In oktober 2021 vond in Montpellier een belangrijke conferentie plaats die gewijd was aan de historie van het circus. Onder de titel Écrire l’Histoire du Cirque. Corps, Crise, Risque, Rire kwamen onderzoekers, docenten en promovendi uit landen als Frankrijk, Canada, Zwitserland, België, Duitsland, Nederland en de Verenigde Staten samen om hun bevindingen te presenteren. Deze bijdragen zijn recentelijk samengebracht in een verzameling.
Het congres richtte zich op het presenteren van een breed spectrum aan onderzoek (zowel historisch als theoretisch) binnen de circuswereld, waarbij een balans werd gezocht tussen het benutten van beschikbare bronnen en de nieuwe mogelijkheden die de onderzoekers in het materiaal zagen.
Vanuit Nederland was Willem Rodenhuis – voormalig conservator bij Bijzondere Collecties en ex-vakreferent Theaterwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam – aanwezig. Hij gaf een uitvoerige toelichting op de circuscollectie die door de jaren heen is opgebouwd bij het Allard Pierson, de collecties van de Universiteit van Amsterdam. Nele Wynants, universitair docent en onderzoeker aan de Universiteit van Antwerpen, droeg bij met een analyse over het internationale aspect van circusacts gerelateerd aan het fenomeen van de kermis, waarbij ze gebruik maakte van optredens van Antoine Wallenda (1850 – 1920) en zijn hondentraining. Voor haar onderzoek maakte ze ook gebruik van beeldmaterialen uit de collectie van het Allard Pierson.
Hun bijdragen zijn gepubliceerd in de nieuwste editie van het Franstalige digitale tijdschrift Circus Sciences, Revue Scientifique en Ligne sur les Arts du Cirque, uitgegeven door de Universiteit van Montpellier. Het digitale tijdschrift Circus Sciences is relatief nieuw, maar heeft al verschillende interessante speciale edities uitgebracht, waaronder Cirque et Cinéma en Cirque et nouveaux Médias. Deze editie is beschikbaar als pdf-download.
Het artikel van Rodenhuis is een vervolg op een eerdere publicatie over de collectie die hij in 2022 schreef voor het Vlaamse tijdschrift Volkskunde (pdf). Het Allard Pierson beheert een van de grootste circuscollecties ter wereld, met items zoals posters, programmaboekjes, foto’s, dia’s, flyers, knipsels en andere documentatie van circusvoorstellingen, en duizenden boeken die door de jaren heen verzameld zijn door liefhebbers zoals K.D. Hartmans, Herman Linssen en Jaap Best.
Beeld: Vijf steigerende paarden, Affiche, druk Beyaert-Sioen Printers N.V. signatuur C01484.000 herkomst Herman Linssen collectie Allard Pierson/Stichting TiN
Om onderzoek naar circuserfgoed te stimuleren, heeft Willem Rodenhuis een fonds opgericht. Het fonds, beheerd door Stichting TiN, heeft als hoofddoel het financieel ondersteunen van studiereizen (bezoek aan symposia, archiefonderzoek in binnen- en buitenland). Studenten, docenten, onderzoekers en andere serieuze geïnteresseerden in circuserfgoed kunnen een aanvraag doen. Meer informatie is verkrijgbaar via stichtingtin@theaterkrant.nl.
Vergelijkbare berichten
- Ontmoet Sylvia Alting van Geusau: De Nieuwe Bewaker van Allard Pierson’s Theatercollectie!
- Universitair Docent Rob van der Zalm: “Theatercollectie Cruciaal voor Onderzoek!”
- Allard Pierson lanceert masterclasses: Ontdek geheimen van topstukken in Theatercollectie!
- Spectaculaire Afsluiting Schooljaar Bommelschool: Circus Rotjeknor Steelt de Show!
- Rianne Letschert mogelijke nieuwe minister: Revolutie in Onderwijs, Cultuur en Wetenschap?

Loes Bakker is onderwijsspecialist met jarenlange ervaring in beleid en praktijk. Haar bijdragen gaan over vernieuwing, digitalisering en pedagogische kwesties in het onderwijs. Ze legt onderwijsontwikkelingen kritisch bloot, altijd met een hart voor leerlingen, leerkrachten én een toekomstgericht onderwijssysteem dat iedereen gelijke kansen biedt.