Raketbedrijf van Nederlander Doelwit voor Rusland: Wie is Mikhail Kokorich?

Een onheilspellend bericht op X luidt: ‘Hier is een lijst van mogelijke doelwitten voor de Russische strijdkrachten. Of en wanneer er een aanval plaatsvindt, hangt af van de toekomstige ontwikkelingen. Welterusten, Europese partners!

De boodschap komt van Dmitri Medvedev, voormalig president van Rusland en vicevoorzitter van de Russische veiligheidsraad. Hij verwijst naar een lijst met Europese droneproducenten en hun toeleveranciers, inclusief hun locaties. Onder deze adressen bevindt zich ook een in Hengelo, waar Destinus onder andere straalmotoren voor drones en raketten fabriceert.

Destinus in het vizier van Rusland

Het is een harde werkelijkheid: het Nederlandse defensiebedrijf is een doelwit op de Russische kaart. De reden is duidelijk: met producten zoals de raket-drone Ruta en de counter-drone Hornet, die aanvalsdrones onderschept, speelt het bedrijf van Mikhail Kokorich (49) een belangrijke rol in de verdediging van Oekraïne tegen Russische aanvallen.

De nieuwste versie van de Ruta kan 250 kilogram explosieven dragen, 100 kilogram meer dan de huidige versies, over een afstand van 450 kilometer. Waar eerdere modellen nog vergeleken konden worden met kamikazedrones, is dit model een echte kruisraket.

Destinus produceert jaarlijks al meer dan 2.000 raketten, deels in Nederland, en blijft zijn productie opvoeren. Begin deze week maakte Destinus bekend dat het in samenwerking met de Duitse defensie-industriële gigant Rheinmetall grote hoeveelheden kruisraketten en ballistische raketten gaat produceren, in een joint venture genaamd Rheinmetall Destinus Strike Systems. ‘Europa betreedt een nieuwe fase van opgeschaalde raketproductie’, aldus Kokorich. ‘Samen zullen onze bedrijven bijdragen aan de Europese onafhankelijkheid.’ Een dag later tekende hij alweer een deal met de Duitse drone-unicorn Quantum Systems.

Een kleurrijke figuur uit Siberië

Kokorich werkt vanuit een Nederlands hoofdkantoor aan een Europese defensiegrootmacht. Maar hoe Nederlands is Destinus werkelijk, en hoe komt een Rus ertoe om oorlogsmaterieel te produceren dat tegen zijn geboorteland wordt ingezet?

Kokorich is een opvallende persoonlijkheid. Geboren in Siberië, maakte hij zijn fortuin in Rusland met succesvolle winkels in huishoudelijke apparaten en elektronica voordat hij zich op de ruimtevaart richtte. In 2011 startte hij Dauria Aerospace, het eerste commerciële ruimtevaartbedrijf van Rusland. Na een mislukte lancering ontstonden er problemen met Roskosmos, de Russische ruimtevaartorganisatie, over gemiste deadlines. Uiteindelijk werd Dauria zelfs beschuldigd van fraude, waarna in 2020 het doek viel voor het bedrijf.

Naar de VS voor satelliettechnologie

Kokorich had al eerder Rusland verlaten en zijn belang in Dauria verkocht. De opkomst van de New Space Age in de VS, waar commerciële startups zoals SpaceX en Origin de gevestigde orde uitdaagden, trok hem aan. In 2017 verhuisde hij naar de VS om Momentus Space op te richten, een bedrijf gespecialiseerd in satelliettechnologie. Dit bedrijf, gestart vanuit de bekende startup-incubator Y Combinator, groeide snel in waarde en zou satellieten in de juiste baan om de aarde brengen.

Maar ook hier kreeg de oprichter weer problemen, ditmaal met Amerikaanse beursautoriteiten en beleggers. Hij was beschuldigd door de Amerikaanse toezichthouder Securities and Exchange Commission (SEC) van het oppompen van de waarde van Momentus door ‘valse verklaringen, weglatingen en ander misleidend gedrag’. Aan de buitenwereld werd verteld dat de satellietmotoren succesvol waren getest in de ruimte, terwijl de enige test was mislukt.

Wel of niet uit Momentus gezet

Volgens de SEC had Momentus onterecht beweerd dat het door de Russische achtergrond van Kokorich geen vergunningen had kunnen krijgen. Het Committee on Foreign Investment in the United States zou bezwaar hebben tegen Kokorich’ toegang tot gevoelige ruimtevaarttechnologie. Begin 2021 stapte hij op om de weg vrij te maken voor een beursgang van het bedrijf.

