Marty Smits van Zhero Systems heeft aanzienlijke mogelijkheden ontdekt voor het hergebruiken van batterijcellen uit afgeschreven accu’s. Dit hergebruik biedt diverse voordelen, zoals minder afhankelijkheid van nieuwe batterijen uit China en extra capaciteit voor elektriciteitsopslag, wat helpt bij het verminderen van netcongestie.
‘Het is algemeen bekend dat de basiscellen van afgedankte batterijen vaak nog lange tijd bruikbaar zijn.’ Een paar jaar geleden begon Marty Smits, medeoprichter van het snelgroeiende bedrijf Zhero Systems, deze kennis toe te passen.
Al snel werd duidelijk dat de levensduur van een accu bepaald wordt door de zwakste schakel. ‘Een defect aan een fietsaccu kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld een beschadiging aan de elektronische circuits of het uitvallen van een enkele batterijcel. De overige cellen zijn vaak nog in goede staat.’
Dit betekent dat je niet een hele accu hoeft te demonteren om de basismaterialen eruit te halen. In plaats daarvan kun je nieuwe accu’s samenstellen met de nog functionerende cellen van afgedankte systemen. Zo produceert Zhero Systems energieopslagsystemen die net zo betrouwbaar zijn als nieuwe.
Smits: ‘We zijn oorspronkelijk gestart onder de naam Refurb Battery, maar in de wereld van batterijen betekent ‘refurbished’ vaak dat een systeem wordt vervangen door volledig nieuwe cellen. Dat is precies wat wij niet doen, omdat we juist de nog werkende cellen uit oude accu’s gebruiken. Dat is veel duurzamer. Daarom hebben we onze bedrijfsnaam gewijzigd.’
Naar een circulaire batterijketen
Onlangs heeft de circulaire start-up twee nieuwe investeerders aangetrokken: het publieke financiële bedrijf Invest-NL en energieleverancier Greenchoice zijn toegetreden als minderheidsaandeelhouders. Het exacte investeringsbedrag is niet bekendgemaakt, maar Smits licht toe waarom de investeerders interesse toonden.
‘Beide zien het strategisch belang van circulariteit. Invest-NL richt zich op thema’s als kritische materialen, duurzame energie, netcongestie en circulariteit. We waren eigenlijk nog wat klein voor hen, maar omdat we actief zijn op het kruispunt van al deze thema’s, hadden ze toch interesse. Greenchoice hecht veel waarde aan het verduurzamen van alle facetten van het energiesysteem, inclusief batterijopslag.’
Met de steun van deze nieuwe investeerders kan Zhero Systems investeren in de automatisering van de productielijn en het uitbreiden van het productaanbod. ‘Ook kunnen we onze samenwerking met de haven van Moerdijk versterken. We plannen daar een fabriek te bouwen als onderdeel van een zogeheten circular lithium port, een centrum waar de gehele batterijketen samenkomt om transportkosten en logistieke inefficiënties te minimaliseren.’
Zhero Systems (voorheen Refurb Battery) ontwikkelt geavanceerde energieopslagsystemen op basis van hergebruikte batterijcellen. Het bedrijf verzamelt afgedankte fietsaccu’s in Nederland, scant deze en sorteert de cellen naar kwaliteit. Bruikbare cellen worden hergebruikt in speciaal ontworpen batterijmodules, met 640 cellen per module. Deze modules hebben een capaciteit van 6 tot 7 kilowattuur elk en worden geplaatst in stalen trays, wat leidt tot robuuste energieopslagsystemen die aan klanten worden geleverd in containers en buitenkasten.
Zhero Systems werkt in Nederland nauw samen met Stichting OPEN voor het inzamelen en kwaliteitscontrole van batterijcellen uit ingeleverde fietsaccu’s. Naast de samenwerking met e-bikefabrikanten, streeft het bedrijf ernaar zijn circulaire benadering uit te breiden door samenwerkingen aan te gaan met producenten van e-scooters en fabrikanten van elektrische voertuigen.
De systemen zijn ontworpen met het oog op repareerbaarheid en circulariteit; elke cel wordt individueel gemonitord. Als een cel of module defect raakt, kan deze direct worden vervangen, waardoor het energieopslagsysteem als geheel functioneel blijft. Naast stationaire opslag (Zhero Plant) en mobiele oplossingen (Zhero Grid), plant het bedrijf dit jaar een thuisbatterij (Zhero Home) te introduceren. Het doel is om te komen tot een volledig circulaire batterijketen, met een Europese materialenbank van goed gesorteerde stromen voor recycling. Dit houdt kostbare grondstoffen binnen de regio.
Speelde duurzaamheid eerder in je carrière al een rol?
‘Ja, ik heb bijna twintig jaar bij Boston Consulting Group gewerkt en heb daar ook de duurzaamheidspraktijk opgezet. Dat was in een tijd dat duurzaamheid nog niet zo populair was als nu. In 2019 ben ik gestart als ondernemer, eerst met zonne-energie en energiebedrijven in Zuid-Afrika.’
Hoe kwam je bij circulaire systemen voor batterijen?
