Elon Musk’s Megafusie Ontrafeld: Buitenaardse Datacenters of Miljarden Dollars?

Elon Musk, bekend als de CEO van Tesla, heeft aangekondigd dat hij twee van zijn eigen bedrijven gaat samenvoegen. Zijn AI-onderneming xAI gaat samen met SpaceX, het bedrijf in raket- en satelliettechnologie dat plannen heeft om rond juni een beursgang te maken.

1. Wat houdt de samenvoeging van xAI en SpaceX in?

De fusie tussen xAI en SpaceX creëert volgens Bloomberg het grootste private bedrijf ter wereld, momenteel gewaardeerd op 1250 miljard dollar. Dit zou ook kunnen leiden tot de grootste beursintroductie ooit. Op het eerste gezicht lijken de kernactiviteiten van beide bedrijven weinig overeenkomsten te hebben. SpaceX, dat al in 2002 werd opgericht, lang voordat Musk betrokken raakte bij Tesla, heeft de kosten voor ruimtereizen drastisch verlaagd door de introductie van herbruikbare raketten.

SpaceX lanceert tegenwoordig raketten voor klanten zoals NASA, het Pentagon en diverse commerciële organisaties. De Falcon-raketten brengen niet alleen satellieten in de ruimte, maar ook astronauten. Veel van deze satellieten maken deel uit van het door Musk geleide Starlink-satellietnetwerk.

xAI is eveneens voortgekomen uit een fusie en werd door Musk opgericht in 2023. Musk, die ook aan de wieg stond van OpenAI, zag ruimte voor meer concurrentie in deze sector. Zijn alternatief voor de chatbot ChatGPT heet Grok, bekend om zijn soms onstuimige gedrag. Grok kan onder andere benaderd worden via X, het sociale netwerk dat vroeger Twitter was en dat Musk enkele jaren terug heeft overgenomen. In 2025 is X geïntegreerd in xAI. Met de recente fusie zijn Musks belangrijkste projecten nu onder één dak, met uitzondering van Tesla.

2. Wat is Musks uitleg voor de logica achter de fusie?

In een memo op de SpaceX website verklaart Musk: ‘SpaceX heeft xAI overgenomen om de meest ambitieuze, verticaal geïntegreerde innovatiemotor op aarde en daarbuiten te vormen, inclusief AI, raketten, ruimte-internet, directe communicatie met mobiele apparaten en een toonaangevend platform voor realtime-informatie en vrije meningsuiting.’

Volgens Musk zijn aardse datacenters momenteel nog afhankelijk van een energieverbruik dat de wereld niet kan leveren zonder ernstige maatschappelijke en milieuschade. AI in de ruimte is volgens hem een logische stap. ‘De enige logische oplossing is om deze grondstofintensieve activiteiten te verplaatsen naar een plaats waar overvloedige energie en ruimte beschikbaar zijn. Ruimte wordt tenslotte niet voor niets “space” genoemd.’

Een miljoen datacenters in de ruimte, elk voorzien van hun eigen zonne-energie, zou de raketten van SpaceX essentieel maken voor de groei van xAI. Op termijn zou deze rekenkracht in de ruimte, en mogelijk zelfs op de maan, bijdragen aan SpaceX’s ultieme missie: ‘Het vestigen van een complete beschaving op Mars en uiteindelijk de uitbreiding naar het universum.’

3. Zijn datacenters in de ruimte echt haalbaar?

Een datacenter is aanzienlijk groter dan een satelliet, die vaak niet groter hoeft te zijn dan een pak melk. Dit idee is letterlijk dichterbij dan de missie om Mars te koloniseren, en Musk rekent dit zelf voor in zijn memo. Dat miljoen satellieten draait niet van de ene op de andere dag om de aarde. Zelfs in het topjaar 2025 lanceerde SpaceX ongeveer 3.000 ton aan vracht de ruimte in, voornamelijk Starlink-satellieten.

Er zijn veel meer lanceringen nodig, met de grootste Starship-raketten, om voldoende rekenkracht in de ruimte te krijgen. Musk spreekt over Starships die uiteindelijk elk uur vertrekken met 200 ton vracht. Zijn vuistregel: een ton aan satellietapparatuur staat gelijk aan 100 kW aan rekenkracht, dus jaarlijks is 1 miljoen ton nodig voor 100 gigawatt aan AI-capaciteit. Ter vergelijking: de eerste AI-gigafactories op aarde, gepland voor 2026, zouden de grens van 1 gigawatt moeten halen.

