Amerika valt voor Nederlandse deeptech: Invest-NL zegt dat we slim moeten zijn!

Invest-NL benadrukt het belang van het versterken van de ’trans-Atlantische brug’ tussen de VS en het Nederlandse deeptech ecosysteem. Dit komt naar voren in een recent rapport, opgesteld in samenwerking met het Netherlands Innovation Network in Boston en het Consulaat-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden in New York.

In een tijdperk waarin Europese autonomie hoog op de agenda staat en de vrees voor het verlies van innovatie en strategische kennis aan de VS toeneemt, lijkt deze oproep opvallend. Vooral in de week waarin het Witte Huis met een duidelijk machtsvertoon Anthropic dwong om niet-Amerikaanse gebruikers van zijn AI-modellen Fable 5 en Mythos 5 uit te sluiten.

Is het dan niet beter om onze eigen deeptech scaleups – bedrijven die zich bezighouden met baanbrekende technologieën zoals quantum, fotonica, energie, ruimtevaart en defensie – juist te beschermen tegen dergelijke invloeden?

Uitbreidende mogelijkheden en kapitaal

Liz Duijves, senior investment manager bij het Deep Tech Fonds van Invest-NL en auteur van het rapport, begrijpt deze zorgen. Echter, zij wijst erop dat Amerika de grootste interne markt ter wereld blijft onder de huidige geopolitieke omstandigheden.

Amerika heeft één taal, één regelgevend kader en één overheersende zakelijke logica, wat een sterk contrast vormt met de versnipperde Europese markt. Amerikaanse klanten zijn eerder geneigd risico’s te nemen en er zijn meer mogelijkheden voor exits.

‘Vier jaar geleden hebben we het Deep Tech Fonds opgericht en we merken dat veel van onze portfoliobedrijven nu ze in een latere groeifase zitten de stap naar Amerika maken’, legt ze uit. ‘We ontvingen veel vragen over hoe je dat aanpakt; vandaar dat ik dit onderzoek ben gestart.’

Een andere reden dat de VS aantrekkelijk is, is het beschikbare kapitaal. Nederlandse deeptechbedrijven die willen groeien, halen het benodigde kapitaal steeds vaker uit de VS. In de afgelopen vijf jaar is de Amerikaanse betrokkenheid bij deeptechdeals in Nederland verdubbeld. In 2020 was Amerika betrokken bij 8,3 procent van de deals, in 2025 was dit al 17 procent.

Europa mist ‘vuurkracht’

Bijna een vijfde van de deals dus. De betrokkenheid van Amerikaanse investeerders neemt toe naarmate de financieringsrondes groter worden: bij transacties tussen 20 en 50 miljoen euro waren Amerikaanse investeerders betrokken bij een derde van de deals (33,9 procent), en bij rondes van meer dan 50 miljoen euro zelfs bij meer dan de helft (56,2 procent).

Het State of Dutch Tech Report 2026 van Techleap toont een soortgelijk beeld. Volgens deze startup-stimulator steeg het aandeel Amerikaanse investeerders in grote financieringsrondes (50 tot 100 miljoen euro) van 14 procent in 2024 naar 40 procent in 2025, terwijl het aandeel Europese investeerders daalde van 55 naar 21 procent.

Deze trend is niet verrassend. Het 2026 European Deeptech Report had al vastgesteld dat Europese investeerders de ‘vuurkracht’ missen om grote rondes te leiden, vaak omdat durfkapitaalfondsen te klein zijn.

Volgens Duijves is deze ontwikkeling zorgwekkend. ‘Amerikaanse investeerders stappen vaak in op momenten waarop cruciale beslissingen worden genomen. Het is belangrijk dat Europese investeerders dan ook aan tafel blijven zitten om invloed te kunnen uitoefenen op de richting en strategie.’

