Van verzetsopa naar dronebouwer: Hij revolutioneert defensie om levens te sparen!

Het opzetten van een defensieonderneming is een serieuze beslissing, vertelt Sander Smeets, oprichter en CEO van DeltaQuad. ‘Er zijn dreigingen geuit naar CEO’s van defensiebedrijven. Dat heeft impact op je persoonlijke leven en veiligheid, inclusief die van mijn kinderen.’

Is het dat waard? Smeets bevestigt dit resoluut. ‘Deze keuze heb ik bewust gemaakt. Ik wist dat ik persoonlijke offers moest brengen. Mijn grootvader heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog vergelijkbare offers gebracht door zich bij het verzet aan te sluiten. Nu is het mijn beurt,’ zegt hij.

Zijn verhaal maakt indruk op de aanwezigen. Smeets is uitgenodigd om te spreken tijdens een How I did it sessie bij MT/Sprout, waar hij voor een groep van ongeveer dertig ondernemers uitlegt hoe hij DeltaQuad heeft getransformeerd van een commercieel naar een defensiebedrijf.

Van deltavleugel naar quadcopter

Sinds 2017 produceert Smeets drones, oorspronkelijk voor de landbouw en industrie. Deze drones hadden een unieke eigenschap die andere quadcopters niet hadden: ze konden verticaal opstijgen en landen, maar vlogen horizontaal als een vliegtuig, en bleven veel langer in de lucht.

Hoe hij dit voor elkaar kreeg? Eenvoudig: door de propellers van een drone aan de vleugels van een vliegtuig te bevestigen. Vijf motoren, twee gescheiden systemen. ‘Vandaar de naam’, legt Smeets uit. ‘Een deltavleugel met een quadcopter.’

Experts in drones vertelden hem dat het onmogelijk was, dat hij niets van aerodynamica begreep. ‘Ik wist er inderdaad niets van. Maar dat weerhield me niet om het te proberen. Ik was nerveus toen we de eerste testvlucht deden. Maar het werkte uitstekend.’

Deze innovatie was iets geheel nieuws. DeltaQuad heeft nu een patent op de vleugels, maar Smeets is niet iemand die zijn kennis geheim houdt. Hij kiest ervoor om zijn kennis te delen. De besturingssoftware van de drones is open source ontwikkeld. ‘Dat heeft me in het begin enorm geholpen. Ik had de middelen niet om de software uitgebreid te testen. Nu hadden meer dan duizend mensen mijn oplossing in gebruik.’

De wereld van morgen

Smeets startte zijn bedrijf met het kleine kapitaal dat overbleef na de verkoop van een payrollbedrijf waar hij eerder CTO was. ‘Ik ben altijd bezig met de vraag: hoe ziet de wereld van morgen eruit en welke technologie past daarbij? Ik zag dat drones een belangrijkere rol in de samenleving zouden gaan spelen.’

Er waren genoeg commerciële toepassingen. Met behulp van multispectrale camera’s konden de drones elektriciteitsnetten en spoorlijnen inspecteren of bij gewassen in kaart brengen waar extra water of bemesting nodig was. ‘Onze drone kon tweeduizend hectare in kaart brengen tijdens één vlucht.’

In 2018 ontving Smeets de eerste defensieorders uit het Verenigd Koninkrijk. Dit dwong hem na te denken over zijn eigen ethische grenzen. Het maken en leveren van technologie die levens kan beëindigen, ging hem te ver. ‘Onze drones zijn niet geschikt als wapens. Ze zijn ontworpen om zo lang mogelijk in de lucht te blijven en om hoog te vliegen. Ze zijn gemaakt voor efficiëntie, niet voor snelheid.’

Two speeds within one company

Defensie was niet altijd populair. Dat veranderde toen Rusland in februari 2022 Oekraïne binnenviel. Via zijn defensieklanten werden de drones van DeltaQuad ingezet aan het Oekraïense front voor surveillancevluchten. Smeets realiseerde zich dat hij hiermee een verschil kon maken, levens kon redden.

