Elly Driessen, die later bekend zou worden als zangeres Liesbeth List, zag op 12 december 1941 het levenslicht in Bandoeng, destijds onderdeel van Nederlands-Indië. Haar vroegste kinderjaren waren verre van zorgeloos. Na het overleven van een Jappenkamp pleegde haar moeder zelfmoord. Een nieuw hoofdstuk in haar leven begon toen ze op zevenjarige leeftijd werd geadopteerd door de familie List op Vlieland. Haar stappen vanaf die cruciale verandering zijn nauwgezet te traceren in het wandelboek Het levenspad van Liesbeth List.
Daan Bartels, kenner van de kleinkunst en liedjesschrijver, heeft een voorliefde voor het organiseren van culturele wandelingen. Hij neemt mensen mee langs locaties die belangrijk waren in de levens van Nederlandse artiesten zoals Wim Sonneveld, Rob de Nijs en Annie M.G. Schmidt. Na zijn eerdere werk Het Amsterdam van Ramses Shaffy, was een uitgave over Shaffy’s artistieke wederhelft, Liesbeth List, een logische vervolgstap. De vroege jeugdjaren van List in Nederlands-Indië worden overgeslagen, maar vanaf haar jaren op Vlieland worden alle essentiële locaties besproken.
Liesbeth List bekijkt haar eigen wassen beeld in Madame Tussauds in de Kalverstraat in 1970 – foto Bert Verhoeff / Anefo
Het boek bevat diverse wandelroutes, waaronder een 4 kilometer lange route door Oost-Vlieland, eenzelfde afstand door Harlingen, en twee routes in Amsterdam. De hoofdstad biedt een korte wandeling van 2 kilometer door Amsterdam-Noord, waar List van 2006 tot 2017 woonde, en een langere tocht van 12 kilometer door het centrum van de stad.
Extra fietsroutes leiden naar locaties buiten de stad zoals de begraafplaats Zorgvlied, waar List en Shaffy samen zijn begraven, en het Miranda Paviljoen aan de Amstel, waar in oktober 1964 het vernieuwende programma Shaffy Chantant in première ging.
Het boekje is handzaam en stevig, ontworpen om makkelijk mee te nemen op wandelingen zonder dat de wind de bladzijden doet omslaan. Uiteraard is het ook mogelijk om het boek thuis te lezen, maar de fysieke wandelingen langs de beschreven plekken voegen een extra dimensie toe aan de informatie.
Praktische overwegingen leidden ertoe dat de recensent de wandelingen op Vlieland en Harlingen uitstelde naar een warmer seizoen. De lange wandeling door Amsterdam was echter een genot, ondanks de aanhoudende infrastructuurproblemen in de stad.
Een aanvullende tip is om een Spotify-afspeellijst te maken met liedjes die in het boek genoemd worden, zoals het nummer waarin List zingt over haar jeugd op Vlieland als ‘de dochter van de vuurtorenwachter’:
Ook al leef ik nu zo’n twintig jaar al in de stad
Soms is er het heimwee naar mijn eiland aan het wad
Want met die stad heb ik niet die band
Die ik nou eenmaal heb met Vlieland
Zelfs geboren en getogen Amsterdammers zullen verrast zijn door de details die Bartels aanhaalt, zoals een plaquette op een tramhalte of onbekende straatjes in het hart van de stad waar List belangrijke momenten beleefde.
List’s tijd met schrijver Cees Nooteboom en andere persoonlijke en professionele relaties worden met humor en inzicht besproken, net als de soms moeilijke relatie met het Duitse publiek.
Terwijl de verhalen in Vlieland en Harlingen minder glitter bevatten, zijn ze net zo boeiend, met anekdotes over Lists schooltijd en vroege optredens. Na haar overlijden in 2020 werd zelfs een pad op Vlieland naar haar vernoemd.
Vergelijkbare berichten
- Top 10 Theatercadeaus: Perfect Voor Sinterklaas en Kerst!
- Ontdek het sensationele levensverhaal van Louisette: Van onbekend tot wereldster!
- Hollandia Revolutioneert Theater: Ontdek Hoe Ze Theatergeschiedenis Schrijven!
- Prinses van Oranje Steelt de Show: Afstudeerceremonie Universiteit van Amsterdam
- Dua Lipa neemt grote stap in de liefde: Ontdek wat er gebeurt!

Loes Bakker is onderwijsspecialist met jarenlange ervaring in beleid en praktijk. Haar bijdragen gaan over vernieuwing, digitalisering en pedagogische kwesties in het onderwijs. Ze legt onderwijsontwikkelingen kritisch bloot, altijd met een hart voor leerlingen, leerkrachten én een toekomstgericht onderwijssysteem dat iedereen gelijke kansen biedt.