De quantumindustrie in Nederland staat internationaal hoog aangeschreven. In de afgelopen vijf jaar is het aantal startups verdubbeld en de financiering is maar liefst zestien keer zoveel geworden. Van geavanceerde chips tot gespecialiseerde testapparatuur, deze zes toonaangevende quantumbedrijven zijn bepalend voor de toekomst van de sector.
Nederland mag dan klein zijn, het is groot in de quantumwetenschappen. Dit blijkt uit ‘De Staat van Quantum 2025’, een onderzoek van Quantum Delta NL (QDNL), waarin Nederland wereldwijd als tweede gerangschikt wordt.
Hoewel Quantum Delta NL, een nationaal initiatief dat het quantumecosysteem in Nederland versterkt, creatief met de cijfers omging, blijft de prestatie indrukwekkend. Men keek naar het aantal veel geciteerde publicaties in verhouding tot de bevolkingsgrootte, waarbij Nederland op de tweede plaats eindigde.
Zelfs zonder deze statistische aanpassing blijft Nederland goed scoren op internationale lijsten. Het Massachusetts Institute of Technology (MIT) roemt de Nederlandse quantumwetenschap vanwege de ‘uitzonderlijke efficiëntie’. In de H-index voor quantumcomputing staat Nederland wereldwijd op de vijfde plaats.
We staan alleen achter de Verenigde Staten, China, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland.
Quantumtechnologie is door recente Nederlandse regeringen aangemerkt als een van de tien sleuteltechnologieën voor toekomstige economische groei. Philippe Bouyer, voorzitter van het bestuur van Quantum Delta NL, schat dat de sector tegen 2040 tussen de 8.000 en 18.000 banen kan opleveren, waarbij het programma’s en partnerschappen 1,5 tot 2,5 miljard euro aan economische waarde kan toevoegen aan Nederland.
Volgens Quantum Delta NL groeit de sector snel. Het aantal startups is in vijf jaar tijd meer dan verdubbeld naar 29, wat 735 banen oplevert. Terwijl in 2010 nog 10 miljoen euro naar quantumbedrijven ging, was dit in 2025 gestegen naar 160 miljoen euro, een toename van 1600 procent. Maar wie zijn nu de pioniers die de toekomst van deze branche vormgeven?
QuantWare leidt de weg naar commercieel schaalbare quantumcomputers
QuantWare uit Delft is marktleider in de productie van quantumchips en bedient klanten in twintig landen, waaronder universitaire onderzoekslaboratoria en grote technologiebedrijven die eigen quantumcomputers ontwikkelen.
QuantWare werd bekend met zijn quantumchips, maar heeft ook technologie ontwikkeld waarmee krachtigere quantumprocessoren mogelijk zijn. Zoals Matthijs Rijlaarsdam, medeoprichter van het bedrijf, kort na een investeringsronde van 20 miljoen euro uitlegde, gaat het om het stapelen van chips op een manier waarbij alle qubits optimaal verbonden zijn zonder een wirwar van kabels.
Qubits, of quantumbits, zijn de basisinformatie-eenheden in een quantumcomputer. In tegenstelling tot klassieke bits die informatie opslaan als 0 of 1, kan een qubit beide staten tegelijkertijd aannemen, waardoor quantumcomputers bepaalde berekeningen veel sneller kunnen uitvoeren.
Het ultieme doel? Processoren met meer dan 1 miljoen qubits die volgens Rijlaarsdam sneller beschikbaar zullen zijn dan algemeen wordt aangenomen. Dit opent de deur naar commercieel interessante toepassingen zoals het sneller ontwikkelen van nieuwe medicijnen of het ontdekken van nieuwe materialen.
Delft Circuits ontwikkelt ‘kabels’ die functioneren bij –273 graden
De uitdaging bij het opschalen van deze technologie is niet alleen het aantal qubits, maar ook de bedrading. Deze moet namelijk functioneren bij de extreem lage temperaturen waarbij deze supercomputers opereren, dicht bij het absolute nulpunt van -273 graden.
Wanneer systemen uitbreiden naar honderden of duizenden qubits, voldoen gewone coaxkabels niet meer. Dit merkten quantumwetenschappers Sal Bosman en Daan Kuitenbrouwer op. Met Delft Circuits produceren zij ‘kabels’ – specifiek, supergeleidende circuits op flexibele plastic tape – die ook functioneren bij diepe vriestemperaturen. Volgens Bosman, die dit vertelde aan De Telegraaf, is Delft Circuits de enige ter wereld die dergelijke kabels levert. Na een recente investeringsronde van 8 miljoen euro, waarbij de leiderschapsrol werd overgedragen aan Martin Danoesastro, is het bedrijf van plan zijn productiecapaciteit aanzienlijk te vergroten om zo mee te groeien met de vraag naar krachtigere quantumcomputers.
QBlox biedt essentiële technologie voor de bediening van quantumsystemen
Sinds de oprichting in 2018 is QBlox uitgegroeid tot de grootste quantumstartup in de Benelux. Oprichters Niels Bultink en Jules van Oven leveren een cruciaal onderdeel voor het functioneren van quantumcomputers: de besturingstechnologie.