‘Een fractie van de prijs’

Waarom zijn Amerikanen zo geïnteresseerd in onze deeptech? Dat komt voornamelijk door de hoge kwaliteit van onze technologieën, zoals halfgeleiders, fotonica, quantum, medtech en geavanceerde materialen, legt Duijves uit. ‘Investeerders willen hun portfolio diversifiëren, en deeptech staat hoog op de agenda.’

Bovendien zijn Nederlandse startups en scaleups vaak ‘structureel ondergewaardeerd’ vergeleken met hun Amerikaanse tegenhangers. Dit biedt fondsen een uitstekende kans om toegang te krijgen tot hoogwaardige technologie tegen ‘een fractie van de prijzen in Silicon Valley’, zoals een investeerder het verwoordde in het rapport.

‘Ook onze lonen zijn aantrekkelijker’, voegt Duijves toe. ‘Voor het salaris van één Amerikaanse engineer kunnen we hier drie mensen in dienst nemen.’

Toegang tot Amerikaans kapitaal

Duijves onderzocht hoe Nederlandse scaleups deze trans-Atlantische brug effectiever kunnen benutten. Allereerst moeten ze ‘strategischer en slimmer’ toegang krijgen tot Amerikaans kapitaal, iets dat nu vaak afhankelijk is van wie je kent.

Landen zoals het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Spanje hebben al specifieke instrumenten ingezet. Bijvoorbeeld, de Britse overheid is via de British Business Bank partner in geselecteerde Amerikaanse en trans-Atlantische fondsen, en Spanje lanceerde dit jaar een investeringsfonds in Boston om lokale scaleups in de VS te ondersteunen. Nederland zou hier een voorbeeld aan kunnen nemen, vindt Duijves. ‘Het is essentieel dat Nederland een eigen strategie ontwikkelt. Er zijn verschillende opties, maar een keuze is noodzakelijk.’

Tegelijkertijd zijn er regels nodig om te voorkomen dat essentiële onderdelen, zoals R&D en intellectueel eigendom, naar het buitenland verdwijnen, en daarmee ook economische waarde. Deeptechbedrijven zijn zich bewust van dit risico, ontdekte Duijves.

Verhuizen is niet nodig

‘Toen ik naar de VS ging, dacht ik dat Nederlandse innovatie zou weglekken, maar dat bleek enorm mee te vallen’, vertelt ze. ‘Bijna alle scaleups die de stap naar Amerika zetten en Amerikaanse investeerders aan boord halen, kiezen voor een model dat ik een ‘gelaagd expansiemodel’ noem: een commerciële vestiging in de VS, terwijl het hoofdkantoor en de innovatie in Europa blijven.’

Zo is bijvoorbeeld het half Britse, half Nederlandse CuspAI, dat binnenkort volgens de Financial Times 400 miljoen dollar aan groeigeld verwacht op te halen. Bij deze financieringsronde zou onder meer de Amerikaanse techmiljardair Jeff Bezos betrokken zijn.

De scaleup, die met een AI-zoekmachine speurt naar kansrijke nieuwe materialen en daarmee chemisch onderzoek aanzienlijk versnelt, haalde vorig jaar al 100 miljoen dollar op in een ronde geleid door het Amerikaanse fonds New Enterprise Associates en het Singaporese staatsfonds Temasek, met deelname van techgiganten als Nvidia en Samsung.

CuspAI, dat al locaties heeft in Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, breidde uit met dochterondernemingen in Amerika en Singapore om dicht bij belangrijke klanten als Apple, Google en Meta te zijn, aldus medeoprichter Max Welling.

Maar helemaal verhuizen? Dat is volgens hem niet nodig. ‘Investeerders eisen dat ook niet per se’, zegt hij in het rapport. ‘Zij willen vooral zien dat een bedrijf commercieel effectief kan opereren op de Amerikaanse markt.’

Ook Invest-NL benadrukt het belang van een solide Nederlandse of Europese basis, en een duidelijke definitie van wat zo’n basis precies inhoudt, zoals Europese aanwezigheid in het bestuur. ‘We moeten hier niet naïef in zijn’, zegt Duijves. ‘Met kapitaal komt invloed.’