Alain Platel onthult carrièregeheimen: ‘Ne zanger is ne groep’ – Een exclusief interview!

In zijn werk ‘Een tachtiger die zeventig wordt’ deelt de Belgische choreograaf Alain Platel zijn ervaringen, voornamelijk gericht op zijn professionele leven en artistieke reis, in plaats van persoonlijke anekdotes. Zijn artistieke creaties beschouwt hij als een weergave van zijn levensverhaal, waarbij hij zijn persoonlijke leven grotendeels achter de schermen houdt.

De intrigerende titel speelt met woorden en verwijst naar een generatie Vlaamse theatermakers en choreografen die begin jaren ’80 opkwamen, vaak aangeduid als de ‘Vlaamse Golf’. Deze groep, waaronder namen als Jan Fabre, Jan Lauwers en Anne Teresa de Keersmaeker, verwierf niet alleen in Vlaanderen maar ook internationaal aanzien. Ze deelden een passie voor vernieuwend, visueel en fysiek theater, verder kijkend dan traditionele teksten en klassiek repertoire, een stroming die bekend staat als ‘postdramatisch theater’. Hoewel Platel zelf deze term zelden gebruikt, duidt hij zijn werk soms als ‘postmodern’.

Wat veel van de zogenaamde Tachtigers gemeen hadden, was dat ze zonder specifieke theateropleiding begonnen in een tijd waarin het Vlaamse podiumkunstlandschap nog onontgonnen was, volgens Platel. Alain Platel zelf, opgeleid in orthopedagogiek en werkzaam in de zorg voor kinderen met diverse beperkingen, ontwikkelde een diepe waardering voor individuen die ‘anders’ zijn. Dit thema van de ‘outsider’ en diens expressie is een terugkerend element in zijn werk.

Rond Platels voorstellingen is inmiddels een academisch discours ontstaan, maar zijn eigen verteltrant in zijn memoires blijft toegankelijk en nuchter. Hij neemt de lezer mee door meer dan veertig jaar danstheater met een openhartige en bescheiden toon, en deelt zijn passie voor dans en de complexiteiten van zijn beroep.

Platel erkent dat hij deel uitmaakt van een generatie die bekend stond om het creëren van ‘krachtige beelden’, vaak met fysiek opvallende performers. Hij haalt voorbeelden aan zoals de werken van Romeo Castellucci en Pippo Delbono, waarin acteurs soms tot het uiterste gedreven werden. Hij is zelfkritisch over het feit dat zijn generatie lang onbetwist bleef in Vlaanderen.

Met de opkomst van de ‘woke-generatie’ zijn er echter kritische stemmen gekomen. Beschuldigingen van grensoverschrijdend gedrag en toxisch leiderschap onder andere Vlaamse grootheden hebben de theaterwereld opgeschud. Platel staat open voor deze nieuwe perspectieven, maar plaatst ook vraagtekens bij de extremen van politieke correctheid en censuur.

Ondanks dat hij, net zoals andere tachtigers, een gezelschap rond zijn eigen artistieke persoonlijkheid vormde, benadrukt hij de belangrijke rol van samenwerking binnen het creatieve proces. Hij staat kritisch tegenover de traditionele rol van recensenten en pleit voor een nieuwe benadering waarbij meer context en inzicht in het creatieve proces wordt geboden.

In zijn ‘overpeinzingen’ geeft Platel achtergrondinformatie over zijn voorstellingen en deelt hij inzichten in zijn repetitieproces en inspiratiebronnen, maar blijft hij toch enigszins op de achtergrond. Zijn voorstellingen hebben zowel bewondering als controverse opgeroepen, niet in de laatste plaats door zijn politieke stellingname voor Palestina.

Aan het einde van zijn boek reflecteert Platel op zijn nalatenschap en de invloed van zijn werk op het danstheater na Pina Bausch. Hij beschrijft ook de transformatie van zijn woonwijk in Gent en eindigt met een reflectie op de interstellaire reis van de Voyager-sondes, als metafoor voor de voortdurende zoektocht naar menselijk begrip en verbinding.

Alain Platel, een tachtiger die zeventig wordt is gepubliceerd door EPO, 2026, 228 pagina’s, € 20,95 tot € 29,90