Paul van Gorcum overleden op 91-jarige leeftijd
Gisteren is Paul van Gorcum, bekend als ‘de baron’ uit Bassie en Adriaan, op 91-jarige leeftijd overleden. Voordat hij deze beroemde rol speelde, was hij al drie decennia actief in het theater. Zijn acteercarrière omvatte optredens bij diverse vooraanstaande gezelschappen zoals de Nieuwe Komedie, Ensemble, het (nieuw) Rotterdams Toneel en het Publiekstheater.
De iconische rol van Baron Van Neemweggen
Paul van Gorcum verwierf grote bekendheid met zijn vertolking van Baron Van Neemweggen in de populaire kinderserie Bassie & Adriaan. Hij nam deze rol in 1988 over van Aad van Toor en bleef de baron spelen tot 1994. Het personage was berucht om zijn pogingen om de plannen van Bassie en Adriaan te saboteren, en als zijn plannen mislukten, was zijn frustratie te horen in het beroemde ‘Drommels, drommels en nog eens drommels!’
Voordat Van Gorcum zijn televisiecarrière begon, had hij al een uitgebreide ervaring in het theater. Geboren in 1934 in Frankfurt am Main en opgegroeid in Den Haag, begon hij zijn professionele carrière in 1951 bij Het Haags Toneel onder regie van Lou Steenbergen en Cees Pijpers. Hij speelde vervolgens bij Het Masker in Den Haag van 1956 tot 1960, bij Toneelgroep Arena en de Nieuwe Komedie onder leiding van Erik Vos van 1960 tot 1965, bij Ensemble in Eindhoven van 1965 tot 1968, het (nieuw) Rotterdams Toneel van 1968 tot 1973 en bij het Amsterdamse Publiekstheater van 1973 tot 1974.
Carrière in de commerciële sector
Na enige tijd in de gesubsidieerde theaterwereld, mede door zijn frustraties over Aktie Tomaat, maakte Van Gorcum de overstap naar de commerciële theaterwereld. Hij speelde in producties van John Lanting’s Theater van de Lach, zoals Hé… mag ik mijn echtgenote terug, en in producties van Joop van den Ende, zoals Een vuile egoïst en Harold & Maude, alsook in musicals van Jos Brink, zoals Madame Arthur en Max Havelaar. Met zijn diepe, donkere stem was hij ook een veelgevraagd stemacteur en leende zijn stem aan personages zoals Zazoe in De Leeuwenkoning, Oom Roel in De Freggels en Gargamel in De Smurfen. Zijn stem is ook te horen in de Efteling-attractie Baron 1898.
Naast zijn werk in series en op het toneel, speelde Van Gorcum ook in films zoals Turks Fruit en Een vlucht regenwulpen. Ondanks zijn successen op het scherm en in de stemmencabine, bleef hij een grote liefde houden voor het theater. In 1985 uitte hij zijn verlangen om terug te keren naar het toneel in een interview met het Algemeen Dagblad: ‘Ik verlang naar de glitter, de glans, de pluimen en naar de planken. Het vak laat je nooit los. Het is toch zalig om te zeggen: ‘Liefste, het uur van sterven is nabij’.’
Ter gelegenheid van zijn 91ste verjaardag werd onlangs zijn geautoriseerde biografie Ik ben die ik ben gepubliceerd, geschreven door Muel van Bunge. Hierin deelt hij verhalen over zijn moeilijke jeugd, zijn afwezige vader en zijn hardwerkende moeder. Zijn echte achternaam was De Heiden, maar op advies van een collega veranderde hij deze in ‘Van Gorcum’ omdat dit professioneler zou klinken.
In 1992 werd Van Gorcum benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau, en in september 2024 werd een bronzen borstbeeld van hem onthuld in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag, naast dat van zijn collega en vriend Ko van Dijk.
Paul van Gorcum leed de laatste negen jaar van zijn leven aan prostaatkanker en is gisteren overleden in een verzorgingstehuis in Oegstgeest. Conform zijn wensen zal er geen afscheidsceremonie of uitvaart plaatsvinden; hij heeft zijn lichaam ter beschikking gesteld aan de wetenschap.
Vergelijkbare berichten
- Breaking: Acteur Hein Boele overleden: Nederland rouwt om geliefde ster
- Speciaal Eerbetoon: Nederland Herdenkt Iconen Bassie & Adriaan!
- Piet Kamerman (99) Overleden: Iconische Toneelspeler Neemt Afscheid
- Operettester Kitty Knappert Overleden op 95-jarige Leeftijd: Een Tijdperk Ten Einde
- Grote Veranderingen bij Het Nationale Theater: Nieuwe Leiding Aangesteld!

Loes Bakker is onderwijsspecialist met jarenlange ervaring in beleid en praktijk. Haar bijdragen gaan over vernieuwing, digitalisering en pedagogische kwesties in het onderwijs. Ze legt onderwijsontwikkelingen kritisch bloot, altijd met een hart voor leerlingen, leerkrachten én een toekomstgericht onderwijssysteem dat iedereen gelijke kansen biedt.