Openluchttheater is nu officieel erkend als onderdeel van de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland. Deze traditie van theater wordt hiermee nationaal gewaardeerd als een vorm van cultureel erfgoed.

Immaterieel cultureel erfgoed omvat levende culturele praktijken zoals tradities, gewoonten, ambachten en expressievormen die gemeenschappen bij elkaar brengen en worden overgedragen aan volgende generaties. In Nederland wordt de lijst van immaterieel erfgoed beheerd door het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland, in lijn met het UNESCO-verdrag ter bescherming van immaterieel cultureel erfgoed.

Volgens het kenniscentrum omvat Openluchttheater diverse vormen van theater, ‘mits deze in de openbare ruimte worden uitgevoerd en gratis toegankelijk zijn voor het publiek’. Er is vaak interactie met het publiek, zoals beschreven staat op de nieuwe inventarisatiepagina. ‘Bezoekers worden niet beperkt door de vele expliciete en impliciete regels van het traditionele theater en bevinden zich vaak dicht bij de performers.’

Volgens het kenniscentrum vindt het genre zijn oorsprong in een van de oudste theatertradities die we kennen: het wagenspel. ‘In de Middeleeuwen waren kerkdiensten in het Latijn, een taal die veel gewone mensen niet spraken. Daarom werden deze verhalen op het kerkplein nagespeeld op een platte boerenkar. Ook acts uit het circus worden gezien als voorlopers van het openluchttheater.’

In verschillende steden worden jaarlijks festivals georganiseerd waar openluchttheater centraal staat. Het kenniscentrum noemt onder meer Kopje Cultuur (Steenwijk), Reuring Festival (Purmerend), Fries Straatfestival (Leeuwarden), Spoffin Street Arts Festival (Amersfoort), Oerol Festival en Deventer Op Stelten.

Om de kwaliteit en de status van deze openluchttheaterfestivals te verhogen, hebben verschillende festivals zich verenigd in de Vereniging van Buitentheater Festivals Nederland (VBFN). Individuele artiesten en performers die in de openbare ruimte actief zijn, hebben zich aangesloten bij de Belangenvereniging Buitentheater (BB). De organisaties hebben vandaag hun blijdschap uitgesproken over deze erkenning. ‘Deze erkenning is een belangrijke blijk van waardering voor iedereen die betrokken is bij het mogelijk maken van openluchttheater. Voor de artiesten, de festivals, de vrijwilligers, de technici en het publiek onderstreept dit dat openluchttheater een essentieel onderdeel is van het culturele landschap in Nederland.’

LEES  Raad voor Cultuur: Advies voor achtjarige subsidieperiode, eist betere overheidsafstemming!

Andere vormen van theatraal erfgoed die eerder zijn opgenomen in de Nederlandse inventaris zijn onder andere het klassieke marionettentheater, de Passiespelen in Tegelen en de Anansi verteltraditie.