Straattheater als essentiële kunstvorm
Theaterjournalist en festivalcurator Jos Schuring verklaarde onlangs dat straattheater de meest inclusieve vorm van kunst is. Deze uitspraak deed hij tijdens een toespraak voor de Vereniging van Buitenfestivals.
Vorig jaar was ik getuige van een unieke voorstelling in Zutphen bij het festival Oeverloos. Twee artiesten, Ward Mortier en Thomas Decaesstecker van de groep Be Flat uit Gent, voerden hun stuk Follow Me op. Ze leidden honderdvijftig toeschouwers door de schilderachtige straten van deze mooie Hanzestad langs de IJssel.
De groep gebruikt minimale verbale communicatie, voornamelijk enkele woorden en veel lichaamstaal, wat verrassend goed werkt. Ze spelen in op spontane gebeurtenissen, zoals een vrouw in een scootmobiel die plotseling de ster werd van een spontane polonaise. Dit was een moment van puur plezier voor iedereen, inclusief de vrouw zelf, die straalde van geluk.
De lach van de vrouw was aanstekelijk en verwarmend. Be Flat creëerde een gevoel van verbondenheid en vreugde onder het publiek, dat zich snel ontpopte tot een grote, zorgeloze familie. Dit was een van de vele voorstellingen die ik heb gezien, maar dit moment was werkelijk onvergetelijk en ontroerend.
Onlangs sprak ik met Casper de Vries, een festivalprogrammeur uit Lochem, die opmerkte dat “straattheater de democratie ondersteunt.” Dit is een krachtige uitspraak in een tijd waarin de samenleving steeds intoleranter wordt en haatzaaierij welig tiert. Kunstenaars in het straattheater spelen een voortrekkersrol door schoonheid, troost en geluk te verspreiden.
Deze elementen zijn essentieel, zeker nu polarisatie zo vaak de boventoon voert en essentiële sectoren zoals onderwijs en zorg onder druk staan. De rol van kunst is nu belangrijker dan ooit.
In gemeentebudgetten gaat veel geld naar essentiële diensten zoals de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, onderwijs, en veiligheid. Dit is zonder twijfel belangrijk, maar een samenleving heeft meer nodig dan alleen zorg en infrastructuur. Democratie vereist ook verbeelding, ontmoeting en esthetiek.
Daarom zou elke Nederlandse gemeente met meer dan 50.000 inwoners een jaarlijks straattheaterfestival moeten organiseren. De kosten hiervan zijn relatief laag, en ik zal later uitleggen waarom.
Straattheater is een kunstvorm waarbij iedereen gelijk is: de accountant naast de vakkenvuller, de bijstandsvader bij de ouderen en kinderen. Het zorgt voor dialoog en maakt van openbare ruimtes plekken voor ontmoetingen.
Dit is niet alleen gezellig, maar ook van groot democratisch belang. Een gezonde democratie steunt op het vertrouwen tussen mensen die elkaar dagelijks ontmoeten, niet alleen tijdens verkiezingen. In een tijd waarin online discussies en vergroting van verschillen overheersen, biedt straattheater een zeldzame gedeelde ervaring: samen kijken, lachen en stil zijn.
Gemeenten investeren jaarlijks veel in zorg, maar welzijn is meer dan dat. Een straattheaterfestival brengt mensen samen, wat goed is voor lokale ondernemers en het imago van de stad versterkt. Neem het festival Oeverloos in Zutphen, dat een belangrijk evenement is geworden voor de gemeente.
Samenlevingen hebben cohesie nodig, onderhouden door verhalen, verbeelding en ontmoetingen, niet alleen door regels en budgetten. Straattheater kan deze elementen samenvoegen op pleinen en tussen mensen, wat misschien wel de mooiste investering is die een gemeente kan doen.
Nederland heeft veel gemeenten met meer dan 50.000 inwoners. Waarom heeft niet elke gemeente haar eigen straattheaterfestival? De kosten zijn minimaal vergeleken met de voordelen die het met zich meebrengt. Kijk naar festivals zoals Deventer op Stelten of het festival in Leeuwarden.
Laten we ons inzetten voor honderd straattheaterfestivals per jaar in Nederland, in samenwerking met de Belangenvereniging Buitentheater. Kunst is meer dan een luxe; het is een oplossing en een noodzaak.
Vergelijkbare berichten
- Kunsten ’92-oprichter Frans de Ruiter Overleden op 79: Een Legende Heengaan
- Amsterdam investeert fors in theaters buiten de ring: Cultuurboost voor de buitenwijken!
- Jeroen Dijkstra Aangesteld: Nieuwe Directeur van Delft Fringe Festival!
- Tweede Kamerverkiezingen: Ontdek de Beloftes voor Podiumkunsten!
- Roel Funcken verlaat Delft Fringe Festival: Lees hier waarom!
Loes Bakker is onderwijsspecialist met jarenlange ervaring in beleid en praktijk. Haar bijdragen gaan over vernieuwing, digitalisering en pedagogische kwesties in het onderwijs. Ze legt onderwijsontwikkelingen kritisch bloot, altijd met een hart voor leerlingen, leerkrachten én een toekomstgericht onderwijssysteem dat iedereen gelijke kansen biedt.