Boxo’s Innovatie: Nooit Meer Kartonnen Verpakkingen Bij Oud Papier!

Elk jaar worden in Nederland meer dan 600 miljoen pakketten bezorgd, wat neerkomt op tientallen pakketten per persoon. Deze pakketten worden vaak geleverd in grote kartonnen dozen die grotendeels leeg zijn. Na gebruik wordt het karton platgedrukt en weggegooid bij het oud papier, klaar om opnieuw te worden verwerkt tot een nieuwe doos.

Hoewel dit duurzaam lijkt, is dat volgens Lucas Hullegie, medeoprichter van startup Boxo, niet het geval. ‘In realiteit vergt het recyclen van papier en karton veel water, energie en chemicaliën, en het is noodzakelijk om steeds nieuwe houtvezels toe te voegen.’

Boxo, ondersteund door onder meer Stichting Doen en de Rabo Foundation, introduceert een alternatief: herbruikbare verzendverpakkingen. Klanten die bij een webwinkel bestellen en kiezen voor een herbruikbare verpakking betalen €3,95 statiegeld.

Dit bedrag krijgen ze terug wanneer ze de verpakking retourneren bij een van de verzamelpunten. De verpakkingen worden daar gereinigd en via de bestaande logistieke netwerken teruggestuurd naar de webwinkels. Hullegie legt uit: ‘We hanteren een statiegeldsysteem vergelijkbaar met dat van bierkratten, maar dan voor verzendverpakkingen van webshops.’

Dit concept leverde de startup in juni een Transition Award op van duurzaamheidsplatform Change Inc., in de categorie Circulair.

Hoe is Boxo begonnen?

‘Okke (de Jonge, red.) startte het in 2020. Door de coronalockdowns gingen mensen massaal online bestellen. Dit leidde tot overvolle papierbakken. Onze herbruikbare verpakkingen bieden hiervoor een oplossing. Het concept is geïnspireerd op het al decennia succesvolle bierkrat-systeem.

Ik werkte destijds bij Cycloon, een fietskoeriersdienst. Okkes idee trok me aan vanwege de zichtbaarheid. Iedereen bestelt weleens iets online en vernietigt dan een doos die nog prima bruikbaar is. De impact van hergebruik, zelfs bij een klein deel van de markt, kan enorm zijn.’

Hoeveel consumenten kiezen voor een herbruikbare verpakking?

‘We zien dat ongeveer 15 tot 20 procent van de consumenten deze optie kiest, deels uit nieuwsgierigheid, maar ook vanuit een verlangen naar duurzamer leven of frustratie over volle papiercontainers. Gemeenten zijn ook zeer te spreken over onze oplossing, omdat zij steeds meer kartonafval moeten verwerken.

We presenteren de herbruikbare verpakking nadrukkelijk als een keuze, zodat niemand er bezwaar tegen kan hebben. Voor webshops is het een extra service aan hun klanten.’

Wat is de huidige stand van zaken?

‘De afgelopen jaren hebben we veel ontwikkeld en getest. We hebben nu verpakkingen in diverse maten en soorten. Zo hebben we de Boxobag ontwikkeld, gemaakt van big bags die eerder werden gebruikt in de fabrieken van FrieslandCampina. We zijn ook bezig met het opzetten van een landelijk netwerk van inzamelpunten, zoals bij pakketpunten of lokale ondernemers. Ongeveer 50 procent van de Nederlanders woont nu dichtbij zo’n punt.

Het systeem wordt wekelijks honderden keren gebruikt, maar de grote opschaling staat voor de deur. Na de zomer gaat Decathlon bijvoorbeeld onze herbruikbare verpakkingen aanbieden in hun webshop. Dit zal voor aanzienlijke groei zorgen.

We verwachten met minder dan één procent marktaandeel al break-even te kunnen draaien; dat is ons doel voor 2030.’

Hoe zien jullie plannen voor opschaling eruit? Zijn er ook gesprekken met grote spelers zoals Coolblue en Bol.com?

‘De e-commerce sector is zeer competitief en bedrijven houden elkaar goed in de gaten. Kijk naar Wehkamp, dat als een van de eerste grote webwinkels retourkosten invoerde; daarna volgden anderen. We richten ons eerst op voorlopers zoals Decathlon, die duurzaamheid belangrijk vinden, om anderen te inspireren.

Daarnaast werken we samen met verpakkingsbedrijven om de omschakeling van eenmalige naar herbruikbare verpakkingen te maken. Deze bedrijven hebben veel webwinkels als klant, waardoor we binnen bestaande contracten het aandeel herbruikbaar kunnen vergroten.’

Deze maand is de PPWR ingegaan: de Europese verordening voor verpakkingen en verpakkingsafval. Wat betekent dit voor jullie?

‘Kartonnen dozen zijn helaas uitgezonderd van de verplichting tot hergebruik. Maar de verordening stelt ook een concreet doel: in 2030 moet er 5 procent minder verpakkingsafval zijn dan in 2018. Dit percentage zal in de volgende jaren stijgen.

Lees verder op Change Inc.: Nieuwe Europese verpakkingsregels kunnen Nederlandse recyclingindustrie redden, de vraag is of ze op tijd zijn

Dit zal zeker helpen. Bedrijven moeten dan wel meedoen om compliant te zijn. Je kunt nu beginnen met herbruikbare verpakkingen om genoeg tijd te hebben om eraan te wennen en van de publiciteit te profiteren, of je wacht tot je gedwongen wordt, wat minder prettig zal zijn.’

Wat zijn jullie grootste uitdagingen?

‘Wegwerpverpakkingen zijn erg goedkoop, dus onze marges zijn laag. Webwinkels betalen ons voor het gebruik van de verpakkingen en het logistieke systeem. Ons verdienmodel is daarom afhankelijk van schaal, maar de potentie voor schaalvergroting is enorm.

We geloven in een universeel, open ecosysteem. Het kratjessysteem werkt zo goed omdat je ze overal kunt inleveren, of je nu Grolsch of Heineken drinkt. We moeten samenwerken met de hele keten: verpakkingsbedrijven, webwinkels, logistieke partners en inleverpunten.’

Wat zijn de plannen voor de nabije toekomst?

‘Naast het opschalen testen we met Picnic om de drempel voor het inleveren van verpakkingen nog lager te maken. Het idee is dat je je lege verzendverpakking meteen mee kunt geven als je boodschappen worden thuisbezorgd. Zo hoef je niet eens ergens heen te fietsen of lopen. We hopen dat we dit uiteindelijk met alle bezorgsupermarkten kunnen regelen.’

Wat zou je andere ondernemers willen meegeven die impact willen maken?

‘Sinds juli is Boxo officieel steward owned: economische rechten en stemrechten liggen bij verschillende partijen. Dit leidt tot belangrijke gesprekken met medeoprichters. Bij mijn vorige bedrijf ontdekte ik gaandeweg dat mijn medeoprichters heel anders dachten over bepaalde zaken. Als je steward owned wordt, beantwoord je meteen lastige vragen zoals: hoeveel geld krijgen de oprichters maximaal als het bedrijf succesvol wordt?

Steward ownership geeft mij daarnaast het vertrouwen dat ik werk aan een bedrijf dat over honderd jaar nog kan bestaan. Omdat het bedrijf van zichzelf is, kunnen we niet zomaar overgenomen worden omdat aandeelhouders dat willen. Dat past bij een neutraal systeem als het onze. We blijven ondernemen met de missie voor ogen, niet voor kortetermijnrendement.’

Dit artikel verscheen het eerst op Change Inc.