Het Amerikaanse bedrijf Lumentum, dat lasers levert voor AI-datacenters, is voor een recordbedrag van 115 miljard dollar overgenomen. In de strijd om snellere en energiezuinigere AI-faciliteiten draait het tegenwoordig om fotonica: snelle optische verbindingen tussen chips. Is deze megadeal een opsteker voor Nederlandse startups? „Het laat zien dat de mogelijkheden groot zijn”, klinkt het.
In de huidige AI-frenzie is een miljardje extra al snel gewoon geworden, maar de overname van Lumentum door Marvell Technology steekt er toch uit. Met een prijskaartje van 115 miljard dollar is dit de grootste overname ooit waarbij een beursgenoteerd technologiebedrijf wordt opgeslokt door een andere beursgenoteerde speler.
De deal past in een bredere ontwikkeling binnen de AI-sector. Om de enorme rekenbehoefte van moderne AI-modellen te stillen, moeten datacenterchips niet alleen krachtiger en efficiënter worden, ze moeten ook razendsnel en energiezuinig met elkaar kunnen communiceren. Dat transporteren van data gaat veel beter met licht dan met koperdraden waar elektronen traag doorheen moeten kruipen. Daarom wint fotonica als communicatiemiddel snel aan belang.
Waarom lasertechnologie belangrijk is
Marvell, gevestigd in San Jose, ontwerpt netwerkchips en andere signaalverwerkingshardware voor datacenters. Door de AI-opgang telt het bedrijf ongeveer 7.500 werknemers en realiseert het meer dan 8 miljard dollar aan omzet. Lumentum, dat in de buurt is gevestigd, maakt EML-chips: laserchips die elektrische data omzetten in lichtpulsen voor transmissie via glasvezel. Met circa 13.000 werknemers behaalt Lumentum ongeveer 3 miljard dollar omzet.

De strategische gedachte achter de overname — die Marvell met eigen aandelen betaalt — is helder: lasers en optische componenten worden cruciaal voor AI-datacenters en Marvell wil die technologie zelf in huis hebben. Gegeven de hete concurrentie en de schaarste aan sleutelhardware, is grip krijgen op een toeleverancier als Lumentum een duidelijke zet voor marktaandeel en zekerheid van levering.
De topman van Lumentum meldde onlangs dat de vraag naar zijn producten de productiecapaciteit overstijgt; hij is tot ver in 2029 uitverkocht. Dat onderstreept waarom grote spelers zoals Nvidia fors investeren: het is veelzeggend dat Nvidia voor twee miljard dollar in zowel Marvell als Lumentum heeft geparticipeerd. Wie de lasercomponenten levert, speelt de komende jaren een sleutelrol in een markt waarin miljarden aan AI-infrastructuur worden geïnvesteerd.
Ook in Nederland wordt aandachtig gevolgd wat er gebeurt. Een aantal Nederlandse startups en scale-ups werkt namelijk aan fotonische chips en optische technologieën die precies door de AI-industrie worden gevraagd.
Photon Bridge en Astrape in eigen land
Zo haalde de Eindhovense startup Photon Bridge vorige week 10 miljoen euro op voor zijn lasertechniek. Het bedrijf van ceo Paul Marchal ontwikkelde een manier om ook zwakkere lasers als lichtbron in te zetten voor chipverbindingen. Dat maakt de oplossingen energiezuiniger, makkelijker in massa te produceren en eenvoudiger en nauwkeuriger te monteren.

