Ontmoet de 7 Nederlandse Topkampioenen volgens Peter Wennink: Wat Hebben Ze Nodig?

Wat springt eruit in de visie van Peter Wennink voor Nederland? Een gedetailleerd investeringsprogramma dat hij presenteert. Dit ‘boekje’, zoals hij het noemde tijdens de presentatie, omvat meer dan vijftig projectideeën die Nederland binnen tien jaar moeten omvormen, met een benodigd budget van 126 miljard euro.

Dit geld is in principe beschikbaar, maar de uitgave ervan is afhankelijk van het voldoen aan essentiële voorwaarden.

Volgens de ex-CEO van ASML zijn startups en scaleups van groot belang voor deze plannen – op voorwaarde dat ze voldoende ondersteuning en ruimte krijgen om te groeien, iets wat momenteel slechts voor 21,5 procent van de startups geldt. Dit is aanzienlijk minder dan in landen zoals Duitsland (40,6 procent) en de Verenigde Staten (54,1 procent).

Het is een gemiste kans, vooral omdat de economische waarde voornamelijk in latere groeistadia wordt gerealiseerd en Nederland veel potentieel heeft om te benutten. Naast universiteiten, financiële instellingen, overheden en multinationals zijn ook vele startups en scaleups betrokken bij deze projectvoorstellen.

Hierdoor biedt het ‘boekje’ ook een mooi overzicht van wat ons land te bieden heeft. Dit zijn zeven bedrijven die volgens het Wennink-rapport Nederland significant vooruit kunnen helpen.

Thorizon: 800 miljoen voor een modulaire gesmolten zoutreactor

Sander de Groot (oprichter en cto) en Kiki Lauwers (ceo) zetten zich in voor de ontwikkeling van een kleinschalige gesmolten zoutreactor (small modular reactor of SMR), die gebruikmaakt van kernafval als brandstof en 100 megawatt kan leveren – genoeg voor 250.000 huishoudens.

Volgens het rapport zorgt deze technologie voor een ‘nieuwe standaard in kernenergie’: ‘betaalbaar, intrinsiek veilig en CO2-neutraal, terwijl het ook het afvalprobleem verkleint.’ Voor de ontwikkeling en bouw is tot 2034 een investering van 800 miljoen euro nodig.

Thorizon, een spin-off van de Nuclear Research & Consultancy Group (NRG), kreeg drie jaar geleden aandacht door een investeringsronde van 12,5 miljoen euro, maar De Groot werkte toen al jaren onder de radar aan deze nieuwe kernreactor.

In Europa neemt het aantal SMR’s toe, vertelt Lauwers aan Change Inc. ‘Er is zelfs een speciale Europese alliantie voor gevormd, waar al meer dan 300 bedrijven en organisaties bij betrokken zijn.’ De gesmolten zoutreactor van Thorizon is binnen deze alliantie aangewezen als een van de negen prioriteitsprojecten en geselecteerd binnen het Franse nucleaire innovatieprogramma, France 2030. Sinds 2024 is er ook een kantoor in Lyon.

Exergy Storage: 100 miljoen voor een zoutbatterij met Nobian

Samen met zoutproducent Nobian werkt de Nederlandse startup Exergy Storage aan een efficiënter productieproces voor natrium-tetrachloroaluminaat (NaAlCl4), een essentieel component voor natriumbatterijen.

Voor de ontwikkeling van een demonstratie- en productiefabriek voor STCA en het opzetten van een nieuwe batterijwaardeketen is tot 2031 een investering van 100 miljoen euro nodig.

Volgens Wennink versterkt dit project de strategische onafhankelijkheid van Nederland, dat nu sterk afhankelijk is van Chinese lithiumraffinage, terwijl zout, een belangrijke grondstof voor natriumbatterijen, ruimschoots beschikbaar is in Nederland. Nobian kan zijn eigen grondstoffen gebruiken voor de productie.

De twee bedrijven zijn ook betrokken bij een subsidieproject met de Universiteit van Twente en het Institute for Sustainable Process Technology (ISPT), en maken deel uit van het Circular Batteries-project van het Nationaal Groeifonds.

