Artistiek Onderzoek in het Theater
Wanneer theatermakers zich verdiepen in artistiek onderzoek, houden ze niet alleen hun creaties dynamisch en fris, maar leveren ze ook een waardevolle bijdrage aan de ontwikkeling van de gehele theatersector. Echter, in tijden van financiële en maatschappelijke onrust wordt dit onderzoek vaak als eerste geschrapt uit de budgetten. Simone Hogendijk van Platform Horizon spreekt met makers voor wie onderzoek een essentiële component van hun creatieve proces is. In dit derde deel spreken we met theatermaker en onderzoeker Myriam Sahraoui, die benadrukt: “De essentie van onze aanpak is de interactie met mensen en hun verhalen. Dit vereist tijd en een open houding om jezelf te verdiepen in een gemeenschap. Je bent meer dan een waarnemer; je wordt een onderdeel van het proces.”
Myriam Sahraoui was een grondlegger van Zina (nu bekend als Female Economy) en navigeert binnen deze organisatie tussen onderzoek, projectmanagement, acteren en artistiek onderzoek. Ze is cruciaal geweest in de ontwikkeling van de werkmethoden van Zina, die nu centraal staan in hun praktijk. Samen met psychotherapeute Jale Simsek ontwikkelde ze de training ‘Ik Ontmoet Mij’, een programma voor emotioneel lichaamswerk gericht op migrantenvrouwen en -mannen. Sahraoui is ook adviseur voor culturele samenwerking tussen Nederland en Marokko en zit in de raad van toezicht van theater De Kleine Komedie.
De Rol van Artistiek Onderzoek
Na haar studie Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam, realiseerde Sahraoui zich snel dat een carrière als Europese ambtenaar niets voor haar was. Een stage in Brussel en een baan bij Migrantentelevisie leidden haar naar de media-industrie. Werkzaam bij de Migrantenomroep, leerde ze veel, ondanks dat deze afdeling geïsoleerd was van de mainstream media. Deze ervaring vormde Sahraoui en haar generatiegenoten significant.
In deze tijd begon ze als redacteur en onderzoeker voor de televisie, bij de NPS. Ze ontdekte dat haar interesse meer uitging naar documentaires en human-interestverhalen dan naar het snelle nieuws. Programma’s zoals Urbania sloten goed aan bij haar interesse in diepgaand onderzoek en persoonlijke verhalen.
Theater was altijd een constante in haar leven. In de jaren negentig reageerde ze op een oproep voor Marokkaanse actrices en werd ze onderdeel van een groep die een voorstelling wilde maken over hun eigen levens. Dit was nieuw in die tijd. De eerste regisseur vond de groep echter te uitdagend, maar festivalcoördinator stelde voor om Adelheid Roosen te benaderen, wat leidde tot de succesvolle voorstelling 5 op je Ogen, over de dilemma’s van biculturele jonge vrouwen. Dit project legde uiteindelijk de basis voor Zina.
Van Onderzoek naar Praktijk
Vanaf de oprichting van Female Economy ontwikkelde Sahraoui samen met haar collega’s een werkwijze die gebaseerd is op continue dialoog en uitwisseling. Door zelf regelmatig mee te spelen in de voorstellingen, ontdekte ze het belang van autobiografie in het artistieke proces. Adelheid ontwikkelde de adoptiemethode, die nauw verweven werd met het onderzoeksproces. Dit concept houdt in dat deelnemers langdurig contact hebben met iemand in een voor hen nieuwe omgeving, wat uiteindelijk materiaal oplevert voor een voorstelling.
Projecten starten altijd met het kiezen van een locatie en het in kaart brengen van relevante thema’s en plekken. Het onderzoek focust zich op het vinden van persoonlijke verhalen en betrokken bewoners die deze willen delen. Vaak werken ze niet met professionele acteurs, maar met lokale bewoners die het avontuur aan willen gaan.
De Adoptiemethode
Bij een recent project met de politie werd de adoptiemethode gebruikt om acteurs te koppelen aan politieagenten, waardoor ze elkaars leefwereld beter leerden kennen. Deze methode leidde tot diepgaand materiaal dat later werd verwerkt in een voorstelling.
In haar werk blijft de kern altijd de interactie met mensen en hun verhalen, waarbij de nadruk ligt op het opbouwen van duurzame relaties die kunnen leiden tot nieuwe projecten. Dit onderstreept het belang van langdurig onderzoek en samenwerking, wat zowel maatschappelijke impact als artistieke creaties kan voortbrengen.
Vergelijkbare berichten
- Ontdek de Kunst van Onderzoek met Marjorie Boston: ‘Oneindig en Vloeiend’
- Speciale Editie Theaterkrant: Diepe Duik in Sociaal-Artistiek Theaterwerk!
- Spectaculair Vertrek: René Geerlings verlaat Maas theater en dans!
- Dragan Bakema nieuwe artistiek coördinator: Brengt frisse wind bij New Dutch Connections!
- Martine Wouters nieuwe directeur Haventheater IJmuiden: Transformatie Stadsschouwburg Velsen!
Loes Bakker is onderwijsspecialist met jarenlange ervaring in beleid en praktijk. Haar bijdragen gaan over vernieuwing, digitalisering en pedagogische kwesties in het onderwijs. Ze legt onderwijsontwikkelingen kritisch bloot, altijd met een hart voor leerlingen, leerkrachten én een toekomstgericht onderwijssysteem dat iedereen gelijke kansen biedt.