Wat Musk voor ogen heeft, is momenteel onhaalbaar. Hij gaat ervan uit dat zijn plan voor ‘orbitale datacenters’ innovatie bij SpaceX zal stimuleren, waardoor het binnen 2 tot 3 jaar goedkoper wordt om datacenters in de ruimte te bouwen dan op aarde.

De buitenwereld is echter vrij sceptisch. Met slechts 9.000 Starlink-satellieten momenteel in de ruimte en de vele lanceringen die SpaceX voor andere klanten uitvoert, lijkt Musks plan nog ver weg. En in de wereld van AI is twee tot drie jaar een eeuwigheid.

4. Wat is de werkelijke reden van de fusie?

Geld speelt ongetwijfeld een rol. In de AI-sector gaan honderden miljarden om, en alleen de ‘Big Five’ (Oracle, Microsoft, Meta, Google-moeder Alphabet en Amazon) plannen in 2026 al 600 miljard dollar te investeren in AI-datacenters. xAI is relatief klein, maar heeft veel geld nodig. In de eerste negen maanden van 2025 verbrandde het bedrijf al 9 miljard dollar, zo werd onlangs aan investeerders verteld.

Begin januari haalde xAI nog 20 miljard dollar op bij Nvidia, Cisco, Qatar en andere investeerders in een financieringsronde die het bedrijf waardeerde op 230 miljard. Eerder waren de noodzakelijke investeringen afkomstig van Musks andere bedrijven: SpaceX investeerde het afgelopen jaar 2 miljard in de concurrent van OpenAI, en Tesla deed onlangs hetzelfde.

De fusie, en vooral de beursgang, maakt het veel eenvoudiger om kapitaal te werven voor de groei van Grok. Voor de beursintroductie wordt reeds gemikt op een extra 50 miljard dollar, afkomstig van nieuw uit te geven aandelen. Dit is een kwestie van het ijzer smeden terwijl het heet is. Op dit moment negeren investeerders de angst voor een AI-bubbel, mede omdat de nieuwe technologie veel nuttige toepassingen heeft. Maar dat kan snel veranderen als Musks visie van AI-satellieten realiteit wordt.

5. Geloven investeerders echt in dit verhaal?

Investeerders zijn waarschijnlijk niet verrast door deze nieuwe ontwikkeling in wat inmiddels bekend staat als de ‘Muskonomy’. Dit is een netwerk van onderling verbonden bedrijven die niet alleen in elkaar investeren, maar ook daadwerkelijk zaken met elkaar doen. Tesla levert bijvoorbeeld batterijen voor xAI’s datacenters. xAI ontwikkelt software die Tesla’s robotaxi en de mensachtige robot Optimus slimmer maakt.

Stap voor stap lijkt Musk zijn imperium te consolideren, hoewel mede-aandeelhouders bij Tesla dwarslagen bij pogingen om de autobouwer te verbinden met het AI-bedrijf.

De belangrijkste steunpilaar voor beleggers en investeerders in deze wirwar van activiteiten en kruisverbanden is uiteindelijk Musk zelf. Of beter gezegd: hun geloof in zijn ambitie, visie, intuïtie en zijn relaties. Alles wat de man de afgelopen jaren controversieel maar geniaal maakte, vertegenwoordigt wel degelijk waarde.

Zal xAI de race winnen onder de vleugels van SpaceX, al dan niet dankzij een massa ijzer in de ruimte? Dat blijft de vraag. Dat SpaceX tot nu toe de ruimterace domineert, kan gezien worden als een goede verzekering, mocht het AI-project falen. Maar onderschat nooit het vertrouwen dat men nog steeds heeft in Musk.

Vorige week maakte Tesla de eerste omzetdaling in zijn geschiedenis bekend. Het bedrijf stopt met de productie van de grote modellen S en X om ruimte te maken voor de productie van een miljoen Optimussen. Bij zo’n aankondiging zou elk ander beursgenoteerd bedrijf door zijn aandeelhouders worden afgestraft, maar de koers van Tesla steeg nog verder.