Kapitaalcrisis in Nederland: Scale-ups schreeuwen om groei-investeringen!

Volgens Gijs Dalen Meurs, de oprichter van het investeringsplatform Eyevestor, is er geen kapitaaltekort in Europa. In tegendeel, enkel in Nederland is er al meer dan 600 miljard euro geparkeerd op spaarrekeningen. Echter, groeiende bedrijven vinden moeilijk financiering en zoeken vaak hun toevlucht in de VS, het Midden-Oosten of China. De reden? Het geld stroomt niet door.

Deze kwestie is recent prominent aanwezig in het maatschappelijke debat, sinds delen van het rapport-Wennink zijn overgenomen in het coalitieakkoord en René van Vlerken, CEO van Euronext, in het AD aangaf dat Nederland voornamelijk een liquiditeitsprobleem heeft. ‘Het geld is er zeker’, erkent Dalen Meurs. ‘Maar het is vastgezet door juridische, fiscale en technologische barrières. Dit is met goede intenties gedaan, maar het effect is tegenstrijdig.’

Het topje van de ijsberg

De getallen spreken boekdelen. Al zou slechts 0,1% van het Nederlandse spaargeld geïnvesteerd worden in scale-ups en MKB, dan zou dit jaarlijks al 600 miljoen euro extra kapitaal betekenen. ‘Dit zou een fundamentele verandering brengen in het bedrijfsleven van Nederland,’ zegt Dalen Meurs. ‘Met een zorgvuldige keuze en spreiding van investeringen is het rendement aantrekkelijk – uit onderzoek van McKinsey blijkt dat private markten consistent tot de best presterende activaklassen behoren.’

De kern van het probleem ligt in de structuur van de financieringsketen. Opkomende en groeiende bedrijven zijn te afhankelijk van banken en een beperkt aantal professionele investeerders. Risicokapitaal komt te laat, is geconcentreerd bij een kleine groep en er is vrijwel geen liquiditeit voor bestaande investeerders. ‘Dit is geen marktfalen, maar een gevolg van beleid, fiscaliteit en een verouderde risicoperceptie’, stelt Dalen Meurs.

Investeerdersbescherming misverstaan

Investeerdersbescherming wordt in Nederland vaak gezien als een beperking, volgens de oprichter van Eyevestor. ‘Ware bescherming ligt in de vrijheid van keuze, inzicht en overdraagbaarheid. Een investeerder die vrij kan opereren is beter beschermd dan iemand die vastgezet wordt ‘voor zijn eigen bestwil’.’

De huidige Europese regelgeving (ECSPR) laat slechts een beperkt prikbord toe waarop alleen contactgegevens gedeeld mogen worden. Zonder automatisering, vastlegging en een controleerbaar traject blijft dit volgens Dalen Meurs voornamelijk symbolisch. ‘We pleiten niet voor daghandel of beurssystemen, maar voor een systeem waarin transacties binnen hetzelfde platform kunnen plaatsvinden met adequate vastlegging en rapportage, wat in 2026 een normale verwachting zou moeten zijn.’

Een ander knelpunt is dat ondernemers weinig ruimte hebben om prijsranges aan te geven bij secundaire transacties. ‘Er is geen market maker, weinig liquiditeit, en één incidentele transactie kan een geheel vertekend prijsbeeld creëren,’ legt Dalen Meurs uit. ‘Prijsdiscipline is geen beperking, maar een voorwaarde voor gezonde kapitaalvorming.’

Blik op Engeland en België

In andere Europese landen zien we meer vooruitgang. Het Verenigd Koninkrijk bevordert investeringen met EIS en SEIS-regelingen, België met tax shelters en win-winleningen. Nederland, dat eeuwenlang een handelsnatie was en de uitvinder van het aandeel, blijft echter voorzichtig en traag. ‘Vier eeuwen terug deden we dit beter,’ merkt Dalen Meurs op. ‘Het blijft hier fiscaal onaantrekkelijk en bureaucratisch om als normale burger te investeren in groei.’

Er is echter beweging zichtbaar. Het rapport-Wennink wordt opgepakt, wat volgens Dalen Meurs een belangrijke erkenning is: kapitaalmarkten functioneren alleen als ze compleet zijn, innovatie heeft kapitaal nodig vóór de IPO, en de overheid zou een katalysator moeten zijn in plaats van een geldautomaat.

‘Dit is precies de reden waarom Eyevestor is opgericht,’ concludeert hij. ‘Om de kloof tussen banken, VC’s en de beurs te dichten. Om het investeren in bedrijven waar men al bij betrokken is te normaliseren. En om een markt te bouwen waar vertrouwen, transparantie en liquiditeit centraal staan. Niet voor snelle winsten, maar voor duurzame bedrijven en een vooruitstrevende economie. Dat dit nu politiek erkend wordt, is geen toeval. Het was noodzakelijk.’