Pre-seed kapitaal crisis? 850 startups krijgen innovatielening van Rabobank: Een reddingsboei?

Een startup zonder tastbare activa zoals voorraad, een kantoorpand of debiteuren? De gemiddelde oprichter zou niet snel de stap naar de bank zetten met enkel een businessplan onder de arm.

Rabobank daagt deze startups echter uit om juist wel die stap te zetten. Sinds 2017 biedt de bank de Rabo Innovatielening aan voor startups die een positieve impact willen maken, zoals op het gebied van betaalbare zorg of energietransitie. Deze lening van 25.000 tot 200.000 euro is flexibel en bedoeld voor de beginfase waarin een startup wel kosten heeft, maar nog weinig inkomsten genereert: de zogenaamde Valley of Death.

Lenen zonder zekerheden of borg

De lening heeft een looptijd van zeven jaar, waarvan de eerste twee jaar aflossingsvrij zijn. Daarna moet binnen vijf jaar de helft van het geleende bedrag worden terugbetaald, en het totale bedrag aan het einde van de periode. De oprichter hoeft niet persoonlijk garant te staan.

Voor oprichters die niet direct een deel van hun aandelen willen afstaan, is dit een aantrekkelijke optie, volgens Peter Smit, hoofd van het landelijke startup- en scaleupteam van de bank, opgericht in 2019. ‘In vergelijking met een converteerbare lening of een vroege aandelenronde is dit relatief oprichter-vriendelijk,’ zegt hij.

De rente is weliswaar 10 procent, maar dat is volgens Smit nog steeds redelijk gezien het risico. ‘We nemen voor deze startups bewust meer risico en gebruiken andere acceptatiecriteria dan andere afdelingen. Bij ons is het niet meteen ‘computer says no’ als een bedrijf een historisch negatieve cashflow heeft. Wij kijken vooral naar de potentie van succes.’

Startups met een krachtig verhaal

Hoewel het team niet primair kijkt naar financieel rendement, zijn de criteria vergelijkbaar met die van een angel-investeerder: de kwaliteit van het team en het businessplan, unieke technologische of marktvoordelen, en enige vorm van validatie of vroege omzet.

‘Positieve feedback van eerste klanten of een succesvolle pilot zijn zeer overtuigend’, zegt Smit. ‘Hoe verder een startup is ontwikkeld, hoe sterker het verhaal. Bij technologie moet het bijna marktklaar zijn, meer dan alleen een concept.’

Meer dan 850 innovatieleningen verstrekt

Ongeveer 40 procent van de aanvragen wordt goedgekeurd. De meer dan 850 startups die inmiddels een Rabo Innovatielening hebben ontvangen, vertegenwoordigen een breed spectrum van het Nederlandse startuplandschap. Vooral in de gezondheidssector, die 29 procent van deze investeringen voor haar rekening neemt, is de bank zeer actief. Voorbeelden zijn Momo Medical, dat bewegingen in verpleeghuizen monitort, en Joiny, dat nieuwe scootmobielen ontwikkelt. Ook de agrarische sector is met 11 procent sterk vertegenwoordigd.

Smit legt de nadruk op de historische kracht van Rabobank in de sectoren food en agri en benadrukt de expertise van het speciale medtech-team binnen de bank.

Groei in omzet en mijlpalen

Uit onderzoek van Rabobank blijkt dat de Innovatielening startups significant vooruit helpt. De bank gebruikt het StartupFramework van Gritd, dat de groeifasen van startups opdeelt in stadia en mijlpalen.

Startups die de lening ontvingen, bereikten gemiddeld ongeveer één mijlpaal per jaar. Ook de financiële groei is aanzienlijk: startups die al omzet genereerden bij het ontvangen van de lening, zagen een jaarlijkse omzetgroei van 86 procent.

Het krediet biedt directe en indirecte voordelen

Hoewel de Innovatielening vaak gecombineerd wordt met andere financieringsvormen, was deze voor ten minste 10 procent van de startups de enige bron van financiering. Meer dan de helft van de gefinancierde startups gaf aan dat de lening hen hielp om additionele financieringen te verkrijgen.

Actieve betrokkenheid in het ecosysteem

‘We streven ernaar om deze strategisch belangrijke doelgroep goed te bedienen, door zichtbaar en actief aanwezig te zijn in het regionale ecosysteem,’ zegt Smit. De bank organiseert ook regelmatig bijeenkomsten waar startups kunnen pitchen voor investeerders.

Waarom is Rabobank soepeler met het verstrekken van leningen aan jonge startups vergeleken met andere grootbanken? Volgens Smit past dit bij de coöperatieve aard van zijn bank: ‘We hebben geen aandeelhouders, maar we maken winst die we inzetten voor maatschappelijk belangrijke zaken.’

Van de startups overleeft 75 procent

Ongeveer 75 procent van de bedrijven die ooit een Rabo Innovatielening ontvingen, bestaat nog steeds. Bij een dreigend faillissement kijkt de bank altijd naar de individuele situatie, zegt Smit.

Geen daling in het aantal nieuwe startups

Recent onderzoek toont een daling in het aantal pre-seed investeringsrondes, maar Smit ziet geen afname in het aantal startende ondernemers. ‘We ontvangen constant aanvragen en hebben dit jaar zelfs het maximaal leenbare bedrag verhoogd,’ vertelt hij.