‘Batterijen zijn essentieel voor zowel de elektriciteits- als mobiliteitstransitie. We onderschatten vaak hoeveel we er nodig gaan hebben. Het totale gewicht van in Nederland gebruikte lithiumbatterijen zal naar verwachting rond 2040 ongeveer vijf miljoen ton bedragen. Het is zonde om batterijcellen gewoon weg te gooien of te versnipperen.
Een belangrijke vraag voor mij was: hoe kunnen batterijen een tweede leven krijgen? In de zomer van 2021 hebben we met enkele partners een pilot opgezet in samenwerking met fietsfabrikant Accell en Stichting OPEN. We wilden onderzoeken of het veilig was om goede cellen uit afgedankte e-bike accu’s te halen voor hergebruik. Dit bleek succesvol te zijn.’
Welke milieuwinst levert het hergebruik van oude batterijcellen op?
‘We hebben door onderzoeksbureau CE Delft laten berekenen wat de klimaatvoetafdruk van onze systemen is. Zij geven aan dat het gebruik van ons systeem, vergeleken met standaardbatterijen, een verschil maakt van 20 gram CO2 per kilowattuur die erin gaat. Dat betekent een CO2-reductie van 70 tot 80 procent vergeleken met standaardbatterijen.
Omdat we geen nieuwe grondstoffen hoeven te winnen, zijn we ook minder afhankelijk van landen als China of van problematische mijnbouw in Afrika.’
In Nederland is Zhero Systems vooral actief met het hergebruik van batterijcellen uit fietsaccu’s. Hoe ontwikkelt die markt zich?
‘Op dit moment wordt er jaarlijks ongeveer 300.000 kilo aan oude fietsaccu’s ingezameld in Nederland. Wij verwerken daar nu tot zo’n 150.000 kilo van, waarmee je ongeveer een miljoen batterijcellen per jaar een nieuw leven geeft in energieopslagsystemen.
De komende jaren kan de nuttige verwerking van oude accu’s nog fors omhoog. Dat wordt makkelijker als bij de productie van nieuwe batterijen meer rekening wordt gehouden met demontage en circulariteit. Dat is nu vaak nog niet het geval. Uiteindelijk willen we dat elke batterij in een “intelligente cirkel” terechtkomt in plaats van een lineair systeem.’
Welke mogelijkheden zie je voor verbreding buiten fietsaccu’s?
‘We kijken verder dan alleen e-bikes. Er zijn contacten met fabrikanten van scooters en ook de eerste autofabrikanten hebben al aangeklopt. Het is goed mogelijk om onze technologie en aanpak ook in andere batterijsectoren toe te passen. We onderzoeken of we onze basis kunnen inzetten voor batterijtoepassingen in datacenters, en in de auto- en truckindustrie.
Technisch gezien is onze circulaire batterij minstens even goed als een nieuwe uit China, mede door diensten die we leveren via monitoringsoftware en controles op het gebied van veiligheid en compliance. Qua prijzen zitten we in het middensegment van de markt, waardoor we goed kunnen concurreren met nieuwe systemen.’
Zhero Systems heeft nu mobiele en stationaire opslagsystemen voor zakelijk gebruik. Is er veel interesse bij bedrijven door netcongestie?
‘Ja, de wereld van batterijen is op dit moment echt hot. Onze Zhero Plant is een stationaire oplossing voor permanente uitbreiding, terwijl de Zhero Grid een mobiele container is om tijdelijke capaciteitsproblemen aan te pakken. Dat laatste speelt bijvoorbeeld voor bouwprojecten bij het opschalen van emissieloze toepassingen.’
Wat zijn jullie ambities voor de komende jaren?
‘In de loop van dit jaar breiden we het aanbod uit met de Zhero Home, een thuisbatterij voor consumenten met een concurrerende prijs. Ik hoop dat we over drie jaar de inzameling en verwerking voor e-bikes in heel Noordwest-Europa hebben geregeld.
Daarnaast willen we minstens één of twee andere ketens, zoals scooters of auto’s, operationeel hebben en moet de eerste fabriek in Moerdijk volop draaien.’
Dit artikel verscheen eerder op Change Inc.
Vergelijkbare berichten
- Elysian’s Elektrische Passagiersvliegtuig Bijna Realiteit: ‘Voorzichtiger in Onze Berekeningen’
- LionVolt’s Europese superbatterij bijna realiteit: ‘Een tweede Northvolt is geen optie!’
- Techpioniers achter Tulip Tech: Van vliegende taxi’s dromen naar leveren aan het front!
- Slimme Ondernemer Revolutioneert Wereldmarkt: Hoe CATL de Batterij-industrie Domineert
- Ontmoet de 7 Nederlandse Topkampioenen volgens Peter Wennink: Wat Hebben Ze Nodig?
Anika schrijft over tuinieren, natuur en ecologie. Ze deelt praktische tips en seizoensgebonden inspiratie voor elke tuinliefhebber. Haar stukken combineren vakkennis en passie, met oog voor biodiversiteit, duurzaamheid en welzijn. Ze moedigt lezers aan om bewuster en groener te leven, te starten in eigen tuin.