Ontluikende Duurzame Chocoladereus: Geen Strijd Nodig Met Tony’s, Beiden Doen Goed Werk!

Hoewel Rotterdam vaak in de spotlight staat, beschikt ook Amsterdam over een belangrijke haven dichtbij station Sloterdijk. Hier komen vrachtschepen aan met een waardevolle vracht: cacaobonen. Amsterdam is wereldwijd de grootste haven voor de invoer van cacao, en Chocolatemakers produceert hier ter plekke chocolade in hun fabriek in het Westelijk Havengebied.

Tijdens ons bezoek kunnen we helaas de fabriek niet bezichtigen, aangezien de agenda van Chocolatemakers-oprichter Rodney Nikkels overvol is. Zijn onderneming is momenteel druk met een fusie met een ander Nederlands chocolademerk: Hands Off, geleid door ondernemer Kitty Smeeten. Toch nemen de ondernemers even de tijd om MT/Sprout bij te praten over de toekomst van hun nieuwe onderneming.

De nieuwe naam van het bedrijf wordt The Chocolate Impact Group, een holding die boven drie merken zal staan: Hands Off, Chocolatemakers, en het nieuwere merk Claro. De fusie wordt uitgevoerd zonder financiële transacties; de waarde van de aandelen van beide bedrijven wordt bepaald en dienovereenkomstig verdeeld onder de aandeelhouders van de nieuwe onderneming. Onder deze aandeelhouders bevinden zich ook Doen Participaties en Fair Capital, die reeds een aandeel hadden in Chocolatemakers.

Uitdagingen in de cacaoketen

Het exacte aandeel van Smeeten en Nikkels in het nieuwe bedrijf wordt niet openbaar gemaakt. Beide ondernemingen brengen een omzet van ongeveer 4 miljoen euro in. Nikkels merkt op: ‘We zijn al een duurzaam merk, maar ik heb altijd gezegd dat vanaf een omzet van 10 miljoen euro onze bedrijfsvoering pas echt duurzaam wordt. Samen zitten we nu op 8,5 miljoen, dus we beginnen ergens te komen.’

Om een misverstand te voorkomen – de fusie staat los van de druk op de cacaoketen en de recordhoogte van cacaoprijzen het afgelopen jaar. ‘Dat heeft ons niet echt geraakt’, zegt Nikkels. ‘We betalen onze boeren ongeveer het dubbele van de wereldmarktprijs. Als je normaal 7 dollar per kilo betaalt en dat wordt 10 dollar, is de schok veel kleiner dan wanneer je gewend bent 3 dollar te betalen.’

Voor Chocolatemakers waren de prijsstijgingen zelfs een voordeel. ‘We moesten altijd uitleggen waarom onze chocolade zo ‘duur’ was. Nu waren we een van de weinige merken die hun prijzen niet hoefden te verhogen.’ Hands Off had die luxe niet. ‘Wij moesten onze prijzen wel verhogen’, zegt Smeeten. ‘We hebben minder controle over onze keten omdat we de productie en inkoop uitbesteden. Onze chocolade wordt geproduceerd door een externe fabrikant, Cargill.’

CO2-negatieve chocoladerepen

De ondernemers zochten elkaar op omdat ze van elkaar wilden leren. Smeeten probeerde de toeleveringsketen van Hands Off te verduurzamen, wat moeilijk bleek zonder eigen fabriek. In 2023 zette het bedrijf een grote stap door alle zuivel uit de recepten te halen.

‘Hierdoor konden we de CO2-uitstoot van onze repen soms meer dan halveren’, legt ze uit. ‘Ik wist het niet, maar 50 procent van die emissies wordt veroorzaakt door de melk. Ik vroeg me af wat er nodig was om onze repen volledig klimaatneutraal te maken, of zelfs CO2-negatief, met een keten die meer CO2 opslaat dan uitstoot.’

Nikkels was op zijn beurt geïntrigeerd door de overstap naar plantaardige chocolade en het succes dat Hands Off daarmee boekte. Het merk is inmiddels verkrijgbaar bij bijna alle grote Nederlandse supermarkten, waaronder Albert Heijn, Jumbo en de Superunie-ketens (o.a. Plus, Spar), goed voor ongeveer 2.400 verkooppunten. Had Smeeten zin om eens een kopje koffie te drinken?

‘Ik was benieuwd hoe zij alles aanpakte en waar ze tegenaan liep. Als klein bedrijf ben je best kwetsbaar. Multinationals domineren de markt en wij staan vaak achteraan in de rij.’

Minder afhankelijk van de oprichters

Ze beseften al snel dat ze elkaar konden versterken. Nikkels: ‘Hands Off heeft niet alleen een uitgebreid retailnetwerk, maar Kitty is ook zeer sterk in marketing en innovatie.’ Smeeten: ‘En Rodney heeft veel ervaring met het zelf produceren van chocolade en een uniek eigen inkoopnetwerk.’

