Cultureel ondernemer Marc Nelissen ziet vergrijzing als een groot probleem binnen de sector. ‘Er valt nog veel te winnen bij jongeren’, stelt hij. Met het project Cultuurschermen, dat hij inzet op scholen in Amsterdam, wil hij jongeren attenderen op lokale culturele evenementen zoals voorstellingen, concerten en exposities.
‘Kijk, daar is er een’, wijst Nelissen naar een scherm in het kantoor van Cultuurscherm. Elke 20 seconden verschijnt er een nieuwe cultuurtip op het scherm, met een eenvoudig design: een witte achtergrond, zwarte tekst en een prominente foto van een artiest of culturele instelling. De bedoeling is dat de schermen de aandacht van de jongeren trekken op weg naar hun leslokalen, zodat ze gemakkelijker in contact komen met culturele activiteiten. Het aanbod op de schermen wordt elke vier uur vernieuwd.
‘Elke school heeft een eigen scherm met een geheel eigen selectie’, vertelt Wouter Bult, de technische brein achter het systeem. Dit systeem is gebaseerd op samenwerkingen met culturele databases zoals CultuurConnex, 1e Rang, CJP en de Stichting Promotie Theater- en Concertbezoek. Culturele organisaties, maatschappelijke partners en artiesten kunnen zichzelf ook aanmelden via de website van Cultuurscherm, mits het cultureel verantwoord is. Nelissen hoopt dat het scherm een platform biedt voor beginnende creatievelingen. Partners betalen €25 per school per week voor deze dienst.
De samenwerking tussen al deze partijen genereert een enorme hoeveelheid data. Hoe wordt bepaald wat wanneer getoond wordt? ‘De selectie van de inhoud is voornamelijk gebaseerd op de locatie van de school’, legt Bult uit. ‘Zo zal een middelbare school in Amsterdam-Noord minder snel iets tonen van een theater in Amstelveen om het toegankelijk te houden voor de jongeren.’
De keuze van de content is verder willekeurig. Factoren zoals opleidingsniveau of leeftijd spelen geen rol. ‘Wij bepalen niet wat jongeren interessant vinden’, stelt Bult. ‘We streven naar een breed en divers aanbod.’ De initiatiefnemers zorgen er ook voor dat geen enkele partij voorgetrokken wordt. ‘Alle tips worden gelijk behandeld, met steeds 20 seconden schermtijd.’
Het MBO College Zuid, waar meerdere schermen hangen, is volgens Cultuurscherm tevreden met het feit dat het aanbod niet specifiek op mbo-studenten is gericht, maar dat studenten zelf kunnen kiezen wat hen aanspreekt. In overleg met de school wordt bepaald hoe ver het aanbod mag gaan. Soms zijn bepaalde beelden of titels niet gewenst, maar tot nu toe waren er weinig bezwaren, aldus Bult. ‘We blijven echter altijd dienstverlener.’
Naast de content van Cultuurscherm, kunnen scholen ook zelf items toevoegen aan het systeem, zoals tentoonstellingen of voorstellingen die op de school plaatsvinden. Een kunstdocent kan bijvoorbeeld een aanbeveling doen voor een specifieke kunstenaar of een voorstelling waar de klas naartoe gaat. Ook studenten kunnen eigen suggesties indienen via een speciaal e-mailadres voor elke school.
Er zijn wel enkele regels: de content op de schermen moet cultureel of maatschappelijk relevant zijn. Er is geen ruimte voor reclame of huishoudelijke mededelingen. Dit gebeurt op basis van vertrouwen. Volgens Nelissen hebben de scholen het beste voor met hun leerlingen, dus voortdurende controle is niet noodzakelijk.
Soms zijn er grijze gebieden. Als het ministerie van Defensie jongeren probeert te werven door theaterkaartjes aan te bieden, is dat een ‘nee’ voor Cultuurscherm. Maar als de gemeente Amsterdam aandacht vraagt voor het 750-jarig bestaan van de stad, ondersteunen ze dat wel. ‘Dat zien wij als meer maatschappelijk relevant.’
Voor het toevoegen van eigen content vraagt Cultuurscherm €295 per jaar, bovenop de vaste abonnementskosten van €495. Cultuurscherm is een CJP-partner en accepteert cultuurbudgetten, wat betekent dat scholen hun CJP-budget kunnen gebruiken om de kosten te dekken. ‘Het doel is om de schermen zo toegankelijk mogelijk te maken voor zowel jongeren als scholen’, zegt Nelissen. Hardwarekosten worden momenteel uit eigen middelen betaald, maar in de toekomst hopen ze op steun van de gemeente en verschillende fondsen.
De impact van het scherm op jongeren is moeilijk vast te stellen. Aanvankelijk was er een idee voor een QR-code die jongeren direct naar de website van een evenement zou leiden, maar veel scholen staan geen telefoons toe. Na een pilotperiode heeft Cultuurscherm een enquête onder de scholen verspreid, waaruit overwegend positieve reacties kwamen. Scholen waarderen het variërende aanbod, dat vaak aanleiding geeft tot discussies in de klas en leerlingen enthousiast maakt voor het toevoegen van eigen content.
In de toekomst hoopt Cultuurscherm uit te breiden naar andere locaties zoals buurthuizen of bibliotheken, aangezien het aanbod ook voor volwassenen interessant is. De schermen zullen in ieder geval in alle Amsterdamse scholen die dat willen komen te hangen, dankzij de steun van het CJP-budget.
Vergelijkbare berichten
- Schokkend! Wat Ze Jongeren in School Leren Zal Je Verbazen!
- Martine van Os verlaat ‘We zijn er Bijna’ na 15 jaar: Einde van een tijdperk!
- In Memoriam: René Karst (59) Overleden – Een Terugblik op Zijn Muzikale Erfenis
- Havo-P traject: Dé brug tussen havo en hbo met praktijkonderwijs!
- Mike Hansler en Moeder Monique Slaan Terug: Felle Reactie op Kritiek!

Loes Bakker is onderwijsspecialist met jarenlange ervaring in beleid en praktijk. Haar bijdragen gaan over vernieuwing, digitalisering en pedagogische kwesties in het onderwijs. Ze legt onderwijsontwikkelingen kritisch bloot, altijd met een hart voor leerlingen, leerkrachten én een toekomstgericht onderwijssysteem dat iedereen gelijke kansen biedt.