkunsten in Brabant.

Pietjan Dusee was een fervent voorstander van theater en dans en genoot intens van deze kunstvormen, vaak in gezelschap van zijn partner, de beeldend kunstenares Ellen Rijk. Hij was altijd vriendelijk en geïnteresseerd in de mensen die hij bij voorstellingen ontmoette. Zijn feedback was doordacht, constructief en altijd inhoudelijk sterk. Op de rouwkaart staat ook: ‘Hij heeft alles eruit gehaald wat erin zit’, wat zijn levensinstelling goed weergeeft.

Pietjan Dusee (‘Nee, geen Dusée met een streepje, ik behoor niet tot de rijke familie’, placht hij te zeggen) volgde van 1972 tot 1976 een opleiding aan de Academie voor Beeldende Vorming in Tilburg. Hij was diep betrokken bij diverse theatergezelschappen en -organisaties, als schrijver, dramaturg, artistiek leider en mentor. Hij schreef en bewerkte teksten voor De Grootste Luxe na de KleurenTeeve, een muziek- en theatergroep opgericht door kunstacademiestudenten, met werken als Eros en de eenzame man, losjes gebaseerd op Louis Paul Boon (1985), en De laarzen van d’Annunzio (1984). Voor de Tilburgse theatergroep DrieOns bewerkte hij Heart of the country van J. M. Coetzee tot de theatertekst Veldschmerz (1990), later opgevoerd door Wetten van Kepler (1998). Met Drieons maakte hij indruk met producties als Marietje Kessels, Zwarte Ruiter en Klootloper.

Dusee schreef tientallen toneelteksten en bewerkingen, zoals voor Afslag Eindhoven (De helaasheid der dingen), Artemis en De Maatschap. Hij was ook actief als dramaturg bij Brabantse theaterproducties zoals Peerke, over het leven van de zaligverklaarde missionaris Peerke Donders bij Het Zuidelijk Toneel, en Hendrik bij Studio Gebroed. Hij werkte eveneens aan dansproducties, waaronder A Short Odyssee van Jelena Kostić.

In 1971 was zijn passie voor theater en dans de drijfveer achter de oprichting van Theater ’t Heks in Tilburg-Noord, een centrum voor voorstellingen en theatercursussen. Veel lokale artiesten zetten daar hun eerste stappen in het theater. Later transformeerde ’t Heks in De Vorst (nu De Nieuwe Vorst), een belangrijk theater in het hart van Tilburg. Dusee bleef daar tot zijn laatste dagen voorstellingen volgen en jonge artiesten steunen.

Hij was een drijvende kracht achter Productiehuis Brabant, een broedplaats voor talent dat in 1997 van start ging en waar hij in 1999 artistiek leider werd. Hij noemde het liefst de organisatie Shit Happens, om te benadrukken dat fouten maken onderdeel is van het creatieve proces. Onder zijn leiding groeiden vele jonge regisseurs en choreografen uit tot professionals.

Hoewel hij het liefst had gezien dat het Productiehuis in Tilburg was gevestigd, werd het uiteindelijk Den Bosch. Dusee beschreef in het boek Dwarse Dansers hoe in die tijd in Brabantse steden kleinschalige theaters met werkplaatsen voor talenten ontstonden, zonder veel geld maar met veel passie. Dit leidde tot de oprichting van Productiehuis Brabant, een reflectie van de tijdsgeest. Dit huis heeft bestaan tot 2013 en produceerde meer dan 300 voorstellingen, maar moest sluiten door zware bezuinigingen op cultuur.

Tot het einde bleef Dusee actief in de podiumkunsten, niet alleen als toeschouwer maar ook achter de schermen. Hij richtte Prod.Nu op, hielp makers en zat in besturen van diverse culturele instellingen. Hij bleef ook schrijven, van toneelteksten tot columns en persoonlijke berichten.

Pietjan Dusee was een man die vanuit een niet-rijke achtergrond enorme creatieve rijkdom en warmte bood.