„Die 10 miljoen is voor ons een sterke financieringsronde, al voelt het in verhouding tot de 115 miljard voor Lumentum natuurlijk klein”, zegt Marchal. Voor Photon Bridge is het echter een goed uitgangspunt. „We gaan snel met grote partijen in gesprek om het productontwerp te bepalen en daarna met de juiste partners opschalen. Wij produceren zelf niet, we mikken op wereldwijde uitrol.”
Ook Astrape Networks, een TU/e-spin-off, werkt aan fotonische verbindingen die datacenters efficiënter moeten maken. Het Effiniti-platform van Astrape is een chassis waarin diverse modules — waaronder chipmodules — kunnen worden geplaatst en via optische verbindingen worden aangestuurd. Volgens het bedrijf kan dat leiden tot een vermindering van het energieverbruik op de netwerklaag in AI-datacenters tot wel 90 procent. Vorig jaar haalde Astrape bijna 8 miljoen euro op om de technologie verder te ontwikkelen.
Twee fabrieken voor fotonische chips in Nederland
De grootste Nederlandse naam in fotonica is tot nu toe Smart Photonics. Dat bedrijf kreeg in 2023 100 miljoen euro aan financiering en wil vanaf 2027 uit een proeffabriek op de High Tech Campus fotonische chips gaan produceren. TNO bouwt de nieuwe testlijn, die straks chips van indiumfosfide zal maken — een materiaal dat zelf licht kan produceren, moduleren en versterken.
De totale investeringskosten van de fabriek bedragen uiteindelijk 150 miljoen euro en het project maakt deel uit van het PIXEurope-consortium, bedoeld om Nederland naar de wereldtop in fotonica te brengen. Smart Photonics positioneert zich daarbij als foundry: een fabrikant die klantspecifieke ontwerpen in eigen productie realiseert.
Rond de Universiteit Twente wordt ook gewerkt aan een fotonica-ecosysteem, maar daar ligt de focus op een ander materiaal: silicium-nitride, dat licht met zeer lage verliezen transporteert. Op Kennispark Enschede moet de eerste commerciële fabriek voor deze technologie komen: New Origin. Recentelijk is de stroomaansluiting voor die fabriek geregeld, waardoor de bouw volgende zomer kan beginnen en de fabriek van 100 miljoen euro in 2029 operationeel kan zijn.
Smart Photonics en Effect Photonics als groeiers
De huidige belangstelling voor fotonica piekt door de vraag uit AI-datacenters, maar de ontwikkeling is al langer bezig. Smart Photonics ontstond in 2012 als spin-off van de TU/e; Effect Photonics bestaat al sinds 2010. Laatstgenoemde ontwikkelt fotonische halfgeleiders waarin lasers, lichtdetectoren en digitale signaalverwerking worden gecombineerd, en zet net als Smart Photonics in op indiumfosfide.
Effect Photonics is allang geen kleinschalige startup meer en heeft verschillende fases in de markt meegemaakt. Voor de huidige AI-golf lag de focus van veel acteurs nog op toepassingen zoals quantum. Effect had ooit een eigen fabriek in het Verenigd Koninkrijk, maar besloot die te sluiten tijdens een herijking van het bedrijfsmodel; dat halveerde het personeelsbestand tot zo’n 120 medewerkers.
Nu biedt de AI-markt weer concrete groeikansen. Vorig jaar haalde Effect in een Series D-ronde in totaal 62 miljoen dollar op, met onder meer de metaalpensioenfondsen PMT en PME als investeerders.
Het tempo van de VS bijbenen
Is de Amerikaanse overname een goede ontwikkeling voor de Nederlandse fotonica-industrie? „Het laat zien dat de mogelijkheden enorm zijn”, zegt Marchal van Photon Bridge. „We weten dat de vraag naar lasers fors zal groeien: prognoses spreken voor 2028 van een markt van ongeveer 10 miljard dollar — terwijl die markt nog niet zo lang geleden vrijwel afwezig was.” Toch waarschuwt hij dat het belangrijk is het Amerikaanse tempo bij te houden.
„We missen vaak ervaring in massaproductie en in het aanbieden van een geïntegreerd totaalpakket zoals gecombineerde spelers dat kunnen. Nederland heeft veel veelbelovende startups, maar de vraag is hoe die een compleet aanbod kunnen presenteren. Het opbouwen van een ecosysteem is cruciaal. En dat ecosysteem moet niet alleen intern opereren: je moet actief zaken doen met klanten buiten de landsgrenzen. Willen we echt schaal bereiken, dan vraagt dat samenwerking en investeringen op Europees niveau.”
Vergelijkbare berichten
- MediaMarkt wordt Chinees: Remote-CEO Job van der Voort en ‘sky is the limit’ in optische AI-race
- Nvidia onder Jensen Huang: Koning van AI, van datacenters tot zelfrijdende auto’s!
- ASML als startup-incubator: Ontdek de omvang van de ‘ASML maffia’!
- ASML in Top 50 Waardevolste Bedrijven: VS Blijft Domineren
- Meer banen en hogere lonen: Hoe durfkapitaal de lokale economie stimuleert!

Anika schrijft over tuinieren, natuur en ecologie. Ze deelt praktische tips en seizoensgebonden inspiratie voor elke tuinliefhebber. Haar stukken combineren vakkennis en passie, met oog voor biodiversiteit, duurzaamheid en welzijn. Ze moedigt lezers aan om bewuster en groener te leven, te starten in eigen tuin.