Europese Stablecoin: Dit Zetten Rabobank, ING en ABN Amro Hun Geld Op!

De huidige situatie biedt groeipotentie: slechts 0,2 procent van de totale stablecoin-handel is gerelateerd aan de euro. De overige handel is voornamelijk gebaseerd op de Amerikaanse dollar.

Dit patroon is echter aan verandering onderhevig. Met de recente toetreding van Nederlandse banken zoals ABN Amro en Rabobank tot Qivalis, een consortium dat een euro-stablecoin wil ontwikkelen, staat nu een groep van 37 banken uit 15 verschillende landen klaar om dit project te ondersteunen. ING was al een van de oorspronkelijke negen banken die het initiatief vorig jaar lanceerden.

Qivalis heeft een Europese scope maar is ook nadrukkelijk Nederlands, met een hoofdkantoor in Amsterdam en een lopende vergunningsaanvraag bij De Nederlandsche Bank (DNB). Tegen het einde van 2026 hoopt het bedrijf zijn euro-stablecoin te lanceren, bedoeld als een betrouwbaar alternatief voor de door de VS gedomineerde stablecoin-markt, wat bijdraagt aan de Europese strategische autonomie in betalingsverkeer.

Wie zijn de drijvende krachten achter Qivalis?

Onder de eerste deelnemers vinden we grote namen zoals BNP Paribas, BBVA, CaixaBank, Danske Bank, DekaBank, KBC en UniCredit. Deze groep is nu uitgebreid met nog 25 banken, variërend van grote tot kleine instellingen. Jan-Oliver Sell, voormalig hoofd van Coinbase in Duitsland en ervaren in de blockchainwereld, is de CEO van Qivalis. Hij wordt bijgestaan door CFO Floris Lugt, voormalig hoofd digitale activa bij ING Wholesale Banking.

Sir Howard Davies dient als executive chairman. In het verleden was hij de eerste voorzitter van de Britse Financial Services Authority en lange tijd voorzitter van de NatWest Group.

Wat is een stablecoin precies?

Stablecoins zijn soorten cryptovaluta, net als bitcoin en ethereum, maar ze zijn vaak gekoppeld (via staatsobligaties of deposito’s) aan een ‘echte’ valuta om meer prijsstabiliteit te waarborgen. De meest voorkomende varianten zijn die met de Amerikaanse dollar als onderpand. Zo garandeert de grootste stablecoin-uitgever, Tether, dat een groot deel van USDT gedekt wordt door Amerikaanse dollars op zijn bankrekening.

Er bestaan ook aan de euro gekoppelde versies, maar deze zijn aanzienlijk minder populair. EURC, uitgegeven door het cryptobedrijf Circle, vertegenwoordigt ongeveer de helft van alle euro-stablecoins. Wat betreft de onderliggende techniek: de stablecoin van Qivalis is aanvankelijk gebaseerd op de Ethereum-blockchain, maar staat open voor integratie met andere blockchain-versies.

Waarom zijn stablecoins nuttig?

Stablecoins vormen een brug tussen de cryptomarkten en de traditionele financiële wereld. Ze zijn ideaal voor het kopen en verkopen van cryptotegoeden, maar bovenal worden ze gebruikt voor internationale betalingen. Vooral bij transcontinentale betalingen en transacties tussen verschillende valuta kunnen stablecoins helpen om de kosten te verlagen. Ze bieden vaak uitkomst in landen waar het betaalsysteem onderontwikkeld of onbetrouwbaar is.

Zijn stablecoins populair?

In 2014 werd de eerste stablecoin gedekt door dollars gelanceerd, de BitUSD. Het concept werd echter pas echt bekend toen Facebook in 2019 aankondigde een eigen versie te lanceren. Met de Libra wilde Mark Zuckerberg het wereldwijde betalingsverkeer versoepelen, te beginnen bij zijn miljarden gebruikers. Dit leidde tot wereldwijde kritiek en uiteindelijk werd het project in 2022 gestopt.

Sindsdien worden stablecoins veelvuldig gebruikt. De markt is nog relatief klein maar groeit snel. Tegen 2026 wordt de wereldwijde markt geschat op 320 miljard dollar, met Tether en USD Coin als marktleiders die samen ongeveer 80 procent van de markt in handen hebben. In de komende vier jaar kan de markt doorgroeien naar 1.000 of zelfs 4.000 miljard dollar, volgens een rapport van de Amerikaanse bank Citi.