De rollen binnen het vierkoppige directieteam van The Chocolate Impact Group zijn dan ook duidelijk verdeeld. Naast Nikkels (operations, sourcing & productie) en Smeeten (marketing & innovatie) bestaat de directie uit voormalig Chocolatemakers-cfo Wendy Schuit (financiën) en Frank Hofs (commercie, verkoop).

De teams worden samengevoegd. Chocolatemakers heeft 22 werknemers, waarvan de helft in de productie werkt, en Hands Off heeft 6 medewerkers. Er vallen geen ontslagen bij de fusie. ‘Sommige werknemers krijgen wellicht een andere rol’, zegt Nikkels. ‘Die puzzel zijn we nog aan het leggen.’

Hun eigen rol verandert ook. ‘Als oprichter ben je verantwoordelijk voor alles’, zegt Nikkels. ‘Ik ken mensen die daarop zijn stukgelopen. Deze fusie is ook bedoeld om het bedrijf minder afhankelijk te maken van de oprichters.’

Landbouwgrond herstellen

Hebben ze er moeite mee om geen eigen baas meer te zijn? Smeeten: ‘Absoluut niet. Ik vind het nu al veel leuker. We hebben beide teams met goede mensen, kunnen nu professionaliseren en veel sneller groeien. We koppelen die groei aan duurzaamheid, want voor elke verkochte reep willen we een vierkante meter landbouwgrond herstellen of verduurzamen.’

Dat doet het bedrijf via projecten voor regeneratieve boslandbouw. Volgens Nikkels is het wereldwijde landbouwareaal aan het degraderen. ‘Doordat cacaoboeren structureel worden onderbetaald, hebben ze vaak geen geld om hun land goed te onderhouden. Wat gebeurt er dan? De grond raakt uitgeput, waarop ze nieuwe stukken bos platbranden. Als we bestaande landbouwgrond in plaats daarvan kunnen herstellen, voorkomen we dat ook de laatste nationale parken worden opgeofferd.’

Eén hectare landbouwgrond herstellen kost ongeveer 3.000 euro. Daarvan betaalt het chocoladebedrijf de helft via de (hogere) inkoopprijzen. Het doel is om voor 2030 34,5 miljoen m² te herstellen, qua oppervlakte vergelijkbaar met 500 stadsparken van 7 hectare.

Geen tweede Tony’s

The Chocolate Impact Group streeft ernaar om in 2030 een omzet van 20 miljoen euro te behalen, voornamelijk binnen Nederland, waar volgens de ondernemers nog genoeg te doen is.

‘Hands Off heeft al een sterke positie in de Nederlandse supermarkten. Die ingang willen we gebruiken om ons nieuwe biologische chocolademerk Claro, dat al bij Albert Heijn ligt, breder in de markt te zetten’, zegt Nikkels. ‘Chocolatemakers wordt verkocht in biologische supermarkten zoals Ekoplaza en Odin, maar de lichtgroene klant die we ook willen bereiken komt daar niet.’

Smeeten: ‘Terwijl dat onze voornaamste doelgroep is: de consument die wel duurzamer, maar vooral lekker wil.’

Zitten de supermarkten die Hands Off verkopen te wachten op nog een duurzaam chocolademerk van hetzelfde bedrijf? ‘Het is een heel ander product’, antwoordt Nikkels. ‘Biologisch en van zogeheten single origin cacao, afkomstig uit één specifieke regio. We onderscheiden ons ook door de verschillende cacaopercentages, in een range van 55 tot 100 procent.’ Chocolade voor de kenner, voegt Smeeten toe. ‘Hands Off bedient weer een iets jongere consument.’

Hoe zit het met die andere grote concurrent in het chocoladeschap, Tony’s Chocolonely? ‘Het is niet ons doel om Tony’s te verslaan’, zegt Smeeten. ‘Zij zijn ook goed bezig. We hoeven geen tweede Tony’s te worden, we doen het op onze eigen manier. Ik heb genoeg merken gezien die dat wel hebben geprobeerd, en die zijn allemaal weer verdwenen.’

Productie in Peru

De productie van Hands Off wordt deels naar de fabriek in het Westelijk Havengebied verplaatst, die volledig op zonne-energie draait. De productiecapaciteit kan worden opgeschaald tot 800 kiloton chocolade, omgerekend zo’n 8 tot 10 miljoen repen per jaar. ‘Dat komt overeen met onze omzetdoelstelling’, zegt Nikkels. ‘Ik denk dat we daarmee in Amsterdam wel aan onze limiet zitten.’

Het bedrijf kan uitwijken naar Piura, een stad in het noorden van Peru, waar partnercoöperatie Norandino in 2019 een cacaoverwerkingsfabriek opende met hulp van Chocolatemakers. Op jaarbasis wordt hier al 1500 ton aan cacaobonen verwerkt, en momenteel worden er productielijnen voor chocolade toegevoegd.

Alleen de laatste stappen in het proces, het gieten en verpakken van de repen, gebeurt dan nog in Amsterdam. ‘Het is een hoogwaardige fabriek’, zegt Nikkels. ‘Ze hebben exact dezelfde machines staan als wij. Maar dan groter.’