De bezorgdheid is groot bij vier prominente private cultuurfondsen over het gebrek aan aandacht voor cultuur in de huidige regeringsformatie. Partijen zoals VVD, CDA, en vooral D66 hebben weliswaar de waarde van cultuur in hun verkiezingsprogramma’s benadrukt, maar nu is het moment aangebroken om deze beloftes om te zetten in daden, zo stellen de fondsen in een gezamenlijke brief aan de politieke leiders.

De cultuursector lijkt tot op heden over het hoofd te worden gezien tijdens de formatiegesprekken. Vier grote cultuurfondsen – het Cultuurfonds, Fonds21, VSBFonds en de VandenEnde Foundation – hebben hun zorgen geuit in een brief gericht aan Rob Jetten, Henri Bontenbal en Dilan Yeşilgöz. Ze benadrukken het belang van cultuur voor de democratie met de woorden: “Investeringen in cultuur zijn investeringen in de bescherming van de democratie. Niet voor niets starten autocratische regimes vaak met het beperken van culturele vrijheden.”

De fondsen waarschuwen dat de cultuursector verder zal verzwakken als er geen structurele aandacht en investeringen komen vanuit de politiek. Ze hebben een afname waargenomen in het cultuurbudget van de rijksoverheid: van 0,47 procent van de rijksbegroting in 2005 naar 0,35 procent in 2025. Dit betekent een jaarlijkse vermindering van € 500 miljoen aan publiek geld voor de sector. “Er is sprake van een diepgaande en structurele uitholling van de culturele sector,” zegt Cathelijne Broers, directeur van het Cultuurfonds.

De fondsen doen een dringende oproep aan de partijen die momenteel de regering vormen om de bezuinigingen te staken en de rijksbijdrage te verhogen met een essentiële jaarlijkse investering van € 250 miljoen. Ze bepleiten ook het behoud van de Geefwet en fiscaal aantrekkelijke maatregelen die particuliere giften aan cultuur bevorderen. Een ander voorstel is om cultuur te integreren binnen het gezondheidsbeleid, vanwege de positieve effecten van cultuur op preventie, verlichting van ziektes en mentale gezondheid.

LEES  Ontdek de Top Toneelstiltes van 2025: Een Jaar Vol Betoverende Momenten!

Jaarlijks investeren het Cultuurfonds, Fonds21, VSBFonds en de VandenEnde Foundation gezamenlijk ongeveer 100 miljoen euro aan privaat geld in de culturele sector. Ze hopen dat extra investeringen van de overheid een sneeuwbaleffect zullen veroorzaken. Volgens Broers versterken overheidssubsidies en bijdragen van de fondsen elkaar, wat leidt tot een bloei van zowel de culturele makers als instellingen. Desondanks benadrukken zij dat het fundament van de culturele sector een verantwoordelijkheid van de overheid blijft. “De bijdragen vanuit private fondsen zijn bedoeld als aanvulling en mogen nooit de plaats innemen van overheidsfinanciering,” aldus de fondsen.