LeydenJar: 350 miljoen voor silicium-anodefolie

Met het GigaNode-project werkt batterijstartup LeydenJar aan een fabriek voor silicium-anodefolie, die batterijen tot tweemaal zoveel energie laat opslaan en sneller laat opladen, terwijl de CO2-uitstoot tijdens de productie 85 procent lager is dan bij traditionele grafietanodes. ‘Een essentieel onderdeel voor de volgende generatie batterijen’, stelt Wennink.

De fabriek, die in 2030 zijn deuren opent, draagt bij aan ‘strategische autonomie en relevantie’ in de unieke batterijtechnologie. ‘Het versterkt de Europese concurrentiepositie en creëert een hoogwaardig technologisch ecosysteem rondom batterijen, inclusief toekomstig verdienvermogen.’

Een bijkomend voordeel is dat China momenteel meer dan 90 procent van de wereldwijde grafietketen controleert. Door Chinees grafiet te vervangen door lokaal geproduceerd silicium, een doelstelling van de Critical Raw Materials Act, wordt de Europese onafhankelijkheid versterkt.

LeydenJar, LionVolt, E-magy en Tulip Tech: 200 miljoen voor een 1 GWh-fabriek

Project BatCelFab – een afkorting voor batterijcelfabriek, vermoeden we – vraagt 200 miljoen voor de bouw van een 1 GWh-fabriek voor high-density, high-performance batterijcellen, die tussen 2027 en 2031 moet worden opgebouwd. Deze cellen zijn nodig voor toepassingen zoals drones, defensie-apparatuur, maritieme en medische apparaten.

Naast LeydenJar zijn de Nederlandse batterijstartups LionVolt (foto), E-magy en Tulip Tech betrokken. LionVolt werkt aan 3D-lithium-metaalanodes voor krachtigere en kleinere batterijen en produceert al accucellen voor klanten in sectoren zoals luchtvaart, consumentenelektronica en drones.

E-magy, net als LeydenJar, ontwikkelt een silicium-anodemateriaal dat de energiedichtheid van batterijen met 40 procent verhoogt en zorgt dat ze driemaal sneller opladen. De startup uit Den Bosch, Tulip Tech, ontwikkelt en levert op maat gemaakte batterijpakketten voor drones en is als launching customer aangesloten bij het project.

Wennink benadrukt dat de samenwerking van deze innovatieve batterijstartups bij de bouw van een nieuwe fabriek de positie van Nederland als specialist in batterijtechnologie versterkt. ‘Vooral door het creëren van cruciale control points in de productieketen.’

Leyden Labs: 1,2 miljard voor een preventieve aanpak van infectieziekten

Startup Leyden Labs, recentelijk nog in de race voor Challenger van het jaar, speelt een centrale rol in een project gericht op de preventieve aanpak van infectieziekten. De startup ontwikkelt met grote urgentie een antivirale neusspray die virussen neutraliseert zodra ze via de neus binnenkomen, volgens cfo Marieke van der Lans: ‘Omdat vaccins niet de enige manier zijn om infecties te voorkomen.’

Het bedrijf heeft al meer dan 250 miljoen euro opgehaald bij grote investeerders zoals GV (voorheen Google Ventures), SoftBank en de life science-tak van Temasek. Onlangs hebben ook de Europese Investeringsbank, EIC Fund en Invest-NL geïnvesteerd. Voor het Flagship Infectieziekten-project is tussen 2026 en 2030 nog eens 1,2 miljard euro nodig, aldus het rapport.

Hiermee kan Leyden Labs uitgroeien tot een wereldleider in intranasale bescherming tegen infectieziekten, wat ook goed is voor Europa; het voorkomt afhankelijkheid van innovaties en intellectueel eigendom uit andere regio’s. De startup heeft sterke banden met het Nederlandse en Europese ecosysteem van bedrijven, overheden, academische ziekenhuizen en nu dus ook investeringsfondsen.