Efteling verslaat ASML: Nu het meest gereputeerde bedrijf van Nederland!

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, welk bedrijf is het meest gerespecteerd in het land? Na zeven jaar is ASML van zijn voetstuk gevallen en is het meest bewonderde bedrijf van Nederland nu de Efteling. Dit attractiepark, dat niet alleen geliefd is bij veel Nederlanders maar ook bij zakelijke besluitvormers, heeft de toppositie bereikt in de 26e editie van de MT500, een peer-to-peer onderzoek uitgevoerd door het Amsterdam Centre for Business Innovation met meer dan 4.000 deelnemers.

BEKIJK DE VOLLEDIGE MT500

Wantrouwen jegens grote technologiebedrijven

Voor het eerst staat de Efteling, die vorig jaar nog tweede was, op de eerste plaats. Volgens hoofdonderzoeker Henk Volberda, professor in strategie en innovatie aan de Universiteit van Amsterdam, spreekt het boekdelen dat een sprookjespark in deze tijd van geopolitieke onrust en instabiliteit bovenaan de lijst staat.

Nederlandse bedrijven bevinden zich in 2026 in een complex en onheilspellend klimaat. De oorlog tussen de VS en Iran heeft de wereldmarkt op zijn kop gezet; door de blokkade van de Straat van Hormuz is de wereldwijde energievoorziening en bevoorradingsketens verstoord. Oekraïne wordt nog steeds aangevallen door Rusland, en Europa kan niet langer automatisch rekenen op de steun van Amerika in deze strijd.

Het gevolg is dat Europa op vele fronten te afhankelijk is: van de VS voor veiligheid, van China voor grondstoffen en van grote techbedrijven voor besturingssystemen. Dit heeft geleid tot een toenemend wantrouwen tegen Silicon Valley. Eind mei blokkeerde het Nederlandse kabinet nog een poging van het Amerikaanse Kyndryl om Solvinity over te nemen, het bedrijf dat het platform voor DigiD beheert.

‘De stemming is omgeslagen nu we ook de negatieve aspecten van grote techbedrijven zien’, merkt Volberda op. ‘Zijn onze gegevens nog wel veilig in hun handen?’

Nederlandse iconen in de lift

De MT500 weerspiegelt de zeitgeist. Waar Amerikaanse technologiebedrijven vorig jaar nog de top 10 overheersten, zijn ze nu duidelijk gezakt. Google is gedaald van de vierde naar de tiende plaats, Microsoft van zes naar vijftien, en IBM van negen naar dertig. Hun plekken zijn overgenomen door typisch Nederlandse iconen zoals Albert Heijn (#3), Tony’s Chocolonely (#7), ANWB (#8) en Hema (#9).

Volgens Volberda duidt dit op een significante trendbreuk in de perceptie van binnenlandse bedrijven. ‘De spruitjeslucht is van de Nederlandse bedrijven af. Waar voorheen technologisch leiderschap en schaalgrootte de belangrijkste criteria waren voor een goede reputatie, speelt nu ook de bijdrage aan Nederland een cruciale rol.’

Opmerkelijk zijn ook de hoge posities van Erasmus MC (#4), het grootste universitaire ziekenhuis in Nederland, en het Máxima Medisch Centrum (#5). ‘Er staan nu tien ziekenhuizen in de top 100, met name het Máxima MC heeft een grote sprong voorwaarts gemaakt.’

BEKIJK DE VOLLEDIGE MT500

Een goede reputatie moet je verdienen, benadrukt de hoogleraar. Of juist niet: Tesla (#498), lange tijd een topbedrijf, is bijna van de lijst verdwenen na de korte flirt van Elon Musk met Donald Trump. Ook Shell heeft een forse daling meegemaakt, van plaats 65 naar 179.

‘Dat Shell zijn investeringen in groene energie terugschroeft en weer meer focust op olie en gas, schaadt de reputatie van het bedrijf’, zegt Volberda. ‘Bedrijven die reputatiemanagement begrijpen, betrekken al hun stakeholders bij beslissingen, niet alleen de aandeelhouders.’