Chimpansees zijn slimmer dan sommigen misschien denken.
Er zijn waarnemingen van chimpansees die diverse menselijke eigenschappen vertonen, waaronder dronkenschap en zelfs het gebruik van gras als modetrend in hun achterste.
Recentelijk hebben Nederlandse wetenschappers ontdekt dat deze opmerkelijk slimme primaten nog een verrassend menselijke eigenschap hebben — het aanpassen van hun overtuigingen bij nieuwe bewijzen, volgens een nieuwe studie gepubliceerd in het tijdschrift Science.
“Ik denk dat we het bewijs hebben dat we kunnen zeggen, oké, nee, rationaliteit in zijn fundamentele vorm is niet uniek menselijk, maar we delen ook enkele basisprocessen hiervan met chimpansees,” vertelde studieauteur Hanna Schleihauf, een psycholoog aan de Universiteit Utrecht in Nederland, aan Science Alert.
Zij en haar collega’s wilden onderzoeken of deze primaten in staat waren tot rationeel denken, gedefinieerd als het vermogen om overtuigingen te vormen op basis van bewijs. Echter, wanneer nieuw bewijs verschijnt, kan een denkend mens of dier de ene set bewijzen tegen de andere afwegen om te bepalen welke sterker is.
Om te beoordelen of chimpansees deze redeneervaardigheden bezaten, voerden Schleihauf en haar collega’s een reeks experimenten uit in het Ngamba Island Chimpanzee Sanctuary in Oeganda.
De chimpansees kregen twee dozen voorgeschoteld, één met een appel erin en één zonder, volgens Earth.com. Vervolgens moesten ze een doos kiezen op basis van het gepresenteerde bewijs, zoals een meer cerebraal schelpenspel.
“Dit is echt de sterkste en moeilijkste test voor dit begrip van zogenaamde tweede-orde bewijzen,” zei Schleihauf.
Sterker bewijs was visueel — ofwel het zien van de mens die de appel in de doos plaatste of het zien van de appel door de doorzichtige kant van de doos — terwijl zwakker bewijs bestond uit het horen van gerammel in de doos of kruimels.
Wanneer chimpansees eerst met het sterkere bewijs werden geconfronteerd en daarna met het zwakkere, bleven ze vaak bij hun oorspronkelijke keuze, maar veranderden van gedachten wanneer de overtuigender aanwijzingen als tweede werden gepresenteerd.
Tijdens een van de experimenten werden de testdieren geconfronteerd met overbodig zwak bewijs — voedsel dat in een doos rammelde — of nieuw zwak bewijs, zoals een tweede stuk voedsel dat erin werd gegooid.
Vaker wel dan niet kozen de primaten het oude boven het nieuwe, wat aangeeft dat ze konden onderscheiden tussen oude en nieuwe informatie.
Daarna besloten de onderzoekers een kink in de kabel te gooien in het experiment.
De proefpersonen kregen iets te zien dat leek op een appel achter een glazen raam, om later te ontdekken dat het slechts een afbeelding ervan was.
Gelukkig kozen ze betrouwbare aanwijzingen boven valse bewijzen.
De wetenschappelijke gemeenschap was verbluft door de resultaten.
“De chimpansees sloegen de spijker op zijn kop,” zegt Brian Hare, een evolutionair antropoloog aan de Duke University, die niet bij het onderzoek betrokken was. “Het is duidelijk dat dit zo gemakkelijk voor ze is.”
Christopher Krupenye, die dierlijke cognitie bestudeert aan de Johns Hopkins University en evenmin betrokken was bij de studie, zei dat het experiment suggereert dat de dieren “niet alleen worden gedreven door eenvoudige, emotionele reacties” maar “een tamelijk complex bewustzijn hebben.”
Al met al heeft het experiment misschien bewezen dat de intelligentie van chimpansees dichter bij die van hun menselijke tegenhangers ligt dan voorheen werd gedacht.
Schleihauf concludeerde dat er “nog steeds enorme verschillen tussen ons zijn,” maar dat er “ook meer overeenkomsten zijn dan we aannamen.”
Vergelijkbare berichten
- Chimpansees tonen menselijke trekjes: Nieuwe studie onthult trendzettend gedrag!
- Jane Goodall herschrijft onze kijk op menselijke natuur: Ontdek hoe!
- Doorbraak in vruchtbaarheidsonderzoek: Menselijke eicellen gemaakt uit huidcellen!
- Ontdekt: 14.000 jaar oude gemummificeerde ‘puppy’s’ met nog intacte vacht!
- Ontdek de oudste hondenras ter wereld: Al 1000 jaar bij mensen, nu in gevaar!

Eva schrijft gepassioneerd over cultuur, geschiedenis en maatschappelijke thema’s. Ze onderzoekt trends in kunst en erfgoed, met een bijzondere interesse voor Europese invloeden. Haar artikelen combineren diepgang en toegankelijkheid, waardoor cultuur op een boeiende manier wordt gepresenteerd voor een breed, nieuwsgierig lezerspubliek binnen én buiten Nederland.