Theaterschooldirecteur Charles Loyen is op 23 oktober overleden. Bijna zestien jaar lang droeg hij De Trap, de bijzondere particuliere theateropleiding voor volwassenen in Amsterdam, een warm hart toe en stond hij aan het roer van de organisatie.
Loyen (1969) werd in Amsterdam grootgebracht. Op het Hervormd Lyceum Zuid ontmoette hij zijn vrouw Ester en een aantal vrienden die jarenlang aan zijn zijde bleven; samen vierden ze trouw Koninginnedag en gingen ze ieder jaar kamperen tijdens Oerol. Theaterbezoeken waren onderdeel van hun leven, maar pas later werd het theater ook zijn beroep.
Na de middelbare school ging Loyen in Maastricht studeren aan de HEAO. Terwijl hij nog studeerde, vroeg zijn vader hem te komen werken als marketingmanager bij Dell in Amsterdam. Die veeleisende baan was lastig te combineren met een jong gezin en na een paar jaar besloot hij thuis de zorg voor de kinderen op zich te nemen zodat zijn vrouw kon blijven werken. Zijn vader noemde die keuze een misser, maar voor Loyen zelf had het grote waarde.
Toen de periode van kleine kinderen voorbij was, nam Loyen de leiding als bedrijfsleider van ’t Smalle, een Jordanees café dicht bij het huis waar hij was opgegroeid en dat zijn vader had overgenomen. Het café kreeg bewust een authentieke uitstraling en er was geen muziek, zodat gasten vooral rustig konden praten. Later werkte hij als directeur van de Toonder Company en zette hij zich in voor het behoud van het werk van schrijver en striptekenaar Marten Toonder. Hij voerde gesprekken met supermarkten en de Efteling om de bekendheid van Olivier B. Bommel en Tom Poes te bewaren en koesterde al jarenlang de droom van een eigen attractiepark, iets wat later vorm kreeg in de Bommelwereld in de Achterhoek.
In 2010 werd Loyen gevraagd om als interim-manager theaterschool De Trap uit een lastige situatie te halen. Het bestuur zat met problemen; de directeur was vertrokken en er waren grote huurachterstanden. Loyen kwam oorspronkelijk zeven uur per week om financieel bij te springen. Na een halfjaar maakte hij van de bestaande stichting echter zijn eigen onderneming. “Hij besloot zijn schouders eronder te zetten”, zegt Nelleke Zitman, die al jaren dramadocent was op De Trap en kort daarvoor de artistieke leiding had overgenomen.
Samen met Zitman ontwikkelde Loyen De Trap verder. Het onderwijsaanbod werd uitgebreid en er kwam een vierde jaar bij. De twee vulden elkaar goed aan: “Hij gaf me veel vertrouwen. Ik kon mijn werk doen en hij zorgde dat het mogelijk werd,” vertelt Zitman. Loyen kwam niet uit de traditionele theaterwereld, maar dook er volledig in en tilde met veel inzet en aandacht de kwaliteit van de school omhoog. Met meer voorstellingen en festivals groeide ook de gemeenschapszin op school; het netwerk dat ze bouwden bleek waardevol voor studenten tijdens hun verdere carrières. Dat leverde uiteindelijk zelfs twaalf zogenoemde Trapbaby’s op. Loyen werkte ook aan plannen om De Trap zichtbaarder te maken op zijn geliefde Oerol, waar hij ieder jaar te vinden was en steeds vaker studenten en oud-studenten tegenkwam.
“Hij vond het werk op de school ontzettend leuk,” zegt zijn vrouw Ester de Winter. Volgens haar sloot de sfeer op De Trap totaal aan bij wat hij zocht, in tegenstelling tot de cultuur bij een internationaal bedrijf als Dell. Bij De Trap koos men bewust voor het maken van mooie en hoogwaardige producties; het draaide er niet om alleen maar cijfers of winst. Omdat de middelen vaak beperkt waren, deed Loyen veel zelf: iedere zondagavond reed hij naar school om lokalen en toiletten te poetsen, in de zomervakanties schilderde hij met zijn kinderen de muren, en toen de opleiding verhuisde naar een voormalig schoolgebouw aan de Zeeburgerdijk in Oost stucte hij met zijn kinderen de grote ruimtes tot leslokalen om. Voor Ester leek de school soms bijna een familiebedrijf: “Soms dacht ik: kom op zeg. Maar hij vond het echt geweldig.”
Zo werden Loyen en De Trap onlosmakelijk met elkaar verbonden. In een In Memoriam schrijft de school dat wie De Trap zegt, ook aan Charles denkt: de opleiding was zijn grote trots en zijn inzet was overal zichtbaar. Hij was altijd aanwezig, stak de handen uit de mouwen, stond klaar voor leerlingen, docenten en alumni en zat met zichtbaar plezier op de eerste rij bij voorstellingen — trots op wat op en rond het podium ontstond en op de makers en spelers die De Trap voortbracht. Voor de school was hij niet enkel de directeur; hij ís De Trap geweest.
Drie weken voor zijn overlijden bleek dat Loyen uitgezaaide longkanker had. Hij had al langere tijd klachten — onder meer hevige pijn in zijn nek — die hij eerder toeschreef aan de stress van het voorbije jaar. Tijdens de coronaperiode waren de instroom en inschrijvingen afgenomen, wat opnieuw financiële spanningen opleverde. Na de diagnose droeg hij binnen twee weken al zijn taken over, “heel consciëntieus”, aldus Zitman. Dankzij die overdracht kan de school het werk “gewoon” voortzetten, hoewel zijn afwezigheid zeer gemist wordt. Met een succesvolle crowdfundactie in het afgelopen voorjaar staat De Trap er inmiddels ook weer financieel beter voor. Voorlopig neemt een docent de taken van Loyen waar.
Bij de uitvaart waren veel oud-studenten en huidige leerlingen aanwezig. Na een gezamenlijke wandeling kwamen de gasten bijeen op de begraafplaats, waar het Trap Schoolkoor ‘The Road Home’ van Stephen Paulus zong en er een muzikale bewerking van het gedicht ‘Weggaan’ van Rutger Kopland werd uitgevoerd. Volgens zijn vrouw was dat “een prachtig moment.”
Vergelijkbare berichten
- Theaterschool De Trap in gevaar: Voortbestaan op het spel!
- Theaterschool De Trap gered door crowdfunding: Meer dan €130.000 opgehaald!
- Zomerschool Explosieve Groei: Elk Jaar Meer Inschrijvingen!
- Explosieve groei speciaal onderwijs: Aantal leerlingen blijft stijgen!
- Betaald Parkeren Chaos in Amersfoort: Scholen Worstelen Met Nieuwe Regel
Loes Bakker is onderwijsspecialist met jarenlange ervaring in beleid en praktijk. Haar bijdragen gaan over vernieuwing, digitalisering en pedagogische kwesties in het onderwijs. Ze legt onderwijsontwikkelingen kritisch bloot, altijd met een hart voor leerlingen, leerkrachten én een toekomstgericht onderwijssysteem dat iedereen gelijke kansen biedt.