Deze technologie, ontwikkeld in de laboratoria van QuTech (een samenwerking tussen TU Delft en TNO), stelt klanten in staat verschillende modules te plaatsen die pulsen naar de qubits sturen en de resultaten filteren. Het systeem is compatibel met verschillende merken quantumchips en is reeds geïntegreerd in een van de krachtigste supercomputers ter wereld.
Met een recente investering van 26 miljoen dollar plant QBlox internationaal door te groeien naar 220 medewerkers. Bultink hoopt echter ook dat bedrijven en talent naar Nederland zullen komen, met het vooruitzicht dat Nederland het ‘Silicon Valley van quantum’ kan worden, een broeinest voor een enorm ecosysteem van zowel binnenlandse als buitenlandse bedrijven.
Orange Quantum Systems test de quantumchips voor de computers van morgen
Orange Quantum Systems (OrangeQS), opgericht in 2020 door Garrelt Alberts en vier collega’s van TNO en TU Delft, pakt een ander essentieel onderdeel van de quantumketen aan: het betrouwbaar en schaalbaar testen van quantumchips.
Dit idee kwam voort uit hun werk bij het onderzoeksinstituut QuTech. ‘We kregen voortdurend chips binnen die niet functioneerden’, vertelt Alberts op de website van TNO. ‘We vroegen ons af waarom deze chips faalden. Moeten ze niet eerst getest worden?’ Het testen van qubits, die moeten functioneren in een quantumprocessor bij temperaturen honderden graden onder nul, is complex. Waar het eerst maanden duurde om een paar qubits te testen, kan dat nu in een paar uur. Maar het streven is om dit te reduceren tot enkele seconden.
Het eerste testapparaat van OrangeQS staat inmiddels bij computerbouwer IQM in Finland. In juni vorig jaar haalde het bedrijf 12 miljoen euro op, bedoeld om verder te werken aan de volgende generatie testapparatuur en om internationaal verder te kunnen groeien.
Quix Quantum ontwikkelt een fotonische quantumcomputer
Quix, gevestigd in Enschede, is de enige Nederlandse quantumstartup die een complete machine bouwt: een quantumcomputer gebaseerd op fotonische chips. Deze chips hebben enkele belangrijke voordelen, waaronder het feit dat ze functioneren bij kamertemperatuur, energiezuiniger zijn en geschikt voor integratie in datacenters.
Quix begon als leverancier van fotonische chips en werkt nu bijna drie jaar aan een eigen computer in opdracht van het Duitse instituut voor lucht- en ruimtevaart. Deze zomer haalde het bedrijf 15 miljoen euro op in een financieringsronde onder leiding van Invest-NL en het Europese EIC Fund, voor de ontwikkeling van een prototype.
Hoewel Quix geen eigen fabriek heeft, worden de fotonische chips geproduceerd bij het Belgische technologie-instituut Imec.
Q*Bird beveiligt communicatienetwerken tegen de hackers van de toekomst
Q-Day, de dag waarop onze huidige cryptografische beveiligingssystemen zullen bezwijken onder de druk van quantumcomputers, is een scenario waar veel deskundigen rekening mee houden. Tegelijkertijd biedt quantumtechnologie de mogelijkheid om veel veiligere netwerken en communicatiemethoden te ontwikkelen, wat van groot belang is voor bijvoorbeeld defensiedoeleinden.
Joshua Slater, Remon Berrevoets en Ingrid Romijn, afkomstig uit QuTech, richten zich met hun startup Q*Bird op het beveiligen van communicatienetwerken tegen toekomstige hackers. Ze ontwikkelden en testten verschillende prototypes van hun quantum key distribution-systemen (QKD), die zich onderscheiden door hun schaalbaarheid. In plaats van traditionele één-op-één-verbindingen gebruikt Q*Bird een mesh-configuratie, die flexibeler, veiliger en beter schaalbaar is voor grote netwerken met veel gebruikers.
Hun ambitie? Een toekomstig quantum-internet dat draait op quantum-routers, -switches en -nodes, allemaal van Q*Bird, aldus ceo Ingrid Romijn.
Vergelijkbare berichten
- Nederland Schittert als Wereldwijde Nummer 2 in Quantum: Startups Verdienen 16x Meer!
- Komkommertijd in investeringen? Mis! Klimaat- en Quantumtechnologie Boomen in Juli
- Revolutionaire Breinchip: Drastische vermindering van AI stroomverbruik!
- Startups Zien Grote Investeringen in Juni: Philips-veteraan Van Houten Investeert in Aquablu
- Snel Rijk Worden? Zo Pakken Deze Jonge Miljonairs uit de Quote Top 100 Het Aan!
Anika schrijft over tuinieren, natuur en ecologie. Ze deelt praktische tips en seizoensgebonden inspiratie voor elke tuinliefhebber. Haar stukken combineren vakkennis en passie, met oog voor biodiversiteit, duurzaamheid en welzijn. Ze moedigt lezers aan om bewuster en groener te leven, te starten in eigen tuin.