‘We moesten het bedrijf volledig anders organiseren’, blikt hij terug. ‘Vooral wat betreft het tempo van innovatie. We waren gewend aan cycli van zes maanden, terwijl er elke paar weken aanpassingen nodig waren. We moesten onze software of hardware aanpassen om bijvoorbeeld nieuwe vormen van GPS-storingen tegen te gaan.’

Om deze veranderingen bij te houden, werd een aparte afdeling opgericht die buiten de standaard R&D-processen werkte en binnen drie weken iteraties kon doorvoeren, gebaseerd op directe data van het front. Maar al snel werd duidelijk dat deze twee snelheden binnen één bedrijf niet te combineren waren. Smeets stond voor een keuze.

Begin 2023 besloot hij DeltaQuad volledig om te bouwen naar een defensiebedrijf. ‘Uiteindelijk komt het neer op de vraag die mijn grootvader zichzelf ook stelde’, zegt hij. ‘Wat ga je doen? Neem je verantwoordelijkheid of niet?’

Scaling up and consolidation

Sindsdien heeft het bedrijf een nieuwe missie, defending the free world. Smeets richt een ethische commissie op die leveringen toetst aan een interne code, die strikter is dan de wettelijke exportregels voor defensiemateriaal. De supply chain wordt strakker beheerd dan ooit. Voor elk onderdeel zijn minimaal twee leveranciers beschikbaar, uit landen waarvan de politieke stabiliteit wordt meegewogen bij de keuze.

Vorige maand werd bekend dat DeltaQuad, Parcom en Keen ‘de krachten bundelen’ met als doel innovatie en expansie in de Europese veiligheids- en defensiesector te ondersteunen. Om écht in massa te produceren en aan de nieuwe Navo-norm te voldoen, is industriële schaal nodig, verklaart Smeets. ‘Bovendien is de defensie-industrie nog te versnipperd, met veel kleine startups die dergelijke orders niet aankunnen of vooral in niches opereren. Juist daar kan deze samenwerking het verschil maken.’

Dat sluit aan bij het tweede deel van zijn visie. Smeets verwacht een consolidatieslag op de Europese defensiemarkt en wil met DeltaQuad een leidende rol spelen. In zijn visie staan zijn drones niet op zichzelf, maar worden ze onderdeel van een bredere samenwerking tussen verschillende onbemande systemen, radars en software. En DeltaQuad wil al die disciplines – alle kleintjes, alle niches – onder één paraplu samenbrengen.

Mensen uit de frontlinie halen

De contouren van dat ecosysteem zijn al zichtbaar. DeltaQuad schaalt de productie van zijn drones op in de voormalige Nedcar-fabriek van VDL in Limburg. Het bedrijf werkt samen met het Nederlandse Intellic voor software waarmee één piloot meerdere drones kan aansturen, en met Tulip Tech voor batterijtechnologie die de vliegtijd vergroot.

Volgens Smeets heeft Europa een groot en stabiel blok voor onbemande systemen nodig. Ook dat dient een hoger doel. ‘Ik wil mensen uit de frontlinie halen. Ik denk dat we die kans nu hebben. Ik hoop dat dat de toekomst van oorlogvoeren wordt, dan hoeven er in elk geval geen mensen meer te sterven.’

Bij de onderhandelingen met Parcom en Keen heeft hij één harde eis gesteld: de missie van het bedrijf om de vrije wereld te verdedigen, moet centraal blijven staan.

Afgelopen november was hij op de defensie- en veiligheidsbeurs NEDS. Naast de ingang was, heel Nederlands, een stukje stoep toegewezen voor demonstranten. Een voorbeeld dat de snelgroeiende defensie-industrie ook op maatschappelijke weerstand stuit. Hoe Smeets daarmee omgaat? ‘Ik vecht ook voor hun recht om het met mij oneens te zijn. Voor hun recht om daar te kunnen staan.’