Nebius wordt Nederlands door blunder, bouwt AI-cloud met Nvidia’s miljarden!

Om de omvang te begrijpen: een investering van 2 miljard dollar is tweederde van de totale 3 miljard dollar die Nederlandse startups en scaleups in het jaar 2025 hebben opgehaald. En dat realiseert Nebius met slechts één overeenkomst. Met Nvidia, de toonaangevende fabrikant van AI-chips, die positief staat tegenover de wijze waarop dit Amsterdamse cloudbedrijf aan AI-fabrieken en bijbehorende infrastructuur werkt.

Dit zal de financieringsstatistieken van 2026 complex maken. Als we deze enorme ronde meerekenen in het overzicht van investeringen die Nederlandse startups hebben verkregen, dan zal dat jaar ongeëvenaard zijn. Dit zal critici, die klagen over onvoldoende financiële middelen voor technologiebedrijven, sprakeloos maken.

Een unieke Nederlandse scaleup

Nebius is echter geen typische Nederlandse scaleup. Het is ook niet gewoon een bedrijf dat een postbus in Amsterdam heeft om financiën te optimaliseren.

De reden dat Nebius vanuit Nederland de wereld verovert met zijn AI-cloud is sterk verbonden met de oorlog in Oekraïne. Het bedrijf, dat genoteerd is aan Nasdaq en AI-fabrieken heeft in Finland, Frankrijk en de VS, kan gezien worden als een voortzetting van Yandex, het Russische equivalent van Google.

Van Russische zoekmachine naar technologieconglomeraat

Arkady Volozh en Ilya Segalovich, schoolvrienden, richtten Yandex op in 1997, tijdens de beginjaren van het internet, als een zoekmachine. Hun onderneming breidde geleidelijk uit met diensten zoals cloudopslag en andere digitale diensten, en ook met bedrijfsonderdelen zoals taxi’s, zelfrijdende voertuigen en bezorgdiensten van onder meer boodschappen. Uiteindelijk groeide het uit tot een bedrijf met een marktwaarde van 30 miljard dollar en 26.000 werknemers.

De inval in Oekraïne in 2022 leidde tot een significante wending in de geschiedenis van de online gigant. Een deel van het management en meer dan 5.000 werknemers ontvluchtten Rusland na een mobilisatieoproep van Poetin. Velen gingen naar Silicon Valley, maar enkele honderden vestigden zich in en rond Amsterdam.

De splitsing van Yandex

Achter de schermen werd lang onderhandeld over een splitsing, die in 2024 resulteerde in de verkoop van de Russische zoekmachine, taxi- en bezorgdiensten onder de naam Yandex aan een groep Russische investeerders voor enkele miljarden. Deze Russische activiteiten vertegenwoordigden 95 procent van de omzet, werknemers en bezittingen.

Met Nebius Group en 1.300 werknemers ging oprichter Volozh verder buiten Rusland. Dit omvatte de vestiging in Amsterdam, die sinds 2007 als brievenbusfirma functioneerde, en inclusief een beursnotering. De handel in aandelen was onderbroken sinds de oorlog in Oekraïne, maar in oktober 2024 werd deze schorsing door de Nasdaq opgeheven.

Oprichter Volozh komt van de sanctielijst

Volozh stond ook een tijd op de Europese sanctielijst van Russische zakenmensen, maar werd daarvan verwijderd nadat hij zich uitsprak tegen de ‘barbaarse oorlog’ in Oekraïne. Hij heeft een villa aan het Vondelpark in Amsterdam, maar woont in werkelijkheid in Tel Aviv.

Nebius heeft nog steeds een datacenter in Finland en werkt in de VS aan zelfrijdende auto’s, maar valt nu vooral op met zijn AI-divisie. Het jaar van de splitsing, 2022, viel samen met de marktintroductie van ChatGPT: sindsdien wisten de Russische ingenieurs precies hoe ze hun cloud moesten inrichten.

AI-cloud als concurrent van OpenAI

In de cloud van Nebius kunnen bedrijven hun eigen AI-modellen ontwikkelen en testen, mede dankzij de rekenkracht van Nvidia en met softwaremodules die flexibeler zijn dan de standaardproducten van OpenAI en anderen.

Het opbouwen van een concurrent voor Microsoft, Amazon en Google vraagt om enorme kapitalen. Eerder al haalde Volozh 700 miljoen dollar op bij investeringsmaatschappijen Accel en Orbis, in een ronde waar Nvidia ook al aan deelnam. Het datacenter in Finland wordt gerenoveerd met Nvidia-chips, en in Frankrijk en IJsland huurt Nebius ruimte, terwijl een nieuw datacenter in New Jersey wordt gebouwd.

Opvallend genoeg zijn de gevestigde grote techbedrijven dol op Nebius. Met Meta sloot Volozh een deal van 3 miljard dollar en Microsoft zou zelfs voor 17 miljard dollar aan AI-diensten afnemen in de komende jaren. Het bedrijf streeft naar een jaaromzet van 7 tot 9 miljard dollar tegen eind 2026.

Nebius was bijna Italiaans geweest

In Amsterdam heeft Nebius nu meer dan 700 medewerkers in een hoofdkantoor in Amsterdam-Zuid. Een paar weken geleden namen zij hun intrek in het moderne, monumentale gebouw Tripolis, een van de laatste ontwerpen van architect Aldo van Eyck. Voorzitter van de raad van commissarissen is de Nederlander Rogier Rijnja, die al sinds 2013 commissaris was bij Yandex.

Leuk feitje: het scheelde maar weinig of Nebius was een Italiaans bedrijf geworden. Dit bleek uit een reconstructie door de Groene Amsterdammer over de boedelscheiding. Vanuit Armenië, Georgië, Servië en Rusland trokken steeds meer Yandex-medewerkers naar Italië, maar in oktober 2022 kozen de Italianen Meloni als premier, waarna de regering werkvisa begon te annuleren. Zo werd Amsterdam meer dan alleen een postbuslocatie.