Hoe zit het met toezicht op stablecoins door centrale banken?

In de Europese Unie wordt het toezicht gehouden door de Europese Bankenautoriteit (EBA) en de nationale toezichthouders zoals DNB. Bedrijven die een stablecoin willen uitgeven binnen de EU hebben een vergunning nodig, maar dat betekent niet dat elke euro-stablecoin onder direct toezicht staat. Dit geldt ook voor stablecoins die buiten de EU zijn uitgegeven maar hier verhandeld worden.

De munten vallen onder de Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCAR), de Europese regelgeving voor cryptoactiva. Deze regelgeving vereist dat uitgevers van stablecoins een verplichte hoeveelheid reserves aanhouden, zoals euro’s op de bank en staatsobligaties. Dit is een belangrijke maatregel, gezien het debacle met TerraUSD in 2022, waarbij de munt zijn koppeling met de dollar verloor en implodeerde, wat leidde tot een verlies van 45 miljard dollar aan papieren waarde.

Zelfs nu lijken de grootste stablecoins instabiel. Marktleider Tether wordt al jaren bekritiseerd omdat het onduidelijk is waar zijn 190 miljard aan onderliggende reserves zich precies bevinden. Circle kwam in de problemen toen bleek dat zij miljarden hadden uitstaan bij Silicon Valley Bank, die in 2023 failliet ging.

Komt Qivalis dus ook onder toezicht te staan?

Absoluut. De banken achter Qivalis kozen bewust voor Nederland vanwege het strikte regelgevingsklimaat hier. Deze regulering heeft ertoe geleid dat banken, die een paar jaar geleden nog terughoudend waren ten aanzien van crypto, geleidelijk de virtuele valuta zijn gaan omarmen. Ondernemers in de cryptosector konden eerder geen bankrekening openen, maar nu bieden zelfs de grote banken crypto-investeringen aan.

DNB-president Olaf Sleijpen is niet tegen het initiatief van de Europese banken, zei hij vorig jaar in het FD. ‘Je moet bij dit soort dingen niet op voorhand zeggen: alles waar ik een risico zie, ga ik verbieden. Voor banken is het ook belangrijk dat ze met dit soort nieuwe financiële instrumenten en technologieën in de vaart der volkeren meegaan. Daarom is mijn eindconclusie dat ik het verstandig vind dat banken dit gaan doen.’

Krijgen we niet al een digitale euro?

Jawel, maar die is van een andere aard. De digitale euro (CBDC) wordt uitgegeven door de Europese Centrale Bank (ECB) als digitaal centralebankgeld, vergelijkbaar met contant geld maar dan in digitale vorm. Deze moet de Europese burger in staat stellen om zijn dagelijkse aankopen digitaal te doen.

De munt van Qivalis is een privaat initiatief en is voornamelijk bedoeld voor B2B-betalingen: interbancaire betalingen en internationale transacties van grote bedrijven, niet als vervanging voor contante betalingen aan de kassa. Ze kunnen dus prima naast elkaar bestaan.

Opvallend genoeg ziet Christina Lagarde, voorzitter van de ECB, wel een verband tussen stablecoins en de digitale euro. Zij benadrukte begin mei dat Europa beter andere digitale projecten kan ondersteunen dan stablecoins om de euro te versterken. Dit suggereert dat Qivalis wellicht nog enkele gesprekken moet voeren in Frankfurt.

En wordt de EU nu minder afhankelijk van de Amerikanen?

Dit is al lang een gevoelig punt: Mastercard, Visa, Google en Apple Pay domineren het Europese betalingsverkeer steeds meer. De Nederlandse banken die nu streven naar autonomie met Qivalis hebben hier zelf aan bijgedragen. Ze waren pioniers in het introduceren van PIN-betalingen, maar lieten vanaf 2012 de afhandeling van kaartbetalingen over aan kaartmaatschappijen zoals Visa en Mastercard.

Desondanks kan een euro-stablecoin geen kwaad als tegenhanger van de dollarversie, die dankzij de Genius Act (voluit Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins Act) van president Trump vleugels heeft gekregen.

Of Europa daadwerkelijk de dominantie van de dollarcoins kan terugdringen, hangt af van de mate waarin de nieuwe munt wordt omarmd door (centrale) banken, cryptobeurzen en de treasury-afdelingen van grote bedrijven. De steun van de 37 banken die het project dragen, zal in elk geval helpen.