Theatericoon Els van Poppel Overleden: Nederland Rouwt om Verlies

Op 19 januari is Els van Poppel overleden in Amsterdam, zo liet het Plein Theater gisteren weten. Van Poppel was een gepassioneerd theatermaker en regisseur, wiens werk nauw verbonden was met maatschappelijke thema’s. Haar artistieke projecten vonden plaats zowel in Nederland als internationaal, onder meer in Nicaragua, waar ze diepgaand betrokken was bij de lokale gemeenschappen.

Geboren in 1945, begon Els van Poppel haar carrière na studies theaterwetenschap aan de Universiteit Utrecht en diverse workshops bij de Academie voor Expressie door Woord en Gebaar. In 1983 verruilde ze Utrecht voor Amsterdam, waar ze zich vestigde in een kraakpand in de Oosterparkbuurt en actief werd bij Radio de Vrije Keyzer. Ze beleefde de roerige tijden van de Grote Keyzer en de Vondelstraat en ervoer de interne strubbelingen en spanningen binnen de activistische bewegingen, wat haar politieke inzichten en collectieve werkethiek vormde.

Een cruciaal moment voor Van Poppel was een evenement over Nicaragua in Paradiso in 1980, kort na de overwinning van de revolutie daar. Aanvankelijk van plan om slechts zes maanden te blijven, werd dit een verblijf van dertig jaar waarin zij als theatermaker en regisseur werkte.

In Managua, de hoofdstad van Nicaragua, werd ze getroffen door het straattheater dat een integraal onderdeel vormde van het dagelijks leven. Vrouwen, kinderen, en lokale gemeenschappen gebruikten theater om ervaringen uit te wisselen, te leren en zich te organiseren. Van Poppel hielp met het opzetten van theatergroepen, werkte met straatmeisjes en nam deel aan diverse festivals door het hele land, en werd een centrale figuur in de Nicaraguaanse theatergemeenschap.

In 1999 co-oprichtte zij, samen met collega’s uit Nicaragua en Berith Danse, het Movimiento de Teatro Popular Sin Fronteras. Dit netwerk omvatte dertien theatergroepen die optraden door heel Nicaragua, met voorstellingen die sociale thema’s zoals vrouwenrechten, kinderarbeid, en water- en reproductierechten belichtten. Er werd jaarlijks een festival georganiseerd in verschillende dorpen, waarbij Van Poppel zich specifiek inzette voor vrouwentheatergroepen.

Tussen 1990 en 1992 werkte ze in El Salvador met jongeren en vluchtelingen. Later keerde ze terug naar Nicaragua om te werken bij APC – Asociación de Promotores de Cultura, waar ze betrokken was bij een theateropleiding voor meisjes. De toenemende onderdrukking onder het regime van Ortega maakte haar werk steeds moeilijker.

Haar bijdragen aan de Nicaraguaanse theaterwereld werden in 2009 erkend toen zij op 27 maart tijdens de viering van de Día Internacional del Teatro in Managua geëerd werd voor haar wezenlijke bijdrage aan de ontwikkeling van het theater en de ondersteuning van lokale groepen.

In 2013 keerde Van Poppel terug naar Nederland, waar ze actief bleef als theatermaker. Tijdens het Vrije Vloer Festival van Plein Theater in 2019 en 2020 werkte ze samen met Gita Hacham en bood een podium aan unieke en urgente stemmen. Ook tijdens de coronapandemie bleef ze actief met haar monoloog Geraldine als onderdeel van Vrije Vloer TV.

Verder zette ze haar werk voort in sociale en kleinschalige initiatieven in Amsterdam, zoals bij Casa de Migrantes in De Pijp, waar theater diende als een middel om gemeenschappen zichtbaar en ervaringen deelbaar te maken.

De uitvaart van Els van Poppel vindt plaats op zondag in de Uilenburgersjoel om 14.00 uur.

Dank aan Berith Danse, directeur van het Plein Theater voor de informatie.