Recordinvestering van 330 miljoen: Wordt Nearfield Instruments de nieuwe ASML?

Op maandag werd bekend dat Nearfield Instruments, een bedrijf dat chipmachines vervaardigt en voortgekomen is uit TNO, een financiering van 380 miljoen dollar heeft ontvangen, omgerekend ongeveer 330 miljoen euro. De investering komt niet alleen van bestaande Nederlandse investeerders zoals Innovation Industries, Invest-NL, en TNO Ventures, maar ook van staatsfondsen uit Singapore en Qatar, van de Amerikaanse investeringsgigant Fidelity Investments, en van Walden Catalyst Ventures, opgericht door leidinggevenden van Samsung en Intel.

In 2024 had Nearfield al eens 135 miljoen euro opgehaald, wat destijds de grootste financieringsronde was voor een Nederlands deeptechbedrijf. Dit bevestigt de visie dat CEO en medeoprichter Hamed Sadeghian bezig is met het opbouwen van een wereldspeler. Hij richtte Nearfield Instruments op in 2016, samen met TNO-onderzoeker Roland van Vliet, en ontwikkelt machines die chips inspecteren tijdens de productie met een precisie die onzichtbaar is voor het blote oog.

Essentiële rol in de productie van chips

Moderne chips, waaronder de geavanceerde AI-chips die wereldwijd zeer gewild zijn, bevatten nu meer dan honderd miljard transistors, vaak verdeeld over verschillende gestapelde lagen. Een enkel defect tijdens het productieproces kan een hele chip, of zelfs een hele wafer, onbruikbaar maken, wat resulteert in het verlies van maanden werk.

Sadeghian’s machines meten het oppervlak van siliciumwafers met een uiterst gevoelig naaldpunt dat werkt op basis van atomische krachtvelden. Dit is vergelijkbaar met een platenspeler: zoals de naald de groeven van een vinylplaat aftast, zo scant de meetkop van Nearfield het oppervlak van de wafer, zonder deze te beschadigen. Door meerdere meetkoppen tegelijk te gebruiken, is deze technologie ook geschikt voor massaproductie in fabrieken die honderden wafers per uur verwerken.

AI stimuleert de behoefte aan nieuwe meetmethoden

De snelheid en precisie van deze techniek zijn precies wat de chipindustrie momenteel nodig heeft. Met de opkomst van AI neemt de vraag naar steeds kleinere en complexere chipstructuren, vaak opgebouwd in 3D, toe. Bestaande meetmethoden met elektronenstralen of camera’s bereiken hier hun grenzen.

Volgens Sadeghian was lithografie in de afgelopen decennia bepalend voor het verhogen van de output van chipfabrikanten. De komende jaren zullen metrologie en inspectie de sleutelfactoren zijn die de productiecapaciteit van chipfabrieken bepalen.

Onderweg naar een tweede ASML?

Als het over lithografie gaat, denkt men aan ASML, de grootste chipmachinefabrikant ter wereld en absoluut onmisbaar. Kan Nearfield, dat in 2023 nog bekend stond als MT/Sprout Challenger, een vergelijkbare positie bereiken? Sadeghian vertelde het FD dat dit een kans voor Nederland is om, net zoals ASML in lithografie, een dominante positie in de chipsector te ontwikkelen.

Nearfield groeit snel en trekt veel investeerders aan. De recente financieringsronde was ruim overtekend. Sadeghian deelde mee dat hij zelfs dubbel zoveel kapitaal had kunnen ophalen, maar koos voor een lager bedrag om efficiënt met het kapitaal om te gaan en scherp te blijven. Hij benadrukte ook dat hij de verwatering van aandelen van bestaande investeerders wilde beperken.

Uitbreiding in Azië en de VS

De honderden miljoenen euro’s zullen voornamelijk worden besteed aan het uitbreiden van de productiecapaciteit. Dit jaar produceert Nearfield tientallen systemen die per stuk voor miljoenen euro’s verkocht worden. Volgend jaar moet dit aantal verdubbelen. De klanten bevinden zich in dezelfde kringen als die van ASML, waaronder grote namen zoals Samsung, Intel en TSMC, die allemaal hun productie van AI-chips sterk willen opschalen.

Er zal daarom extra productiecapaciteit in Azië worden toegevoegd, dichter bij klanten zoals Samsung, waarschijnlijk in Singapore, terwijl ook de uitbreiding in de VS wordt voortgezet. Het nieuwe kapitaal zal ook worden ingezet voor snellere technologische ontwikkeling en voor het openen van meerdere ‘Applications Centers of Excellence’, waar Nearfield samen met klanten aan toepassingen werkt.

Naast ASML op het koersenbord

Sadeghian, een Iraanse ingenieur die op zijn 25ste een succesvol eigen bedrijf verkocht om in Nederland cum laude te promoveren, plant een beursgang voor zijn bedrijf rond 2027 of 2028, mogelijk op de Nasdaq of de Amsterdamse AEX. Nearfield Instruments zou goed passen op het koersenbord naast andere prominente namen in de halfgeleiderindustrie zoals Besi, ASM en ASML.

Maar een tweede ASML? Hoewel Nearfield op weg is een onmisbare schakel in de chipindustrie te worden, heeft het met 450 werknemers, waarvan 400 in Nederland, en een waardering van 1,4 miljard nog een weg te gaan om het grote voorbeeld te evenaren. Daarnaast sluit Sadeghian een overname door een branchegenoot niet uit. Amerikaanse bedrijven zoals Applied Materials en KLA hebben al interesse getoond, en ASML houdt het bedrijf nauwlettend in de gaten. Eric Meurice, voormalig topman van ASML, is commissaris bij Nearfield.