Kokorich houdt zelf vol dat hij door de Amerikaanse overheid uit zijn bedrijf is gezet. Wat er ook van waar is, de betrokken bedrijven schikten de civiele procedure met de SEC. Kokorich zelf betaalde uiteindelijk eind 2024 een boete van 2 miljoen euro.

Zwitserse basis van Destinus

Vanuit Zwitserland begon de Rus in 2022 aan een geheel nieuw avontuur met Destinus. Dit bedrijf ontwikkelt een hypersonisch passagiersvliegtuig op waterstof, dat de reis van Parijs naar New York in anderhalf uur moet kunnen maken. Maar achter de schermen begon Destinus in de loop van 2023 drones te leveren aan Oekraïne.

Kokorich, die zich profileert als een anti-Poetin activist, heeft zijn Russische staatsburgerschap opgegeven. Voor het Kremlin is hij een terrorist. Samen met 21 andere prominente zakenmensen wordt hij door Moskou beschuldigd van het beramen van een staatsgreep tegen Poetin.

Overnames in Hengelo en Valkenburg

In 2023 vestigde Destinus zich in Nederland door de overname van OPRA, een Hengelose producent van gasturbines. Deze technologie bleek, met enkele aanpassingen, ook geschikt voor het beoogde hypersonische jetproject, en voor de raketten die hard nodig waren in Oekraïne.

Na de overname van het failliete dronebedrijf Aerialtronics uit Valkenburg, verhuisde Kokorich in 2025 het hoofdkantoor van zijn groep vanuit Zwitserland naar de vliegbasis die ook bekend staat als de locatie van de musical ‘Soldaat van Oranje’. Omdat Zwitserland strikt neutraal is – Zwitserse wapens mogen niet gebruikt worden in conflicten – moest Destinus verhuizen.

VDL produceert in Born

Destinus werd nog iets Nederlandser toen het in 2025 een samenwerkingsverband aanging met VDL. Hoewel details over de exacte productiemodellen geheim blijven, wordt er in de voormalige autofabriek in Born in ieder geval gewerkt aan de structuur voor de Ruta, terwijl de straalmotoren uit Hengelo komen.

Volgens Wouter van Beek, directeur van Destinus NL, blijft Nederland een belangrijk centrum voor productontwikkeling, engineering en industriële activiteiten binnen Destinus. De nieuwe Duitse joint venture is vooral bedoeld om de productie te verhogen. ‘Die vervangt geen bestaande of geplande Nederlandse activiteiten. De productielijnen voor Destinus-producten blijven in Nederland en er zijn plannen om deze verder uit te breiden.’

‘Nederland behoudt centrale rol’

Hoeveel mensen er precies in Nederland werken, daarover doet Destinus geen uitspraken. Eerder werd geschat dat het om meer dan 200 mensen gaat, van in totaal 750 werknemers. In het hoofdkantoor in Valkenburg vinden R&D-activiteiten plaats, en naast de turbines worden er ook drones geproduceerd in Hengelo, die nu op de Russische doellijst staat.

‘Nederland blijft een sleutelrol spelen in systeemarchitectuur, ontwikkeling en hoogwaardige productie’, zegt Van Beek. Of andere Nederlandse bedrijven ook profiteren van de groei van het raket- en dronebedrijf? Zeker, maar Destinus geeft geen details vrij over de structuur van zijn toeleveringsketen.

Deze is door een reeks overnames behoorlijk Europees geworden, met vestigingen in Duitsland, Spanje, Zwitserland, Frankrijk, Oekraïne en Engeland. Maar Nederlandse leveranciers zijn volgens Van Beek ‘goed gepositioneerd’, van het ontwerp tot aan de levering van onderdelen en productie.

Nederlandse bedrijven zijn goed gepositioneerd om te profiteren van toekomstige groei, zelfs als de vrede uitbreekt in Oekraïne. De Europese NAVO-landen blijven namelijk een belangrijke markt.

Defensie-unicorn tussen de wolven

Kokorich heeft inmiddels al 400 miljoen euro aan kapitaal en leningen vergaard voor zijn scale-up. Destinus doet zaken met Nederland en andere NAVO-landen en staat hoog op de lijst van Europese defensie-startups om in de gaten te houden, samen met Quantum Systems en Helsing. Maar het cv van de oprichter maakt hem wel bijzonder. Retailer, ruimtepionier, terrorist, afvallige, verrader. Zelf kan hij erom lachen, zei hij onlangs in de Telegraaf. ‘Ach, wat doe je eraan? In Siberië zeggen we: als je bang bent voor wolven, moet je het bos niet ingaan.’